The Corner

Menu

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

အတွဲ (၁၀)

ကမ္ဘာကြီးနဲ့ ကင်ဆာ စစ်ပွဲ

နိုင်ငံတကာရေးရာ, အတွဲ (၁၀) /

ပြောစမှတ် ပြုနိုင်တဲ့ အောင်မြင်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်၊ ကင်ဆာကြောင့် အသေအပျောက်တွေ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားတယ်၊ ထပ်လည်း ကျနေဦးမှာ ၁၉၇၁ ခုနှစ်မှာ အမေရိကန်သမ္မတ ရစ်ချတ် နစ်ဆင်က “ကင်ဆာ ရောဂါကို တိုက်ဖျက်သွားမယ်” လို့ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန် မတိုင်ခင် နှစ်နှစ်လောက်က သိပ္ပံဆိုင်ရာမှာ အံ့သြဘနန်း အောင်မြင်ခဲ့တာလို့ ပြောစမတ်တွင်ရမယ့် လပေါ်ကို လူရောက်အောင် လုပ်ပေးနိုင်ခဲ့တာ မို့လို့ ကင်ဆာ တိုက်ဖျက်ရေးကိုလည်း လူတွေက အများကြီး မျှော်လင့်ခဲ့ကြပါတယ်။ အချို့ အကောင်းမြင်တဲ့ ဆရာဝန်များက နောက် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်းမှာ ကင်ဆာရောဂါကို ပျောက်အောင် ကုသပေး နိုင်မှာပါလို့ ပြောခဲ့ကြတယ်။ သူတို့ မှားသွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီနေ့ အသက်ကြီးတဲ့ လူကြီး အယောက်တိုင်း အယောက်တိုင်း သူတို့ကိုယ်တိုင်မှာ ကင်ဆာဝေဒနာ […]

ကမ္ဘာကြီးနဲ့ ကင်ဆာ စစ်ပွဲ Read More »

AIDS နဲ့ AID

နိုင်ငံတကာရေးရာ, အတွဲ (၁၀) /

ခုခံအားကျရောဂါ AIDS နဲ့ ဗိုင်းရပ်စ် HIV ကို တစ်ရံရောအခါက တစ်ကမ္ဘာလုံး ကြောက်ရွံ့ခဲ့ကြပါတယ်။ အာဖရိက တောင်ပိုင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ မိခင်ထက်ဝက်လောက်ဟာ နောင်နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း သေဆုံးကြ လိမ့်မယ်လို့ ကမ္ဘာပျက် ဟောကိန်းသမားတွေက ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှာ ခန့်မှန်းကြပါတယ်။ သိန်းပေါင်းများ စွာသော လူ့အသက်တွေ လာမယ့် ဆယ်စုနှစ်များ အတွင်း ဆုံးရှုံးရမယ်၊ စီးပွားရေးတွေ လည်း ကမောက်ကမတွေဖြစ်ကုန်ကြမှာပါ။ သို့သော်ငြားလည်း အထိရောက်ဆုံး နိုင်ငံခြားအကူအညီလို့ ပြောရမယ့် အစီအစဉ်တစ်ခုကို သမ္မတ ဘုရှ်က ၂၀၀၃ခုနှစ်မှာ စတင်ခဲ့ပါတယ်။ AIDS လျှော့ချရေး သမ္မတ၏ အရေးပေါ် အစီအစဉ်  (PEPFAR – President’s Emergency Plan for AIDS Relief) ဟာ ရောဂါကူးစက်ခံနေရသူ တွေကို

AIDS နဲ့ AID Read More »

ဂျပန် နဲ့ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသ တည်ငြိမ်ရေး ရုရှား၊ တရုတ်နဲ့ မြောက်ကိုးရီးယားတို့က ခြိမ်းခြောက်နေပြီလား

