The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

thecorner_editor

ဒီနေ့ ယူကရိန်း မနက်ဖြန် ထိုင်ဝမ်လား

အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်တစ်ယောက် ယူကရိန်းကို ဥပေက္ခာပြုသွားတဲ့ အကျိုးဆက်ဟာ အက်တလန္တတစ် မဟာမိတ်များနဲ့ ဆက်ဆံရေးမှာ ငလျင်တစ်ခုလှုပ်သွားသလို အတော် လှုပ်ခတ် ရိုက်ခတ်သွားပါတယ်။ အာရှဖက်က မဟာမိတ်များနဲ့ ဆက်ဆံရေးတိုးမြှင့်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ အမေရိကန်က ဗိုလ်ချုပ်များနဲ့ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ အရာရှိများတက်ရောက်နေကြတဲ့ ဟိုနိုလူလူက ကာကွယ်ရေးဖိုရမ်မှာပါ ယူကရိန်းကိစ္စဟာ ပိစိဖိတ် ဒေသဖက်ကိုပါ အဖျားခတ် ရိုက်ခတ်ခဲ့ပါတယ်။ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံက တက်ရောက်လာတဲ့ အရာရှိကြီးတစ်ဦးက ရုရှားနဲ့ အပေးအယူ လုပ်လို့ အောင်မြင်သွားမယ်ဆိုရင် အမေရိကန်အနေနဲ့ တရုတ်ရဲ့ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို တန့်သွားအောင် လုပ်နိုင်မလား ဆိုတဲ့ အယူအဆတစ်ရပ်ကို ပြောသွားခဲ့ပါတယ်။  အာရှဖက်က နိုင်ငံများဟာ လောလောဆယ် ဘာသိဘာသာ နေနေကြတဲ့အတွက် အပေါ်ယံ ကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ အခြေအနေဟာ ငြိမ်ငြိမ်သက်သက်ပဲလို့ ထင်ရပါတယ်။ ဒီလို နေကြတာက […]

ဒီနေ့ ယူကရိန်း မနက်ဖြန် ထိုင်ဝမ်လား Read More »

တရုတ်ဩဇာရိပ်အောက်က ကမ္ဘောဒီယား ရုန်းထွက်နိုင်ပါ့မလား

သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ ပထမသက်တမ်းကာလအတွင်းမှာ ဝါရှင်တန်မှာရှိနေတဲ့ စံနှုန်းတွေအရ ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံဆိုတာ တရုတ်ရဲ့ သြဇာခံနိုင်ငံတစ်ခုပါပဲ။ ၂၀၁၆ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၀ခုနှစ်ကာလအတွင်း အနည်းဆုံးဒေါ်လာ တစ်ဘီလျံ  ပမာဏရှိတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ထောက်ပံ့မှုတွေကို တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ အရှေ့တောင် အာရှ နိုင်ငံငယ် ကလေးဖြစ်တဲ့ ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံဟာ တရုတ်နိုင်ငံကို ရေတပ်အခြေစိုက်စခန်း ထူထောင်ခွင့်ပြု ထားတယ်လို့ အမေရိကန်အရာရှိတွေက သံသယရှိခဲ့ကြ ပါတယ်။ ဒီသတင်းသာမှန်ခဲ့ရင် ဒါဟာ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ပြင်ပမှာရှိနေတဲ့ ဒုတိယမြောက် ရေတပ် အခြေစိုက်စခန်း ဖြစ်မှာပါ။ ဒါ့အပြင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဟာ အာဆီယံအဖွဲ့အတွင်း သူတို့ရဲ့ ဗီတိုအာဏာ ကျင့်သုံးပိုင်ခွင့်ကို တရုတ်နိုင်ငံလက်ထဲ ရောင်းစားထားတယ်လို့ အမေရိကန်အရာရှိတွေက အတွင်းကျိတ် ပြောဆိုနေကြတာလည်း ရှိနေပါတယ်။ ဒါရဲ့ လက်တွေ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုကတော့ တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်း တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ရည်မှန်းချက်

