The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

အတွဲ (၂၄)

ကာရန်မညီ  တေးမပီလည်း ဤစာကို ရေးချင်လို့

တိုတိုထွာထွာ မှတ်စရာ (၆)“မုတမပါ လင်္ကာမချော”“Without real experience, the prose does not flow.” ပါဠိစကားလုံး “မုတ” (muta) ဆိုတာ “ကိုယ်တိုင်သိတာ” ဒါမှမဟုတ် “ကိုယ်တိုင်ထိတွေ့ခံစားမိတာ” ကို ပြောတာပါခင်ဗျာ။ အာရုံတွေကို ကိုယ်တိုင်ထိတွေ့ခံစားမိတဲ့အခါ ဒီ “မုတ” ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို စာပေကျမ်းဂန်တွေမှာ သုံးလေ့ရှိပါတယ်။ ကဲ… ခေတ်အဆက်ဆက် နားလည်မှုလွဲနေကြတဲ့ “စကားပုံပြင်ဆင်ချက်” လေးတစ်ခုအကြောင်း ပြောပြမယ်။ အားလုံးကြားဖူးနေကြတာက “မုသားမပါ လင်္ကာမချော” ဆိုတာပဲမဟုတ်လား? “လိမ်ပြောမှ စာက ဖတ်လို့ကောင်းမှာ၊ စကားက ချောမှာ” ဆိုပြီး အလွဲသုံးစားလုပ်နေကြတာ။ တကယ်တော့ အရင်းအမြစ်အမှန်က “မုတမပါ လင်္ကာမချော” ပါ။ “မုသား” (လိမ်ညာခြင်း) မဟုတ်ဘဲ “မုတ” (ကိုယ်တွေ့အတွေ့အကြုံ) […]

ကာရန်မညီ  တေးမပီလည်း ဤစာကို ရေးချင်လို့ Read More »

ရာဇဝင်လမ်းမပေါ်မှာ သင်းပျံ့နေသောချစ်ခြင်း

“စဘိုင်ဒီကျော့မောင်ရေ…” “သန်း စဘိုင်ဒီ…” ကိုကျော့မောင်တစ်ယောက် အိမ်ရှေ့အထွက်တွင် ရုံးစာရေးကြီး သူရိန်က လှမ်းနှုတ်ဆက်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး လက်အုပ်ကလေးချီလျက်။ ကိုကျော့မောင်၏ လက်အုပ်ကလေးက နှုတ်ခမ်းနားတွင်ရှိပြီး ရုံးစာရေးကြီး လက်အုပ်က မေးစေ့နားတွင် ရှိနေလေသည်။ ကိုကျော့မောင်က ဈေးရောင်းသူဖြစ်သဖြင့် ရုံးစာရေးကြီးက လက်အုပ်ကို မေးစေ့နားတွင် ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရုံးစာရေးကြီးမှာ ရာထူးအရာခံနှင့် ဖြစ်၍ ကိုကျော့မောင်၏ လက်အုပ်မှာ နှုတ်ခမ်းနားသို့ ကပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသည်က သူတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံပင် ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ထက် ရာထူးအရာခံ ကြီးသူများဆိုလျှင် နှုတ်ခမ်းနားတွင် လက်အုပ်ကို ကပ်လျက်ဖြင့် နှုတ်ဆက်လေ့ရှိကြသည်။ ကိုယ်ထက်ငယ်သူများဆိုလျှင် မေးစေ့နားတွင် ထားကြသည်။ ကိုကျော့မောင်တို့ ကိုးကွယ်သည့် သံဃာတော်များအတွက်မူ နှာခေါင်းနားတွင် ထားကြရသည်။ ထုံးစံအရဆိုလျှင် ကိုကျော့မောင်ကသာ ရုံးစာရေးကြီးကို အလျင်ဦးဆုံး နှုတ်ဆက်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း

ရာဇဝင်လမ်းမပေါ်မှာ သင်းပျံ့နေသောချစ်ခြင်း Read More »

ပညာစမ်းရေ

ကျင်လည်ရတဲ့ အဝန်းအဝိုင်းအတွင်းမှာ မသေချာမရေရာမှုတွေက အမြဲမင်းမူနေတယ်။ အခြေအနေတွေက အမြဲပြောင်းနေတယ်။ နည်းပညာတွေကလည်း တိုးတက်လာတယ်။ ပြိုင်ဘက်တွေကလည်း ပိုပိုများလာတယ်။ ဒီအခြေအနေမျိုးမှာ အသိပညာဗဟုသုတ အမြဲရှာမှီးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ရလာတဲ့ အသိပညာတွေကို ကိုယ့်အဖွဲ့အစည်းအတွင်းမှာ ပျံ့ပွားအောင်ပြုနိုင်တဲ့သူတွေ၊ ဒီပညာတွေကို ကိုယ်ထုတ်မယ့် ထုတ်ကုန်၊ ကိုယ်ပေးမယ့် ဝန်ဆောင်မှုတွေအတွက် ထိထိမိမိ အသုံးချပေးနိုင်တဲ့သူတွေကသာ ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ကြမှာပါ (Nonaka & Takeuchi, 2007)။ ရှာမှီးထားတဲ့၊ ရရှိထားတဲ့ အသိပညာဗဟုသုတတွေကို တစ်ယောက်ကနေ တစ်ယောက်၊ တစ်ဖွဲ့ကနေ တစ်ဖွဲ့၊ ဌာနခွဲတစ်ခုကနေ နောက်တစ်ခု အချင်းချင်း စီးဆင့်ပျံ့ပွားအောင် လုပ်နိုင်တဲ့ အဖွဲ့အစည်း၊ ဒီစနစ်မျိုး အားကောင်းအောင် တည်ဆောက်ထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကသာ ကိုယ့်ရည်မှန်းချက်၊ ဦးတည်ချက်တွေကို ထိထိရောက်ရောက် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ပြီး ဒီစနစ်မျိုးမရှိတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေထက်စာရင် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်စွမ်း ပိုမြင့်တာကိုလည်း

