The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

thecorner_editor

တရုတ် – ထိုင်ဝမ် နောက်ဆက်တွဲ အခြေအနေများ – မောင်လူထွန်း

တစ်ခါတလေမှာတော့ တရုတ်ရဲ့ ထိုင်ဝမ် ကို မကြာခဏ “ဟင်း ငါနော် သိမ်းပစ်လိုက်ရ ဘာအောက်မေ့ နေလဲ” လို့ဆိုတဲ့ ခြိမ်းခြောက်နေသံက အောင့်သက်သက် ပြက်လုံး တစ်ခုလိုပါပဲ။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တုန်းက အရေးနိမ့်ခဲ့တဲ့ မျိုးချစ် အစိုးရတပ်က တရုတ်ပြည်မကြီးကနေ သိမ်းယူလာတဲ့ ရှေးဟောင်း ရတနာတွေ ပြသထားတဲ့ တိုင်ပေက အမျိုးသား နန်းတော် ပြတိုက်မှာ ပြတိုက်မှူးက လာကြည့်တဲ့သူတွေကို “ဒီကျွန်း တစ်ခုလုံးပေါ်မှာ ဒီနေရာက အလုံခြုံဆုံး နေရာ တစ်ခုပဲ” လို့ ပြောပြနေပါတယ်။ တစ်ယောက်က “တရုတ် ပြည်မကြီးဘက်က ဒီရတနာတွေကို အသည်းအသန် ပြန်လိုချင်နေတာမို့လို့ ဒီအဆောက်အုံကို ဘယ်တော့မှ ဗုံးကြဲမှာ မဟုတ်ဘူး” လို့ ခပ်တိုးတိုး ပြောပါတယ်။                ဒီဟာသဟာ တကယ်တော့ […]

တရုတ် – ထိုင်ဝမ် နောက်ဆက်တွဲ အခြေအနေများ – မောင်လူထွန်း Read More »

စင်္ကာပူ ရွေးကောက်ပွဲကို သုံးသပ်ခြင်း – မောင်လူထွန်း

လောရင့်ဝေါင်း အနေနဲ့ သူဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ယူပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဦးဆုံး ကြုံခဲ့ရတဲ့ စင်္ကာပူ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကြီးမှာ ဒီလိုမျိုး ကြီးကြီးမားမား အနိုင်ရခဲ့မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားမယ် မထင်ပါဘူး။ မြို့ပြတိုင်းပြည်ငယ်လေးကို ၁၉၆၅ ခုနှစ် ကတည်းက အုပ်ချုပ်လာခဲ့တဲ့ ပြည်သူ့ လှုပ်ရှားမှု ပါတီ (ပီအေပီ) ဟာ လူကြိုက်များမဲ အရေအတွက် များများ ရရှိနိုင်မှုနဲ့ သူတို့ပါတီရဲ့ ခေါင်းဆောင်ကို တိုင်းတာပါတယ်။ နောက်ဆုံး ခေါင်းဆောင် နှစ်ဦး သူတို့ တာဝန်ယူပြီး နောက်ပိုင်း ကြုံခဲ့ရတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲများမှာ ၂% နဲ့ ၉% အသီးသီး ထိုးကျသွားလို့ နောက်တက်လာမဲ့ ခေါင်းဆောင် အသစ် အလှည့်ကျရင် ဒီထက် ထောက်ခံမှု တော်တော်များများ လျော့ကျသွားနိုင် လိမ့်မယ်လို့ စောင့်ကြည့်သူများက ခန့်မှန်းထားခဲ့ကြပါတယ်။

စင်္ကာပူ ရွေးကောက်ပွဲကို သုံးသပ်ခြင်း – မောင်လူထွန်း Read More »

အိန္ဒိယ ပါကစ္စတန် လေးရက်စစ်ပွဲ ၏ ထူးခြားမှုများ – တင်စိန် (ပထဝီဝင်)

မေလ ၁ဝ ရက်နေ့က အပစ်အခတ်ရပ်စဲခဲ့တဲ့  အိန္ဒိယနဲ့ပါကစ္စတန် နှစ်နိုင်ငံစစ်ပွဲမှာ ထူးခြားတဲ့ လက္ခဏာ တွေကို တွေ့ရတယ်။ နားထောင်ရတဲ့သတင်းတွေနဲ့ ဖတ်ရတဲ့သတင်းတွေက ကောက်နုတ်ပြီး တင်ပြလိုပါတယ်။ ပထမဆုံးအချက်ကတော့ ဒီစစ်ပွဲမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့  ပြည်တွင်းဖြစ် အစွမ်းထက် လက်နက် တချို့ကို ထုတ်သုံး ပြလိုက်တာပါ။ အဲဒီလက်နက်တွေထဲမှာ ဘရာမော့စ် ဒုံးကျည် ပါတယ်။         အိန္ဒိယနိုင်ငံက ဗြဟ္မပုတ္တရမြစ်ကြီး (Brahmaputra) ရဲ့ နာမည်နဲ့ ရုရှားနိုင်ငံက မော်စကိုဗာ မြစ်ကြီး (Moskva) နှစ်စင်းတို့ရဲ့ နာမည်ကို တွဲယူပြီး( Bramos) လို့ ဂုဏ်ပြု ခေါ်ဝေါ်ထားတဲ့ လက်နက် နာမည် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလက်နက်ဟာ ခရုစ် ဒုံးကျည် အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီးအမြန်နှုန်း

