ဏေသွေးအိမ်

အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာပေများထဲတွင် ယနေ့တိုင်အကြိမ်ကြိမ်ပြန်ထုတ်နေရသည့် ဆရာကြီးရွှေဥဒေါင်း၏ တစ်သက်တာ မှတ်တမ်းနှင့် အတွေးအခေါ်များစာအုပ်ကို လူလတ်ပိုင်း အရွယ်ကတည်းကဖတ်မိပြီး တစ်နေ့နေ့ အပိုင်ဝယ်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်ထားမိသည်။ နောက်တစ်အုပ်က ဂျာနယ်ကျော်ဦးချစ်မောင်၏ “သူ” ။ နောက်တစ်အုပ်က စစ်ကိုင်း ဦး ဘိုးသင်း၏ ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိဖြစ်သည်။ နောက် သော်တာဆွေ။ ဤစာအုပ်နှစ်အုပ်က မဝယ်ဖြစ်သေး။ သို့သော် ထိုထို ဆရာကြီးများ၏ ဖြတ်သန်းမှု ဘဝ အတွေ့အကြုံများမှာ စာဖတ်လေ့ ရှိသူတိုင်းအတွက် အတုယူစရာ လေးစားစရာ ဆင်ခြင်စရာများ အပြည့်နှင့်ဖြစ်ကြောင်း သိကြသည်။ တခြားစာအုပ်များမရှိဘူးဟုမဆိုလိုပါ။ အလုံးစုံ မညွှန်းလို၍ ချန်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဆိုရလျှင် အတ္ထုပ္ပတ္တိစာပေကို သဘောကျသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဆရာများ ရင်ဆိုင်ဖြတ်သန်းရပုံများကြောင့် ဆရာတို့၏ ဘဝကို စာအုပ်ဖတ်လိုက်ရုံနှင့်ရသည်။ ထိုအချက်ကို အကြိုက်ဆုံး ဖြစ်သည်။ […]

ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကြီးကို ညဘက်မိုးရေစက်၏ ကာကွယ်မှုကြောင့် အေးဆေး သက်သာစွာ ကြည့်ခွင့် ရနေသည်။ သို့သော်လည်း ပွဲချိန် ၂၂ မိနစ်သို့ရောက်တိုင်း Hydration Break ကို စောင့်ဆိုင်း နေရခြင်း ဖြင့် စိတ်ထဲက မနှစ်သက်လှပေ။ အချို့ကလည်း ရေသန့်ကုမ္ပဏီများထံမှ ဝင်‌ငွေရအောင် ဖန်တီးခြင်း ဟုယူဆကြသည်။  သိရသလောက် ဆိုလျှင် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဘရာဇီးကမ္ဘာ့ဖလား ပြိုင်ပွဲမှစပြီး ကစားသမားများ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် အသက်အန္တရာယ် ကာကွယ်ရန် ဒီစည်းမျဉ်းကို စတင်ကျင့်သုံးခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။ WBGT (Wet Bulb Globe Temperature) အပူချိန် ၃၂ ဒီဂရီ စဲလ်စီးယပ်စ် (89.6°F) ထက် ကျော်လွန်သွားသည့်အခါ ပွဲစဉ်အတွင်း ရေသောက်ချိန် သတ်မှတ်ပေးလေသည်။ ၂၀၂၆ အမေရိကန်၊ ကနေဒါနှင့်

ယခု စာရေးနေတဲ့အချိန်မှာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ၏ အုပ်စုပွဲစဉ်များ နှစ်ပွဲစီကစားပြီးနေပါပြီ။ သို့ဖြစ်၍ အုပ်စုတက်ရေး အတွက် ကြိုးစားရမည့်အသင်းများလည်းရှိလာပြီးဖြစ်သလို အုပ်စုတက်ပြီးအသင်း များလည်း ထွက်ပေါ်နေပေ၏။ အမေရိကန် ၊ ကနေဒါ နှင့် မက္ကဆီကို တို့ သုံးနိုင်ငံပူးတွဲကျင်းပသည့် ဤပြိုင်ပွဲကြီးတွင် အိမ်ရှင်နိုင်ငံများကလည်း အုပ်စုအဆင့်မှလွန်မြောက်ရန်အခြေအနေကောင်းနေပါသည်။ ဘောလုံးအင်အားကြီးနိုင်ငံများဖြစ်သည့် ဘရာဇီး၊ ပြင်သစ်၊ အာဂျင်တီးနား၊ စပိန်၊ နယ်သာလန်၊ ဂျာမနီ၊ အင်္ဂလန်၊ ပေါ်တူဂီ တို့သည်လည်း အခြေအနေက စိုးရိမ်စရာမရှိ၍ ရှုံးထွက် ပွဲစဉ်များတွင် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ပွဲစဉ်များ တွေ့ရပေလိမ့်မည်။ တစ်ခု ထူးခြားသည်က အာရှမှ တောင်ကို ရီးယားအသင်းနှင့် ဂျပန်အသင်းတို့ပါ အုပ်စုကို ကျော်ဖြတ်ရန် အခြေအနေ ကောင်းနေခြင်းပင်ဖြစ် သည်။ နောက်ထပ် ထူးထူးခြားခြားရှိသည်က ယခုမှ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲ သို့ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်

