သူရေးတဲ့စာ

ကျုပ်တို့ ဂါဇာကလူတွေ အဆင်ပြေပါတယ်။ နို့ … ခင်ဗျားတို့ရော၊ ခင်ဗျားတို့ရဲ့လိပ်ပြာတွေ၊ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ တန်ဖိုးထားမှုတွေ အစစအရာရာ အဆင်ပြေကြရဲ့လား၊ ကျုပ်တို့က ခင်ဗျားတို့အတွက် စိတ်ပူနေတာ။ – ရီးမ်အဘူဂျာဘာ၊ ဂါဇာကမ်းမြောင်ရှိ ဒေးယားအယ်လ်-ဘာလာမြို့၌နေထိုင်သူ(ပြင်သစ်ရုပ်မြင်သံကြား၊ ၁၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ အင်တာဗျူး) တလောက စာရေးဆရာပေါင်း ၇၀ နီးပါးပါဝင်ရေးသားထားသည့် “ဂါဇာရဲ့ အရုဏ်ဦး” (Daybreak in Gaza) စာအုပ်ဖတ်ရသည်။  ပါလက်စတိုင်းယဉ်ကျေးမှု၊ သမိုင်းနှင့် လူမှုဘဝတို့ကို ဖော်ကျူးထားသည့် စာပေါင်းစု (Anthology) ဖြစ်ပြီး ဆောင်းပါး၊ အက်ဆေး၊ ကဗျာ၊ စစ်အတွင်းဒိုင်ယာရီ၊ လူတွေ့မေးမြန်းခန်း၊ ပါးစပ် ရာဇဝင်၊ ဓာတ်ပုံနှင့် ပန်းချီသရုပ်ဖော်ပုံများပါသည်။ ယင်းစာအုပ်ထဲမှ  ကဗျာဆရာမ ဟင်းဒ်ဂျူဒါ၏ “စစ်ကြီးအတွင်းမှာ” (In Times of

( ၁ ) ၁၉၃၀ ဖွား စာရေးဆရာ / သတင်းစာဆရာ အော့တာပါဗယ်လ်က ချက်ကိုစလိုဗားကီးယားနိုင်ငံ မြို့တော် ပရာ့ဂ်ဇာတိ။ အဖေက ဂျူးလူမျိုး နယ်လှည့်အရောင်းသမား။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း မိသားစုအားလုံးလိုလို အဖမ်းခံရပြီး နာဇီအကျဉ်းစခန်းများ၌ ချုပ်နှောင်ခံရသည်။ ဂျူးလူမျိုးမဟုတ်သည့် သူ့အမေနှင့်သူ နှစ်ဦးတည်းအိမ်မှာ ကျန်ရစ်သည်။ သူတို့မြို့လေးက ချက်နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း တစ်နေရာမှာတည်ရှိတဲ့ Buštěhrad ဆိုတဲ့ မြို့လေး။ သူ့စာအုပ် “ငါးတွေ အကြောင်း ကျွန်တော်ဘယ်လိုလုပ်သိလာခဲ့သလဲ” (How I came to know fish) က ဥရောပ အလယ်ပိုင်း ဒေသရဲ့ ဆိုးရွားလှတဲ့ ခေတ်ကာလကို ခြယ်မှုန်းထားတာ။ ပါဗယ်လ်က အားကစားသတင်းထောက်လည်း လုပ်သည်။ ရေဒီယိုနှင့် သတင်းစာတွေ မဂ္ဂဇင်းတွေမှာ အားကစားသတင်းဝေဖန်သူလည်း လုပ်သည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ဆစ်ခ်လူမျိုးစာရေးဆရာ ကွတ်ရှ်ဝမ့်ဆင်းရ်1 (၁၉၁၅-၂၀၁၄) ၏ Indian Humour ကိုပြန်ဆိုသည်။ အမေရိကန်စာရေးဆရာ လီးဆီးဂဲလ်ရဲ့ “ရယ်မောခြင်းကအရေးကြီးတယ်” စာအုပ်ဖတ်ရကာမှ ကျုပ်တို့အိန္ဒိယတိုင်းသားတွေမှာ ရှေးခေတ်ဟောင်းကနေ ဒီကနေ့အထိ လက်ဆင့်ကမ်းသယ်ဆောင်လာတဲ့ ဟာသအစဉ်အလာကြီးရှိမှန်းသိရသဗျ။ ကျုပ်တို့ဘိုးဘေးဘီဘင်တွေက သူတို့ရဲ့ဘုရင်တွေ၊ နိုင်ငံရေးသမားတွေ၊ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေကို တယ်ကလိထိုးခဲ့ကြသကိုး။ အဲသလိုအရေးပါတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတွေကို မယားကြီး မယားငယ်တွေရဲ့ ကြိုးဆွဲခံနေရသူတွေ၊ ဇနီးမယားတွေက ဒူးမနာသားတွေထုတ်လုပ်ပြီး သူတို့ရဲ့ခေါင်းပေါ်ကိုအတင်ခံနေရသူတွေအဖြစ် လှောင်ပြောင်ခဲ့ကြသတဲ့။ ပြီးတော့ ကျုပ်တို့မှာ ဘာဘဲလ်, တီနာလီ၊ ရာမန်၊ ဂိုပေါလ်ဘိုးလို နန်းတွင်းပျော်တော်ဆက်တွေရှိသလေ။ သူတို့အလုပ်က သူတို့သခင်ထုတ်တဲ့ ဉာဏ်စမ်းပုစ္ဆာကိုပြေလည်အောင်ဖြေရှင်းရတာလည်းရှိရဲ့။ တခြားသခင်တွေရဲ့ အကြံပေးတွေ ပျော်တော်ဆက်တွေနဲ့ အပြိုင်နွှဲရတာလည်းရှိရဲ့။ သူတို့ရဲ့ ဟာသ ဇဝနဉာဏ်နဲ့ ပြက်လုံးတွေက သိပ်ထူးထူးကဲကဲကြီးတော့မဟုတ်ပေဘူး။ သို့ပေမဲ့ ဒီကနေ့အထိ သူတို့ဉာဏ်စမ်းပုစ္ဆာတွေ ဟာသတွေကို လူတွေကတန်ဖိုးထားကြတုန်း။