တရုတ်ဩဇာရိပ်အောက်က ကမ္ဘောဒီယား ရုန်းထွက်နိုင်ပါ့မလား Read More »

နိုင်သူ…အရှုံး၊ ရှုံးသူ…မျှော်လင့်ချက်

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ(၇)က ဟားမတ်စ် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုဟာ အစ္စရေး ပြည်သူတွေတင် မကပါဘူး။ ကမ္ဘာ့ပြည်သူတွေကိုပါ အံ့သြချောက်ချား တုန်လှုပ်စေခဲ့ပါတယ်။ အစ္စရေးနယ်မြေပေါ် ဟားမတ်စ်အကြမ်းဖက်သမားတွေ ခြေချနိုင်လိမ့်မယ်လို့ လုံးဝ တွေးထင်မထားတဲ့ အစ္စရေး ပြည်သူတွေဟာ ဟားမတ်စ်အကြမ်းဖက်သမားက သူတို့နေအိမ်တွေထဲ အထိ ဝင်ရောက် သတ်ဖြတ်ခဲ့ တာကို ခံခဲ့ရပါတယ်။ အစ္စရေးပြည်သူ (၁,၁၃၉)ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး (၈,၇၃၀)ဦး ဒဏ်ရာ ရခဲ့ပါတယ်။ ဟားမတ်စ်အကြမ်းဖက်အဖွဲ့က ဓားစာခံအဖြစ် (၂၅၀)ကျော် ဖမ်းဆီးသွားတာကိုလည်း ခံခဲ့ရပါတယ်။  ဟားမတ်စ်အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုအပေါ်တုံ့ပြန်တဲ့ အစ္စရေးစစ်ဆင်ရေးဟာ တရားဝင် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ရခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၁၉)ရက်နေ့အထိ (၁၅)လကျော် ကြာမြင့်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီစစ်ပွဲအတွင်း အနည်းဆုံး ဂါဇာပြည်သူ (၆၁,၇၀၉) ဦး သေဆုံး

နိုင်သူ…အရှုံး၊ ရှုံးသူ…မျှော်လင့်ချက် Read More »

လမ်းသစ်ရွေးရမယ့် ဟားမတ်စ်

[ဟားမာ့စ်အဖွဲ့ဟာ ပျောက်သွားမှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး ဒါပေမဲ့ သူတို့ လမ်းသစ်ကို ရွေးကြရမယ်]  တိုက်ပွဲတွေ မရပ်ခင် ကတည်းကကိုပဲ ဟားမာ့စ်အဖွဲ့ဟာ သူတို့ ရှင်သန်နေတဲ့ အကြောင်းကို ဖော်ပြဖို့ အင်မတန်ကို စိတ်အားထက်သန် နေကြပါတယ်။ အစ္စလာမ်မစ် ဝါဒီအုပ်စု တွေက အစ္စရေးတပ်တွေနဲ့ အပစ်အခတ် ရပ်စဲဖို့ သဘောတူညီချက် ရပြီးတဲ့နောက်မှာ စစ်ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားတဲ့ ဟားမာ့စ် တိုက်ခိုက်ရေး သမားတွေဟာ နာရီပေါင်း များစွာ ပုန်းအောင်းနေရာက နေထွက်လာ ကြပါတယ်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲတာ စတင်ချိန်ကတည်းက ဟားမာ့စ်တွေက လမ်းတွေပေါ်မှာ ရဲအဖွဲ့ဝင်တွေကို ချက်ချင်းပဲ တပ်ချ ထားလိုက် ကြတယ်။ ပြီးတော့ လက်နက်ကိုင်တွေကို ထောက်ပံ့ရေး ယာဉ်တန်းတွေကို စောင့်ရှောက်ဖို့နေရာ ယူထား စေတယ်။ အစ္စရေး ဓားစာခံတွေနဲ့ အကျဉ်းသား