ငယ်ငယ်ကတည်းက ကစားခြင်းကိုနှစ်သက်ခုံမင်သူဖြစ်သဖြင့် ကိုယ့်မြို့တွင်ကစားသည့်နည်းရှိသမျှကို လိုက်ကစားဖြစ်သည်။ ကိုယ့်မျိုးနွယ်ထဲတွင်လည်း အားကစားနှင့်ပတ်သက်၍ မျိုးရိုးလည်းမရှိ။ ယနေ့ထိ မျိုးနွယ်ရင်းများတွင်သာမက တစ်ဝမ်း နှစ်ဝမ်းမျိုးနွယ်များထဲတွင်လည်း စွဲစွဲမြဲမြဲအားကစားလုပ်သူဟူ၍လည်း ကျွန်နော်တစ်ယောက်သာရှိသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အားလုံးထဲတွင် ကျွန်တော်တစ်ယောက်တည်းအားယားနေ၍လည်း ဖြစ်ခွင့်ရှိပေသည်။ သို့ကလို ကစားသော်လည်း အပျင်းပြေကစားခြင်းမျိုးမဟုတ်။ ရပ်ကွက်ထဲတွင် သူများ ဘောလုံးကန်နေ၍ လိုက်ကန်ခြင်းမျိုးမဟုတ်။ ကံအသင့်အခွင့်ဆိုင်သည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ အားကစားသင်ပေး သည့်ဆရာတစ်ဦးက ငယ်ငယ်ကတည်းက ကျနော်ကိုရွေးချယ်ခဲ့သဖြင့် ဆရာနှင့်စနစ်တကျသင်လျက် ကစားရ ခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။ ပင်ပေါင်၊ ဘတ်စကက်ဘော ၊ ဘောလီဘော တို့ကို ဆရာကစနစ်တကျသင်ပေးခဲ့သည်။ ထိုသို့ဆရာထံတွင် လေ့ကျင့်ကစားနေရင်းဖြင့် ကျောင်းသွားကျောင်းပြန်လမ်းတွင် ရိုးရာခြင်းဝိုင်းတွေ့ပါက လည်း ဝင်ပါလိုက်သေးသည်။ သို့ဖြစ်၍ လက်ဦးဆရာထံတွင် မကစားဖြစ်သည့်အခါ ခြင်းဝိုင်းသို့ရောက်သွား ပြီး တွေ့ဖူးသမျှ မြင်ဖူးသမျှလိုက်လုပ်နေသည်ကို ခြင်းဆရာကြီးတစ်ယောက်က အမြင်မတော်ဟန်ရှိသည်နှင့်တူ သည်။ ကျွန်တော့်ကို

ကျွန်တော် တစ်ရက်က ဖေ့စဘုတ်ပေါ်တွင် သတင်းတစ်ပုဒ် ဖတ်လိုက်ရသည်။ သို့သော်လည်း ထိုသတင်းကို လူများ ကြိုက်နှစ်သက်မှု နည်းသလို စိတ်ဝင်စားမှုလည်း မရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။ သတင်းက ကမ္ဘာနာရီ လှုပ်ရှားမှု အထိမ်းအမှတ် ထိုင်းနိုင်ငံက ပြည်သူတွေကို တစ်နာရီ (၆၀ မိနစ်) မလိုအပ်ပဲ လျှပ်စစ်မသုံးဘဲနေရန် (မီးပိတ်ထားကြရန်) တောင်းဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ကျွန်တော် အတော်သဘောကျသည်။ ဖြစ်နိုင်သည် မဖြစ်နိုင်သည်၊ ဖြစ်လိမ့်မည် မဖြစ်လိမ့်မည်ကို အသာထား၍ အင်မတန်ဖြစ်သင့်သော ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်းကို တစ်ဦးတည်း ထောက်ခံမိသည်။ သို့သော် လွယ်ကူလိမ့်မည်မဟုတ်ကြောင်းလည်း တွေးမိသည်။ တစ်နာရီမပြောနှင့် တစ်မိနစ်စာ လျှပ်စစ်မီး ပြတ်တောက်သွားပါက ကျွန်တော်တို့လို နိုင်ငံ အတွက် ထိခိုက်မှုနည်းသော်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပြီးသော နိုင်ငံများအဖို့မှာ ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာ ထိခိုက်သွားနိုင်သည်။ တစ်ခုရှိသည်က လျှပ်စစ်မီး