အတွဲ (၁၀), အာရှ /

နိုင်ငံတကာလူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ ခေတ်သစ်ကပ်ဘေးဆိုးကာလကြီး တစ်ခုထဲကို တိုးဝင်နေပြီ ဖြစ်တယ်လို့ ၂၀၂၅ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့ထုတ် “ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာ” မှာ ဖော်ပြထားတယ်။ အစီရင်ခံစာအရ တရုတ်နိုင်ငံဟာ ဂျပန်အတွက် “အကြီးမားဆုံး မဟာဗျူဟာမြောက် စိန်ခေါ်မှု” ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုထားတယ်။ အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရမ့် ရဲ့ မူဝါဒတွေဟာ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသအပေါ် ထိရောက်တဲ့ သြဇာသက်ရောက်မှုတွေ ဖြစ်လာ မယ်လို့ မျှော်လင့်ကြောင်း အစီရင်ခံစာက ဆိုတယ်။ ဂျပန်ရဲ့ အဆိုပါ နှစ်ပတ်လည် ကာကွယ်ရေးအစီရင်ခံစာကို ဇူလိုင် ၁၅ ရက်နေ့ က ပြုလုပ်တဲ့ ဝန်ကြီးအဖွဲ့ အစည်းအဝေးမှာ အတည်ပြုခဲ့တာဖြစ်တယ်။ အစီရင်ခံစာမှာ ဂျပန်နိုင်ငံရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ဒေသဆိုင်ရာ လုံခြုံရေး ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ ခက်ခဲတဲ့

ဂျပန် နဲ့ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသ တည်ငြိမ်ရေး ရုရှား၊ တရုတ်နဲ့ မြောက်ကိုးရီးယားတို့က ခြိမ်းခြောက်နေပြီလား Read More »

မလေးရှားနိုင်ငံကိုပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့တဲ့မဟာသီယာ အသက် ၁ဝဝ ပြည့်ပြီ

အတွဲ (၁၀), အာရှ /

မလေးရှားနိုင်ငံအတွက် သူ့ရဲ့အမြော်အမြင်ကတော့ ကံကောင်းထောက်မလို့ လက်တွေ့ဖြစ် မလာသေးပါဘူး ၁၉၈၁ ခုနှစ် ကနေ ၂ဝဝ၃ခုနှစ် အထိ တစ်ကြိမ်၊ နောက်တစ်ခါ ၂ဝ၁၈ကနေ ၂ဝ၂၂ ခုနစ်အထိ တစ်ကြိမ် မလေးရှားနိုင်ငံရဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ မဟာသီယာ မိုဟာမက်ဟာ ၁၉၈ဝ ပြည့်လွန်နှစ်တွေ ကာလ တုန်းက သူတရင်းတနှီး နေခဲ့တဲ့ ရိုနယ်ရေဂင်၊ မာဂရက်သက်ချာ၊ လီကွမ်ယူနဲ့ တိန့်ရှောင်ဖိန် တို့လို အခြား နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ခပ်ဆင်ဆင်ပါပဲ။ သူတို့အားလုံးမှာ ထူးခြား ထင်ရှားတဲ့ နိုင်ငံရေး မူဝါဒတွေ ရှိတယ်။ သူတို့ အားလုံး စီးပွားရေး ပြုပြင် ပြောင်းလဲမှုတွေကို ကမကထ လုပ်ခဲ့ကြတယ်။ သူတို့အားလုံးဟာ ဝင့်ဝါတယ်၊ ဩဇာ တိက္ကမ ကြီးတယ်၊ အများတကာထက် ထူးခြားပြီး

မလေးရှားနိုင်ငံကိုပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့တဲ့မဟာသီယာ အသက် ၁ဝဝ ပြည့်ပြီ Read More »