လမ်းသစ်ရွေးရမယ့် ဟားမတ်စ် Read More »

လှမ်းလာမယ့် ခြေလှမ်းသစ်များ

ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်။ ဒမတ်စကတ်မြို့မှာရှိတဲ့ ကော်ဖီဆိုင်အားလုံးမှာ ဆိုင်ထိုင်သူတွေနဲ့ ပြည့်နေပါတယ်။ ဆိုင်ထိုင်နေကြတဲ့ ဆီးရီးယားပြည်သူတွေထဲမှာ တူရကီနဲ့ ဥရောပကို တိမ်းရှောင် နေရာကနေ ဆီးရီးယားကို ပြန်ရောက်လာ ကြတဲ့သူတွေပါသလို ဘာရှာအယ်လ်အာဆတ်ဒ် (Bashar al – Assad)  လက်အောက်၊ ဆီးရီးယားနိုင်ငံတွင်းမှာ ဆက်နေထိုင် ကြတဲ့သူတွေလည်း ပါပါတယ်။ ဘာရှာအယ်လ်အာဆတ်ဒ်ကတော့ သက်တမ်းရှည်ကြာ အာဏာရှင်တစ်ယောက်ပါ။ ဆီးရီးယား ပြည်သူတွေ ဒီလိုစုဝေးနေထိုင်ကြတာဟာ အာမက်အယ်လ်ရှာရာ (Ahmar al – Sharaa)  ရဲ့မိန့်ခွန်းကို နားထောင် ကြဖို့ပါ။ အာမက်အယ်လ်ရှာရာဟာ အာဆတ်ဒ်ကို ဖယ်ရှားအပြီး ဆီးရီးယားနိုင်ငံကို လက်တွေ့အုပ်ချုပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပါ။ ဆိုင်ထိုင်နေကြသူတွေထဲ တချို့က ခေါင်းစည်းပဝါတွေ ခြုံပတ် ထားကြပါတယ်။ တချို့ကျတော့လည်း ဘီယာသောက်နေ ကြပါတယ်။ သူတို့အားလုံးဟာ

လှမ်းလာမယ့် ခြေလှမ်းသစ်များ Read More »

နယ်စပ် စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေ ပြန်ပေါ်လာတဲ့ ဥရောပ..

ဥရောပကို ရောက်ဖူးကြသူတွေရော၊ မရောက်ဖူးကြသူတွေပါ ဥရောပကို သွားရင် ဗီဇာ တစ်ကြိမ်ပဲ လိုပြီး နိုင်ငံပေါင်း(၂၉)နိုင်ငံကို တိုးလျှိုပေါက် ဗီဇမလို ဝင်ထွက်သွားလာနိုင်တာကို သိကြမှာပါ။ ကမ္ဘာမှာ ခုလို နိုင်ငံအများကြီးထဲ ဝင်ထွက်သွားလာဖို့ ဗီဇာတစ်ကြိမ်ပဲ လိုအပ်တဲ့အရပ် မရှိသေးပါဘူး။ ဥရောပ နိုင်ငံတွေကို ဝင်ထွက်ခွင့်ရစေတဲ့ ဗီဇာကိုတော့ ရှမ်ကန်ဗီဇာ လို့ မြန်မာလိုအလွယ်ခေါ်ကြတယ်။ ၁၉၈၅ခုနှစ် မှာ Schengen  သဘောတူညီချက်အရ ဥရောပ (၂၉)နိုင်ငံက ဗီဇာမလို နိုင်ငံတွင်း ဝင်ထွက် သွားလာခွင့်ပြုရေး သဘောတူခဲ့ကြတယ်။ ဒီ (၂၉)နိုင်ငံမှာ (၂၅) နိုင်ငံက အီးယူ (ဥရောပသမဂ္ဂ) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တွေပါ။ ပြင်ပကမ္ဘာက လူတစ်ယောက်ဟာ ဥရောပနိုင်ငံတခုခုကို သွားမယ်ဆိုရင် Shengen ဗီဇာပဲ လိုအပ်ပါတယ်။ ဥရောပထဲရောက်ပြီဆိုရင်တော့ ပြင်သစ်သွားမလား၊