မေတ္တာစာဆိုသည့် အရေးအသားတစ်ခုဟာ ယနေ့ခေတ်မှာ မရှိသလောက် ဖြစ်သွားပေပြီ။ သို့သော်လည်း မြန်မာစာ အတိုးတက်ဆုံးဟု ဆိုနိုင်သည့် အင်းဝခေတ်နှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်များတွင်မူ ခေတ်စားခဲ့ကြောင်း တွေ့ရပေသည်။ အင်းဝခေတ်တွင် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ဦးပုညတို့မှာ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ မေတ္တာစာဆိုသည်က မေတ္တာနှင့် စာကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း မဟုတ်ပါလော။ မေတ္တာ၏အနက်ကို လိုက်ကောက်ကြည့်မည်ဆိုလျှင် ပါဠိဘာသာစကား ‘မိတ္တ’ (Mitta) မှ ဆင်းသက်လာသော မေတ္တာ (Metta) ဟူသည်မှာ မိတ်ဆွေကောင်းတို့၏ ချစ်ခင်ခြင်း၊ အကျိုး လိုလား ခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းစေလိုခြင်းဟူသော အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်သည်။ မေတ္တာဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတ ဘာသာ ‘Maitri’ မှ ဆင်းသက်လာပြီး ယင်းသည် နေမင်း၏ နွေးထွေးမှုနှင့် တူညီသော သဘောကို ဆောင်သည်။ နေမင်းသည် ကမ္ဘာလောကရှိ သက်ရှိအားလုံးအပေါ် ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ အလင်းနှင့် အပူကို

“ကျွန်တော်က သိုင်းကွက်အများကြီး ကစားတတ်တဲ့သူထက်စာရင် သိုင်းတစ်ကွက်တည်းကို ထပ်ခါတလဲလဲ လေ့ကျင့်ထားတဲ့သူကို ပိုကြောက်တယ်”။  ထိုစကားကို ပြောခဲ့သူမှာ တစ်ချိန်က ကမ္ဘာကျော်ကွန်ဖူးမင်းသားကြီး ဘရုစ်စလီ (Bruce Lee) ပင်ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ဤစကားကို သိပ်ပြီး သဘောမပေါက်ခဲ့ပေ။ မည်သည့်ပညာကိုပဲသင်သင် တစ်ခုတည်းကိုသာ သင်ယူ၍မရဟု ထင်ခဲ့မိသည်။ ကွန်ဖူးဆိုလျှင်လည်း ကွန်ဖူးသိုင်းကစားကွက်ပေါင်းများစွာကို ပြည့်စုံအောင် သင်ကြရသည် မဟုတ်ပါလား။ မည်သူမျှ “တစ်ကွက်တည်းသင်ပေးပါ” ဟုလည်း မပြောကြချေ။ ကျောင်းသားဘဝကဖြစ်၍ “အင်း… ဘရုစ်စလီကိုခေါ်ပြီး ကျောင်းတွေမှာ ဘာသာရပ်တစ်ခုတည်းကိုပဲ သင်ပေးဖို့ ပြောဦးမှ” ဟုပင် နောက်ပြောင်ခဲ့ ကြသေးသည်။  သို့သော်လည်း ဘရုစ်စလီ ပြောလိုသည်မှာ သင်ယူခြင်းသက်သက်နှင့်မဆိုင်။ သင်ယူသည့်ကိစ္စတွင် မည်သည့် ပညာရပ်ကို မဆို သင်ယူနိုင်သည်။ သို့သော် ဘဝရပ်တည်ရေးအတွက် အမှန်တကယ် လိုအပ်သည်မှာ ထိုသင်ယူခဲ့သည့် ပညာရပ်များထဲမှ “တစ်ကွက်” သာလျှင်