ခြိမ့်သဲ

နှစ်ယောက်တည်းဆိုရင်မောင်ရယ် ××× ဧဝရက်တောင်ထိပ် – – နေချင်ရင်ခုသွား ရေရှားတဲ့ သဲကန္တာရ   ဆာဟာရမရှောင်တယ်××× နေမမြင်ရေပြင်ခဲတဲ့- – မြောက်ဝန်ရိုးစွန်းကိုပဲ  ခေါ်ခေါ် ပျော်တယ်မောင်ရယ် ××××××× ဆရာမြို့မငြိမ်းရဲ့ သဲသဲမဲမဲဇွဲနဲ့  နှစ်ယောက်တည်းနေချင်တဲ့ တေးသီချင်းသံလေးကို ကြားရတိုင်း ကြည်နူးမိပါတယ်။ လူဆိုတာ အနေချောင်ချင်တယ်၊ အစားချောင်ချင်တယ်၊ အရချောင် ချင်တယ်။ တကယ်ကော အနေချောင်ပါရဲ့လား၊ အစားချောင်ပါရဲ့လား၊ အရချောင်ပါရဲ့လား။ အခက်အခဲမှန်သမျှ နံ့သာလိမ်းကျံလို့ အကျပ်အတည်းမှန်သမျှ ပန်းလိုပန်မှသာ  လူရာဝင်နိုင်ပါတယ်။ လူတန်းစေ့ နေထိုင်နိုင်ပါတယ်။ Ships are safer at the harbour, but they  are not built for that purpose. “သင်္ဘောတွေကို  ဆိပ်ကမ်းမှာကပ်ထားရင် လုံခြုံစိတ်အချရဆုံးပါပဲ၊ ဒါပေမဲ့ […]

ဦးသုခ သီဆိုသော ” ဂုဏ် ”  သီချင်းတွင် “ငွေကိုသာ ရေလိုသုံးရင် တစ်ပြည်လုံးမှာ လုပ်သမျှတင့်တယ်” ဆိုသော်လည်း ‌လောကတွင် ငွေပေး၍မရသော အရာများစွာ ရှိပါသည်။ နော်ဝေလူမျိုး ကဗျာဆရာ၊ ပြဇာတ်ရေးဆရာကြီး Henrik Ibsenက ငွေပေးလို့မရတာတွေကို ရေတွက်ပြထားသည်။ What money can buy 1. A bed, but not the sleep  ခုတင်တစ်လုံးကို ဝယ်ယူနိုင်သော်လည်း အိပ်ပျော်ခြင်းကို ဝယ်လို့မရနိုင်ပါ။2. Books, but not the wisdom စာအုပ်တွေကို ဝယ်ယူနိုင်သော်လည်း ဉာဏ်ပညာကို ဝယ်လို့မရနိုင်ပါ။3. Food, but not the appetite  အစားအစာကို ဝယ်ယူနိုင်သော်လည်း ခံတွင်းလိုက်တာကို ဝယ်လို့မရနိုင်ပါ။4.

တကယ်တော့ အင်းလျားကန်ဟာ အလျားရှည်လို့  အင်းလျားလို့ခေါ်လေသလား မသိပါ။ တက္ကသိုလ်မြေ ခြေချသူတိုင်း  အင်းလျားကို တက္ကသိုလ်ရဲ့သင်္ကေတတစ်ခုအဖြစ် မြင်တွေ့ရမှာ ပါ။ မွန်ဘာသာနဲ့ ကမာရွတ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်က “ရတနာကန်” လို့ အင်းလျားကို ခေါ်ဝေါ်ထား တာပါ။ ကမာရွတ်မြို့နယ် လို့ အခေါ်ရှိတာကလည်း အင်းလျားကန်ကို  မွန်ဘာသာရဲ့အမည် အကြောင်းပြုပြီး ပေါ်ပေါက်လာတာပါ။ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ (၁) ရက်နေ့မှာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို စတင်တည်ထောင်တဲ့ အခါ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှာ (၁)တက္ကသိုလ်ကောလိပ်နှင့် (၂)ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်တို့ ကောလိပ် ကျောင်းနှစ်ကျောင်း ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။ ၁၉၂၃-ခုနှစ်ကုန်ခါနီးမှာ  ကျောင်းသား (၂၂၄) ဦး နေနိုင်တဲ့ သစ်သားဆောင် နှစ်ဆောင်ဆောက်လုပ်ရာက  ယခုအချိန်ထိ  မြင်တွေ့နေရတဲ့ တကောင်းကျောင်းဆောင်နှင့် ပြည်ကျောင်းဆောင်တို့ ဖြစ်ပြီး ၁၉၂၄- ခုနှစ်ဇွန်လမှာ ဖွင့်လှစ်