အိန္ဒိယ ပါကစ္စတန် လေးရက်စစ်ပွဲ ၏ ထူးခြားမှုများ – တင်စိန် (ပထဝီဝင်) Read More »

ကက်ရှ်မီးယားမှာမွှေးခဲ့တဲ့  အိန္ဒိယ-ပါကစ္စတန် စစ်မီး – တင်စိန် (ပထဝီဝင်)

ဖဟဲလ်ဂမ် ဒေသက အယ်လ်ပိုင်း မြက်ခင်းတွေနဲ့ ပိုင်း ထင်းရှူး တောတွေဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရဲ့ ဂျမ်မူးနဲ့ ကက်ရှ်မီးယား ဒေသကို ခရီးသွား ဧည့်သည်တွေ လာရောက်လည်ပတ်ဖို့ ဆွဲဆောင်ခဲ့တာ ကာလ အတန် ကြာပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ခရီးသွားတွေ ကတော့ အဲဒီဒေသကလေးကို ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ အငယ် စားကလေး (mini–Switzerland) လို့ တင်စား ခေါ်ဝေါ်ကြပါတယ်။ အဲဒီဒေသမှာ စစ်သွေးကြွတွေရဲ့ အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှုတွေကို အိန္ဒိယ အစိုးရက ပြတ်ပြတ်သားသား ပြင်းပြင်းထန်ထန် နှိမ်နင်းလိုက် ပြီးမို့ အဲဒီလို တိုက်ခိုက်မှုတွေ လျော့နည်းခဲ့ပြီလို့ တွက်ဆ ထားခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ယခုနှစ် ဧပြီလ ၂၂ ရက် နေ့မှာ တော့ ဖဟဲလ်ဂမ်မှာ အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်ရေးသမားတွေက

ကက်ရှ်မီးယားမှာမွှေးခဲ့တဲ့  အိန္ဒိယ-ပါကစ္စတန် စစ်မီး – တင်စိန် (ပထဝီဝင်) Read More »

တရားအားမထုတ်တော့သည့် အိန္ဒိယ – KIDD

သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ သွင်းကုန်ခွန် အပြန်အလှန် တိုးမြှင့်ခြင်းတွင် အိန္ဒိယအား သွင်းကုန်ခွန် လျှော့ချပေးသည်။ အတုံ့အပြန်သဘောဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံအား နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေးမှ “ပ”ထုတ်ထားရန် အခြားနိုင်ငံများအား တွန်းအားပေးမည့် အမေရိကန်၏ ဗျူဟာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အဖြစ် ဒု-သမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ် သည် ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဒေလီသို့ ဆိုက်ရောက်လာသည်။ အိန္ဒိယအပေါ် ၂၆% စည်းကြပ်မှု ပါဝင်သည့် ယင်း သွင်းကုန်ခွန်များမှာ နိုင်ငံ အများစု အပေါ် ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့အထိ ၁၀% တွင် တန့်နေသည်။ အိန္ဒိယ အစိုးရမှာ အမေရိကန်၊ EU အပြင် အခြား နိုင်ငံများနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ အပြေး အလွှား လုပ်ရ တော့သည်။

တရားအားမထုတ်တော့သည့် အိန္ဒိယ – KIDD Read More »

ဆန်စဥ်ရာ ကျည်ပွေ့လိုက်သော ထရမ့် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ – ကိုဝ