တော်လှန်ရေးသမားဘ၀မှ လူအစုလိုက် အပြုံလိုက်သတ်သူဖြစ်သွားတဲ့ ပိုလ်ပေါ့

အတွဲ (၁၀), အာရှ /

၁၉၇၅-၁၉၇၉ ခုနှစ် ကာလတွေအတွင်းမှာ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရဲ့ အာဏာရှင်ဟောင်း ပိုလ်ပေါ့ဟာ မိမိနိုင်ငံသား တစ်သန်းကျော်ကို လူသတ်ကွင်းမှာ ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်။ သူဟာ ထိုလူသတ်မှုတွေအတွက် တာဝန်အရှိဆုံးသူ ဖြစ်တယ်။ သူဟာ မိမိကိုယ်တိုင် တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ မိမိရဲ့ နိုင်ငံရေးပုံရိပ်ကို မိမိဘာသာ ဖျက်ဆီးခဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုလ်ပေါ့ဟာ ၁၉၂၅ ခုနှစ်မှာ ကွန်ပွမ်သွမ်ပြည်နယ်၊ ပရက်စတောရွာမှာ ချမ်းသာတဲ့ လယ်သမား မိသားစုမှာ မွေးဖွားခဲ့တယ်။ မူလတန်းကျောင်းသားအရွယ်က သူဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းမှာ စာစတင်သင်ခဲ့တယ်။ ဒီနောက် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှာ ပြင်သစ်တွေ ဖွင့်လှစ်ထားတဲ့ကျောင်းမှာ ဆက်လက်ပညာသင်ခဲ့တယ်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှာ ပညာသင်ဆုရပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံကို သွားရောက်ကာ ပညာ သင်ခဲ့တယ်။ သူဟာ ပြင်သစ်နိုင်ငံမှာ ကျောင်းတက်နေစဉ်မှာ လက်ဝဲနိုင်ငံရေးနဲ့ ပထမဆုံးထိတွေ့ခဲ့ရတယ်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံရောက် ကမ္ဘောဒီးယားကျောင်းသား

တော်လှန်ရေးသမားဘ၀မှ လူအစုလိုက် အပြုံလိုက်သတ်သူဖြစ်သွားတဲ့ ပိုလ်ပေါ့ Read More »

‘အမေရိကန် ရွှေခေတ် ပြန်ရောက်ရေး’ – ‘ဒီမိုကရေစီ’ ကို ဆန့်ကျင်ရမည်ဆိုသည့်သမ္မတ ထရမ့်၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ‘ပိ ဟက်ဆက်’

အတွဲ (၁၀), အမေရိကန် /

အမေရိကန်အစိုးရအဖွဲ့များတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် သမ္မတပြီးလျှင် အစဉ်အလာအားဖြင့် ထင်ပေါ်သူမှာ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမေရိကန် သမ္မတ ထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့တွင်မူ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး (Marco Antonio Rubio) ထက် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက ပို၍ ထင်ပေါ်နေလေသည်။ နိုင်ငံခြားရေးနှင့်ပတ်သက်သော မူဝါဒဆိုင်ရာ သဘောထား များကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးထက် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ‘ပိ ဟက်ဆက်’ (Pete Hegseth) က ထုတ်ဖော်ပြောဆိုနေသည်ကို ရံဖန်ရံခါ ကြားနေရသည်။ အထူးသဖြင့် သမ္မတ ထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့သည် နယ်မြေချဲ့ထွင်ရေးမူဝါဒ (သို့မဟုတ်) ကိုလိုနီနယ် မြေတိုးချဲ့ ရေးမူဝါဒကို ကိုင်စွဲထားသည်ဟု ပြောဆိုမှုများလည်းရှိနေသည်။ လက်ရှိ ဥရောပနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေး အခြေအနေကို ကြည့်၍ အထီးကျန်ဝါဒ ကျင့်သုံးနေသူ (Isolationist)ဟုလည်း သုံးသပ်ကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထရမ့်အစိုးရ၏