နယ်စပ် စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေ ပြန်ပေါ်လာတဲ့ ဥရောပ.. Read More »

ကျောင်းတွေမှာ စမတ်ဖုန်းတွေ သုံးခွင့် ပိတ်သင့်လား

ပြင်သစ်နိုင်ငံက မူလတန်းကျောင်းများနဲ့ အလယ်တန်းကျောင်းများမှာ  စမတ်ဖုန်း အသုံးပြုခွင့်ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်ကတည်းက ပိတ်ပင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ပိတ်ပင်ရတဲ့ အကြောင်းထဲမှာ ကလေးငယ်များကို စာထဲမှာ ပို စိတ်ဝင်စား စေဖို့၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာ အသုံးပြုတာကို လျှော့ချနိုင်စေဖို့ နဲ့ အွန်လိုင်း ပေါ်နေ အနိုင်အထက် ပြုကျင့်မှုတွေကို ပပျောက်စေဖို့  ရည်ရွယ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ နယ်သာလန် နိုင်ငံမှာ တော့ ဒီလိုမျိုး ပိတ်ပင်မှုမျိုးကို ၂၀၂၄ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလက တည်းက စခဲ့ပြီး ဟန်ဂေရီ နိုင်ငံမှာလဲ မနှစ်က အလားတူ စည်းကမ်းတွေ စတင်လုပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ ဥပဒေပြုအမတ်များကလဲ ဒီလို စမတ်ဖုန်း အသုံးပြု့ခွင့် မပေးဖို့ စဥ်းစား တိုင်ပင်နေကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အဓိက ကျတာက

ကျောင်းတွေမှာ စမတ်ဖုန်းတွေ သုံးခွင့် ပိတ်သင့်လား Read More »

ကာဗွန်မိုနော့ဆိုက် အသုံးပြုမှု (သို့မဟုတ်) စက်ဘီးစီး အားကစား လောကအတွက် စိန်ခေါ်မှု အသစ်

ကာဗွန်မိုနော့ဆိုဒ် (CO) အန္တရာယ်   ကာဗွန်မိုနော့ဆိုဒ်ဆိုတာ လူ့ကျန်းမာရေးနဲ့ အသက်အန္တရာယ်ကို တော်တော်ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ ဓာတ်ငွေ့ပါ။ (chemical formula: CO) အရောင်လည်းမရှိ၊ အနံ့လည်းမရှိတော့ လူတွေက မျက်စိနဲ့လည်း မမြင်နိုင်၊ အနံ့ခံလို့လည်း မသိနိုင်ဘူး။ နှစ်တိုင်း ကမ္ဘာတဝှမ်းမှာ လူပေါင်း သုံးသောင်းလောက်က အိမ်သုံးမီးဖိုတွေ၊ ကားအိတ်ဇောတွေ၊ မီးလောင်တာတွေကနေ ထွက်တဲ့ ဒီကာဗွန်မိုနော့ဆိုဒ်ကြောင့် အသက်ဆုံးရှုံးနေရတယ်။ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ဒီဓာတ်ငွေ့ကို ရှူမိရင် သွေးထဲက ဟေမိုဂလိုဘင်နဲ့ ပေါင်းပြီး အောက်ဆီဂျင် သယ်တာကို တားဆီးလို့ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ပြီး အသက်အန္တရာယ်ကိုတောင် ဖြစ်စေနိုင်တယ်။  ဒါပေမဲ့ အခု သိပ္ပံပညာရှင်တွေ၊ အားကစားသမားတွေနဲ့ အားကစားလောကက ကျွမ်းကျင်သူတွေက ကာဗွန်မိုနော့ဆိုဒ်က အားကစားသမားတွေရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင် ပေးနိုင်လားဆိုတာကို အလေးအနက် စဉ်းစားဆွေးနွေးနေကြတယ်။ တချို့