သမုဒယ အနုအလှတွေရဲ့နောက်ကွယ်မှာ သံယောဇဉ်အမျှင်တန်းပြီး ရှည်လျားတဲ့ ရာသက်ပန်ချစ်ခရီးလမ်း ဟာ ဖြောင့်တန်း နိုင်ပါ့မလား။ မြင်မြင်ချင်းချစ်မိတယ်ဆိုတာ ကို ဖူးစာလို့သတ်မှတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့လည်း အချစ်ဆိုတာ ကြိုတင် ပြင်ဆင်စရာမလိုဘူးတဲ့လား။ ချစ်ခြင်းအစ မျက်စိက လို့ပြောကြတယ်။  မြင်မြင်ချင်း ချစ်တာနှင့် ချစ်ခြင်းအစ မျက်စိကဆိုတာ အဓိပ္ပာယ်ချင်း မကွဲပြားလှပါဘူး။ ဘာပဲပြောပြော ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု မပါတဲ့ ဘာကိစ္စမဆို အလွဲလွဲ အချော်ချော်ဖြစ်ဖို့ သေချာသလောက်ပါပဲ။ မြင်မြင်ချင်း ချစ်မိပြီး တစ်ဇွတ်ထိုးစုံလုံးကန်းတာကို ချစ်ခြင်းမေတ္တာ အစစ်အမှန်လို့ ယူဆပါသလား။ လျှပ်ပေါ်လော်လီတဲ့ အချစ်ဟာ လျှပ်စီးလက်သလို ပျက်ပြယ်တတ်ပါတယ် ။ ရုတ်တရက်တော့ အချစ်ဆိုတာ အပြစ်မှန်သမျှကို ဖုံးကွယ်လေ့ရှိတယ်။ ဒါကလည်း အချိန်အကြာကြီး မဖုံးကွယ်ထားနိုင်ပါဘူး။ အပြစ်မြင်လာတဲ့ တစ်နေ့ ချစ်တဲ့စိတ်တွေ တစ်စတစ်စ လျော့နည်း လာရာက

အကယ်၍သာ ချောင်းသာလူရည်ချွန်အပန်း‌ဖြေစခန်းသို့ လိုက်ပါခွင့် မရခဲ့ပါလျှင်၊ ကျွန်တော်နှင့်အတူ တစ်ခရီးတည်း လျှောက်လှမ်းလာသူ လူရည်ချွန် (၁၉၆၄-၈၈) အဖွဲ့ (ဗဟို)မှ မန္တလေးပညာရေးဒီဂရီကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး ဒေါ်ဝင်းသိင်္ဂီကျော်ကသာ ကျွန်တော့်အား လက်တွဲ မခေါ်ယူခဲ့ပါလျှင် ချောင်းသာလူရည်ချွန်စခန်းသို့  လိုက်ပါလာသော ရန်ကုန်ရန်ကင်းပညာရေး ဒီဂရီကောလိပ် ဒုတိယနှစ်ကျောင်းသူ လူရည်ချွန် မနဒီရွှေလွှာကို တက္ကသိုလ် ကောလိပ်ပထမနှစ်နှင့် ဒုတိယနှစ်လူရည် ချွန် (၂၉၁)ဦး ထဲက သာမန်ထူးချွန်ကျောင်းသူအဖြစ် အမှတ်တမဲ့ ဖြစ်နေပေလိမ့်မည်။ မနဒီရွှေလွှာသည် အသက် (၁၀)နှစ်ရောက်မှ  ကျောင်းပြင်ပမူလတန်းပညာရေးအစီအစဉ်တွင် စတင်ပညာသင်ကြားခွင့် ရရှိပြီး စာတတ်မြောက်ရေး အထောက်အကူပြု ပင်မအဖွဲ့ (Literacy Resource  Centre)  ဥယျာဉ်နန်းမှ ငွားငွားစွင့်စွင့် ကြွားကြွားဝင့်ဝင့် ဖူးပွင့်လာသော ပန်းကလေး ဖြစ်မှန်း အမှတ်မထင်သိခွင့်ရရှိခဲ့ပါသည်။  ထို့ကြောင့် ကျွန်တော်တို့လူရည်ချွန် (၁၉၆၄-၈၈)

စာရေးဆရာ ဖြစ်ချင်စိတ်သည် အလယ်တန်းကျောင်းသားဘဝကတည်းက မက်ခဲ့ဖူးသည့် အိပ်မက်မျှသာ ဖြစ်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေါင်ခေါင်ကျေးကျေး ဝေးလံလှသည့် အနောက်မြောက်ဘက် တောင်ကုန်းဒေသ၏ အစွန်အဖျား နယ်ခြားမြေဝေး  ကျွန်တော့်ဇာတိမြေ တမူးမြို့ကလေးသည် မြန်မာ-အိန္ဒိယခြံစည်းရိုးဘေးတွင် တည်ရှိသည်။ ကျောင်းနှင့်သုံးမိုင်ဝေးသည့် လယ်တောတဲက မိုး ဘယ်လောက်ပဲရွာရွာ၊ နှင်းမြူမှုန်ဘယ်လောက်ပဲကျကျ မပျက်မကွက် ကျောင်းတက်ခဲ့ရသည်။ မြို့ပေါ်တွင် အိမ်ရှိသော်လည်း လယ်လုပ်ချိန်ဆိုလျှင် အိမ်ကိုပိတ်၍ မိသားစုအကုန် လယ်တဲသို့ ပြောင်း ရွှေ့နေကျဖြစ်သည်။ လယ်လုပ်ချိန်နှင့် ကျောင်းဖွင့်ချိန်က ကွက်တိ။ နွေဦးရောက်လျှင် လယ်လုပ်ငန်း သိမ်းချိန်မှာ ကျောင်းပိတ်ချိန်နှင့် ကွက်တိ။ ထို့ကြောင့် ‌ကျောင်းစတင်နေချိန် မူလတန်းကျောင်းသား ဘဝကတည်းက လယ်တောတဲနှင့်ကျောင်း မဆက်စပ်မပတ်သက်ချင်ဘဲ  ဆက်စပ်ပတ်သက်ခဲ့ရသည်။ တစ်ခုရှိတာက မိုးအကုန် ထွန်တုံးပစ်ချိန် ‌၊ ဆောင်းဦးကာလတွင် စပါးစိုက်ပြီး၍ စပါးတွေ မောင်းညိုချိန်ထိ