ဒုတိယ သမ္မတသက်တမ်းအတွက် တာဝန်ယူပြီးချိန်ကစပြီး ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ မူဝါဒ၊ ဆောင်ရွက်ချက် တွေက နားမလည် နိုင်စရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ တချို့ကလည်း ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ စိတ်ကူးပေါက်ရာလုပ်နေတယ်၊ ဘာမူဝါဒမှ မရှိဘူးအထိ အဆိုးမြင်ကြတာလည်း ရှိပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ထရမ့်ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေး မူဝါဒကြောင်း ပြောလိုပါတယ်။ ဂျာမန် သတင်း ဌာန DW ရဲ့ နိုင်ငံတကာအယ်ဒီတာ ရစ်ချတ် ဝေါ့ကာ (Richard Walker) ရဲ့ တင်ပြချက်အပေါ် အခြေခံဆွေးနွေးမှာပါ။ ရစ်ချတ်ဝေါ့ကားက ဒေါ်နယ် ထရမ့်ဟာ အချက်သုံးချက်အပေါ် အခြေခံပြီး သူ့ရဲ့နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို အကောင်အထည် ဖော်နေတယ်လို့ ရှုမြင်ပါတယ်။ပထမတစ်ချက်က အင်အားအခြေခံ လက်တွေ့မူဝါဒ (Realism) ပါ။ လူ့အခွင့်အရေး၊ ဒီမိုကရေစီ ရေးဆိုတဲ့ စံတန်ဖိုးတွေထက် ”စစ်ရေးအင်အား၊ စီးပွားရေးအင်အား” စတဲ့

ဆန်စဥ်ရာ ကျည်ပွေ့လိုက်သော ထရမ့် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ – ကိုဝ Read More »

အိန္ဒိယ-ပါကစ္စတန် လေးရက်စစ်ပွဲ ဘယ်သူအနိုင်ရသလဲ – CWM

အိန္ဒိယ နဲ့ ပါကစ္စတန် နှစ်နိုင်ငံ စစ်ဖြစ်ကြ ပြီဆိုတဲ့သတင်းက သက်ကြီးပိုင်း အရွယ်တွေအတွက် သိပ်ထူးဆန်း လှ တယ် မဆိုနိုင်ပေမယ့် ဒီဘက်ခေတ် မျိုး ဆက်သစ် လူငယ်တွေ အတွက်တော့ အဆန်း တကြယ် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ တစ်နိုင်ငံနဲ့ တနိုင်ငံ စစ်ဖြစ် ကြတယ် ဆိုတာ ဖြစ်ခေါင့် ဖြစ်ခဲမဟုတ်လား။ ယူကရိန်း စစ်ပွဲ၊ ဂါဇာစစ်ပွဲတို့က on going စစ်ပွဲတွေဖြစ်ပြီး စစ်လည်း တာရှည် နေပြီ။         လူကြီးပိုင်းတွေအဖို့တော့ အိန္ဒိယ-ပါကစ္စတန်စစ်ပွဲက ဟိုးအရင် တုန်းကလည်း ဖြစ်ခဲ့ဖူးတာမို့ သိပ်ဆန်း တယ်လို့ မဆိုနိုင်ဘူး။ အထူးသဖြင့် သမိုင်းကြောင်းတစ်လျှောက် အိန္ဒိယ နဲ့ ပါကစ္စတန်ဟာ ဗြိတိသျှဆီက လွတ်လပ်ရေး

အိန္ဒိယ-ပါကစ္စတန် လေးရက်စစ်ပွဲ ဘယ်သူအနိုင်ရသလဲ – CWM Read More »

ပြင်သစ်သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ ၀င်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် မာရိန်းလီပင်းနဲ့ အတားအဆီး များ – ရဲခေါင်မင်းလတ်

(နောက်ခံ အခင်းအကျင်း : အသက် ၅၇ နှစ်အရွယ် မာရီယွန် အန်းန် ပါရင်း “မာရိန်’” လီပင်း ဟာ ပြင်သစ် ရှေ့နေ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြင်သစ် လက်ယျာစွန်း ပါတီ တစ်ခုဖြစ်တဲ့ အမျိုးသားမဟာမိတ် National Rally (RN) ပါတီ ရဲ့ ပါတီဝင် နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ပါတီ အထွေထွေ ညီလာခံမှာ ပါတီ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာပါတယ်။ အဲဒီ နှစ်မှာပဲ ပြင်သစ် သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဝင်ရောက် ယှဥ်ပြိုင်ရာ ပထမ အကြိမ် မဲရလာဒ်အရ လက်ရှိသမ္မတ အီမန်နျူရယ် မာခရွန်က ပထမ၊ လီပင်း က ဒုတိယ

ပြင်သစ်သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ ၀င်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် မာရိန်းလီပင်းနဲ့ အတားအဆီး များ – ရဲခေါင်မင်းလတ် Read More »