ကာဗွန်မိုနော့ဆိုက် အသုံးပြုမှု (သို့မဟုတ်) စက်ဘီးစီး အားကစား လောကအတွက် စိန်ခေါ်မှု အသစ် Read More »

ကမ္ဘာကို ခြေဆန့်လာမယ့် တရုတ် ဆေးဝါး အသစ်များ

လတ်တလောမှာ ကင်ဆာဝေဒနာအတွက် ကီထရူဒါ (Keytruda) လို့ အမည်ရတဲ့ဆေး ဟာ စျေးကွက်မှာ ရောင်းအား အကောင်းဆုံး ဆေးတစ်မျိုးပါ။ ၂၀၁၄ခုနှစ်မှာ စတင်ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး အမေရိကန် ဆေးကုမ္ပဏီကြီး Merck က ဒီဆေးနဲ့ ဒေါ်လာ ၁၃၀ ဘီလီယံ ရောင်းချပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် တစ်နှစ်တည်း မှာတင် ၂၉.၅ ဘီလီယံ ရောင်းချနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် စက်တင်ဘာလက နောက်ထပ် ဆေးသစ် တစ်မျိုးကို စတင်စမ်းသပ်ခဲ့ရာမှာ အရင်က မရခဲ့ဖူးတဲ့ ရလဒ်ကောင်းတွေကို ရခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။  small cell ဆိုတဲ့ အဆုတ်ကင်ဆာ တစ်မျိုးရဲ့ နောက်ဆုံးအဆင့် ရောက်နေတဲ့ ကင်ဆာ ဝေဒနာရှင်များကို ကီထရူဒါဆေး ပေးမယ်ဆိုရင် ကင်ဆာလူနာတွေရဲ့ အသက်ကို ၅.၈ လလောက်

ကမ္ဘာကို ခြေဆန့်လာမယ့် တရုတ် ဆေးဝါး အသစ်များ Read More »

နိုင်ဂျီးရီးယား စာရေးဆရာ ချင်နူယား အာချေဘေး (Chinua Achebe) (၁၉၃၀-၂၀၁၃)

လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကျော်ကျော်အချိန်က အင်္ဂလိပ် စာတတ်ပေတတ်ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အမြင်၌ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားသည် အင်္ဂလိပ်အတွေး နှင့် စိတ်ကူးစိတ်သန်းများ ကိုသာလျှင် ဖော်ကျူးနိုင် သည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ၂၁ ရာစုအမြင် နှင့် ငဲ့စောင်း ကြည့်လိုက်သောအခါ ထိုအမြင်က မည်သို့ မျှလက်ခံ နိုင်ဖွယ်မရှိ။ နိုင်ဂျီးရီးယား စာရေးဆရာ ချင်နူယား အာချေဘေးက သူ၏နာမည်ကျော်ဝတ္ထု Things Fall Apart (1958) ကို သူ့မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သည့် အစ်ဂ်ဘို (Igbo) နှင့် မရေးဘဲ အင်္ဂလိပ် ဘာသာနှင့်ရေးသားခဲ့ခြင်းမှာ ယင်းအမြင်ကို တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ချေဖျက်ချင်သော ကြောင့်ဖြစ်သည်။ သူသုံးစွဲခဲ့သည့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာက သာမန် ရေးရိုးရေးစဉ် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ စကားမဟုတ်ဘဲ နိုင်ဂျီးရီးယား လူမျိုး တစ်ယောက်ပြောနေသည်ကို တစ်နိုင်ငံတည်းသားနိုင်ဂျီးရီးယား

နိုင်ဂျီးရီးယား စာရေးဆရာ ချင်နူယား အာချေဘေး (Chinua Achebe) (၁၉၃၀-၂၀၁၃) Read More »