‘အမေရိကန် ရွှေခေတ် ပြန်ရောက်ရေး’ – ‘ဒီမိုကရေစီ’ ကို ဆန့်ကျင်ရမည်ဆိုသည့်သမ္မတ ထရမ့်၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ‘ပိ ဟက်ဆက်’ Read More »

ရွှေတူးတာကမူးယစ်ဆေးဝါးလုပ်ငန်းထက်ပိုကောင်းသလား

အတွဲ (၁၀), အမေရိက /

မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းဝယ် ကုန်သွယ်ကြတဲ့ လူဆိုးဂိုဏ်းတွေက ရွှေခိုးတူးတဲ့ လုပ်ငန်းကို စုပြုံ‌ရောက်ရှိ လာကြတယ်။ သတ္တုတွင်း လုပ်သားတွေရဲ့ သံပြိုင်အော်ဟစ်သံတွေက ပီရူးနိုင်ငံ‌မြောက်ဘက်ကမ်းခြေရှိ ထရူဂျီလိုမြို့ရဲ့ ပင်မ ပန်းခြံကြီး နေရာကို လွှမ်းလာခဲ့တယ်။ သူတို့ အများစုဟာ အင်ဒီးစ် တောင်တန်းရဲ့ကုန်းတွင်းရှိ တောနက်ပိုင်း ပြည်နယ်တစ်ခု ကနေ ရောက်လာကြတာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီဒေသဟာ တလောတုန်းကပဲ ရွှေတွင်းမှာ အလုပ်လုပ် နေတဲ့ လုံခြုံရေး အစောင့် ၁၃ ယောက်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ နေရာဖြစ်တယ်။ “အဲဒီတောင်တန်း တွေထဲမှာ ရာဇဝတ်မှုခင်းတွေက အတော်ကို ပေါတယ်” လို့ဦးထုပ်ဖြူ ဆောင်းထားတဲ့ လုပ်သားတစ်ယောက်က ဆိုတယ်။ ပီရူး အစိုးရက ဒီလိုလူသတ်မှု ဖြစ်တာကို တုံ့ပြန် အရေးယူတဲ့ သဘောနဲ့ ပါတက်ဇ်မြို့က သတ္တုတွင်းကို

ရွှေတူးတာကမူးယစ်ဆေးဝါးလုပ်ငန်းထက်ပိုကောင်းသလား Read More »

မစ္စတာ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ခင်ဗျား.. ကျေးဇူးပါ -မှ လူလာ

အတွဲ (၁၀), အမေရိက, အမေရိကန် /

ဘရာဇီးရဲ့ တရားရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ဝင်နှောက့်ယှက်တဲ့ အမေရိကန် ထင်သလိုဖြစ်ရဲ့လား စစ်အေးကာလ ပြီးဆုံးသွားကတည်းက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက လက်တင်အမေရိက နိုင်ငံတစ်ခုအပေါ်မှာ ဒီလောက် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဝင်ရောက် စွက်ဖက်တာမျိုးကို တွေ့ရမြင်ရ ခဲပါတယ်။ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က ဘရာဇီးနိုင်ငံက သွင်းကုန် တွေအပေါ်မှာ အခွန် ၅၀ ရာနှုန်း ကောက်ခံတော့မယ်လို့ ဇူလိုင် ၉ ရက်နေ့က ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ ဘရာဇီး သမ္မတဟောင်း လက်ယာစွန်းဝါဒီ ဘော်လ်ဆိုနာရို (Jair Bolsonaro) ကိုလည်း အပြစ်ရှာ နှိပ်ကွပ်နေတယ်လို့ မှတ်ချက် ပြုပါသေးတယ်။ သမ္မတဟောင်း ဘော်လ်ဆိုနာရို ဟာ အာဏာသိမ်းရန် ကြံစည်မှု စွပ်စွဲချက်နဲ့ မကြာခင် တရားရုံးမှာ အမှုရင်ဆိုင်ရတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘော်လ်ဆိုနာရို ကတော့ ဒီစွတ်စွဲချက်ဟာ မဟုတ်မမှန်