ပျော်ပါတယ် ရေနီမြောင်း – KIDD

၇.၇ ရစ်ချတာစကေး ငလျင် သို့မဟုတ် မိုင် ၃၀၀၀ ကျော်ရှည်သည့် နဂါးကြီးမှာ မန္တလေး ရေနီမြောင်းကို လက်မှိုင်ချရသည်။ ၁၉၀၂ ခုနှစ်မှ စတင်စီးဆင်းနေသည့် ရေနီမြောင်းမှာ အစီးမပျက်၊ မြောင်းဘေး နံရံ အုတ်လေး တချပ်ပင် ပဲ့သွားခြင်းမရှိသလို နောက်ကျိ ညစ်ပတ်နံစော်နေသည့် ရေကွာလတီလည်း ပြောင်းလဲသွားခြင်း မရှိပါ။ ဆည်တော်ကြီးမှ ရေများကို လယ်ကွင်းများအတွင်းသို့ ပေးပို့ရန် အင်္ဂလိပ် အစိုးရလက်ထက် တွင် ဖောက်လုပ်ခဲ့သည့် ရေနီမြောင်းသည် သာယာလှပ သန့်ရှင်းစွာ ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတိုင်မီအထိ စီးဆင်းခဲ့သည်ဟု ဆိုပါသည်။ ဆူးနှင့် ဩဘာရေးဖွဲ့ပြီး လွှမ်းမိုးသီဆိုသော “သတိတရ နန်းတော်ရှေ့” သီချင်းမှာ “ရေနီမြောင်း အချစ်အကြောင်းတို့ဖွဲ့ရာမြေ” ဟု ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပုဂံလမ်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြသွားသည်။ ဂျူး

ပျော်ပါတယ် ရေနီမြောင်း – KIDD Read More »

ဒေါ်လာတန်ဖိုးကျဆင်းလာလျှင် – လင်းထက်မြတ်

ဒေါ်လာဟာ ကမ္ဘာ့ ငွေကြေးဈေးကွက်မှာတော့ ဘုရင်ပဲ “Dollar is King” လို့ပြောဆိုကြသည်။ ကုန်သွယ်ရေး မှာလည်း ငွေတောင်းပြေစာများ၊ ကုန်ပစ္စည်းဈေးနှုန်းများကို အများစုက ဒေါ်လာဖြင့်သာ ဖော်ပြကြသည်။ ကုန်သွယ်မှု စုစုပေါင်းတန်ဖိုး၏ ၅၄%သည် ဒေါ်လာဖြင့်သာ ပေးချေမှုပြုကြသည်ဟု သိရသည်။ အရန်ငွေကြေး reserve currency အဖြင့် နိုင်ငံများကထားရှိရာတွင်လည်း ဒေါ်လာကိုသာအများစုကထားရှိပြီး အရန်ငွေကြေး စုစုပေါင်း၏ ၆၀% နီးပါးရှိသည်ဟုသိရသည်။ နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်မှု ဈေးကွက်မှာလည်း ၈၈%သည် ဒေါ်လာကို လဲလှယ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည် ။             Carnegie Endowment for International Peace မှ Micheal Pettis က Foreign Affအေအိုင်rs မဂ္ဂဇင်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် သူ၏“The High Price of Dollar Dominance; The Dollar is the Worst Reserve Currency -Except for All the Rest” ဆောင်းပါးမှာ “ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် တစ်ခါမှ အမေရိကန် ဒေါ်လာကဲ့သို့ ငွေကြေး currency မပေါ်ပေါက်ဖူးသေး” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာ ငွေကြေး ဈေးကွက်၊ ကုန်သွယ်မှုနှင့် အရန်ငွေကြေး အစရှိသဖြင့် စီးပွားရေးနယ်ပယ်အသီးသီးကို လွှမ်းမိုး ထားနိုင်သည့် ဒေါ်လာ ငွေကြေးကို ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်းဟာ အမေရိကန် နိုင်ငံ အတွက် ကောင်းသလား၊ ဆိုးသလား ဆိုသည်ကို ပညာရှင်များအကြား ငြင်းချက်ထုတ်လျက် ရှိပါသည်။ သူမတူသည့် ဒေါ်လာကိုပိုင်ဆိုင်ထားခြင်း (သို့) Exorbitant Privilege သည် အမေရိကန်နိုင်ငံအတွက် ကောင်းသလား ဆိုးသလား။             ကမ္ဘာ့ပေါ်ရှိ နိုင်ငံအသီးသီးသည် ပိုလျှံသည့်ငွေများကို ဒေါ်လာအဖြင့် သိမ်းဆည်းထားကြ သဖြင့် (သို့မဟုတ်) ဒေါ်လာဖြင့်ဝယ်ယူရသည့် အမေရိကန်ငွေကြေးဈေးကွက်မှ စတော့ရှယ်ယာများ၊ ငွေတိုက်စာချုပ်များ၊ အိမ်ခြံမြေ

ဒေါ်လာတန်ဖိုးကျဆင်းလာလျှင် – လင်းထက်မြတ် Read More »