မစ္စတာ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ခင်ဗျား.. ကျေးဇူးပါ -မှ လူလာ Read More »

မရယ်ရတဲ့ ဟာသ

အတွဲ (၁၀), အမေရိကန် /

အရွှန်းဖောက်တယ်ဆိုတာ အဖောက်ခံရသူက မျက်နှာကြီးမည်း သွားပြီး ပရိသတ်က “ဝါးခနဲ” ရယ်တဲ့အခါမှ ဟာသမြောက်တာပါ။ ဝါရင့် လူရွှင်တော်ကြီးတွေ ပြောတာ ‘အအုပ်’ နဲ့ ‘အခံ’ ဆိုတာ မှတ်သားမိပါတယ်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အမေရိကန် ရွေးကောက်ပွဲအတွင်းမှာ အိုနီယွန် (Onion) – ကြက်သွန်လို့ အမည်ရတဲ့ လစ်ဘရယ် အသော အထေ့ ဂျာနယ် တစ်စောင်မှာ သတင်းခေါင်းစီးကို ဒီလိုရေးပါတယ် “Trump calls Harris to congratulate himself on winning“။ မြန်မာလို ပြန်မယ်ဆိုရင်တော့ “သူ အနိုင်ရတဲ့အတွက် ထရမ့်က ဟဲရစ်ဆီကို ဖုန်းခေါ်ပြီး သူ့ကိုယ်သူပဲ ဂုဏ်ပြု စကားပြောလိုက်တယ်” တဲ့။  ခပ်တိုတိုပါပဲ။ ဟာသတစ်ခု အမြင်နဲ့ဆိုရင် ဒီစာကြောင်းက

မရယ်ရတဲ့ ဟာသ Read More »

စစ်တပ်မရှိတဲ့ အိုက်စလန်နိုင်ငံ

အတွဲ (၁၀), ဥရောပ /

သမ္မတ ထရမ့် ခေတ်မှာ သူ့နိုင်ငံရဲ့ကာကွယ်‌ရေးကို ပြောင်းလဲဖို့ ပြန်စဉ်းစားရမယ့်အိုက်စလန် မီးတောင်ချော် လယ်ကွင်းတွေနဲ့  ဖယော့လို့ ခေါ်တဲ့ ချောက်ကမ်းပါးနှစ်ခုကြားက ပင်လယ်ရေဝင်ပေါက်၊ တစ်နည်း ဆိုရရင် ပင်လယ်ကျဉ်း တွေမှာ တစ်နေရာကနေ တစ်နေရာ အင်မတန်ကို လျင်မြန်စွာနဲ့ ရွေ့ရှား သွားလာနေကြရတဲ့ အိုက်စလန် နိုင်ငံရဲ့  ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့တွေဟာ စွမ်းရည်ပြပြီး ရဟတ်ယာဉ် မောင်းသမားကို ချပေးနေတယ်။ အိုက်စလန် နိုင်ငံမှာ စစ်တပ်အစား မှီခို အားထားနေရတဲ့ ကမ်းခြေစောင့် တပ်ဖွဲ့ဟာ ထိန်းကျောင်းရခက်တဲ့ ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွားတွေ ကိုကယ်ဆယ်‌ရေး သာမက ပင်လယ်ရေအောက်က ကေဘယ်ကြိုးတွေကို အဖျက်အမှောင့်တွေ ဘေးကနေ ကာကွယ် ပေးရတာမျိုး အထိ အစစ အရာရာ ဆောင်ရွက်ပေးရပါတယ်။ အခုတော့ သူတို့တွေဟာ ဝန်နဲ့ အားမျှအောင်

စစ်တပ်မရှိတဲ့ အိုက်စလန်နိုင်ငံ Read More »

Subscribe
Subscribe