ပညာစမ်းရေ Read More »

သူက ယင်တစ်ကောင်တောင် သတ်မယ့်ကောင်မဟုတ်ဘူး

ဆလာဗင်ဒါ ဒရာကူလစ်ချ် (၁၉၄၉-   ) ဂိုရန်ယဲလ်လီဆစ်ချ် – အေးဆေးတည်ငြိမ်သော ငါးမျှားသမားနှင့် စစ်ရာဇဝတ်သား ဘော့စနီးယားနိုင်ငံ၊ ဘီယဲလ်ယင်းနားမြို့ဇာတိ ဆာ့ဗ်လူမျိုး ဂိုရန်ယဲလ်လီဆစ်ချ် (Goran Jelisić) ကို ၁၉၉၂ ခုနှစ် မေလအတွင်း အကျဉ်းသား ၁၃ ယောက်ကို သတ်ဖြတ်မှုဖြင့် သည်ဟိဂ်အခြေစိုက် “ယခင်ယူဂိုဆလားဗီးယားအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး” (International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia – ICTY) က ထောင်ဒဏ် အနှစ် ၄၀ ချမှတ်ခဲ့သည်။ ဘော့စနီးယားနိုင်ငံ ဘာ့ဂျ်ကောရဲစခန်းနှင့် ဘာ့ဂျ်ကောအနီးရှိ လုခါအကျဉ်းစခန်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လူသတ်ပွဲအတွက် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။ အသတ်ခံရသူ အရေအတွက်က တကယ်တမ်း တစ်ရာကျော်ကျော် ရှိသည်ဟု ယူဆရသည်။ အကျဉ်းသားအများစုက

သူက ယင်တစ်ကောင်တောင် သတ်မယ့်ကောင်မဟုတ်ဘူး Read More »

အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ် နီပေါဝန်ကြီးချုပ်သစ်

မဲဆန္ဒရှင်များက ဘာလင်ဒရာရှားကို အစဉ်အလာမရှိသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များနှင့် ကြီးမားသည့် အာဏာများကို အပ်နှင်းလိုက်ခဲ့ကြပေသည်။ ဟိမဝန္တာတောင်ခြေက ကျယ်ပြောလှသည့် တောင်ကြားဒေသရှိ ခတ္တမန္ဒူမြို့မှ နီပေါနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း မြေနိမ့်ဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သော ဂျာပါ (Jhapa) သို့ သွားရသည်မှာ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသည့် ခရီးလမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရာသီဥတုကောင်းမွန်ပြီး သွားလာရ အဆင်ပြေသည့် နေ့မျိုးမှာတောင် ကီလိုမီတာ ၄၃၀ ခန့် ဝေးသည့် ဤခရီးကို မော်တော်ကားဖြင့် သွားလျှင် ဆယ်နာရီခန့် ကြာအောင် မောင်းနှင်ရသည်။ ရာသီဥတုဆိုးပြီး လမ်းခရီး အဆင်မပြေသည့် နေ့မျိုးဆိုလျှင်တော့ တကယ့်ကို မသွားမဖြစ် လိုအပ်သည့် အရေးကြီးကိစ္စရှိမှသာ သွားခြင်းက ပိုကောင်းပါသည်။ “ဘာလန်” ဟု ပြည်သူလူထု က အသိများသည့် ဘာလင်ဒရာရှားသည် ဤခရီးလမ်းကို လွယ်လွယ်ကူကူပင် သွားနေကျသူ

အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ် နီပေါဝန်ကြီးချုပ်သစ် Read More »

(သား) ခါမေနီဟာ ဘယ်လို လူမျိုးလဲ

အီရန်မှာ ပေါ်ထွက်လာတဲ့ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်သစ်အကြောင်း ဝေဖန်ဖို့ရာ ဘာမှ သိပ်မရှိပေမဲ့ သူရှေ့ဆက်လျှောက်ရမယ့်လမ်းကတော့ ကြမ်းတမ်းလိမ့်မယ်။ အီရန်နိုင်ငံအတွက်တော့ ဖခင်ရဲ့ ဘာသာရေးအာဏာကို ဆက်ခံမယ့်သူ မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ (Mojtaba Khamenei) ဟာ နောက်ထပ် ဘာသာရေး ထိပ်တန်း ခေါင်းဆောင် (Supreme Leader) တစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းဟာ မျှော်လင့်ထားသလိုပင် ဖြစ်ပေမဲ့လည်း တစ်ဖက်မှာလည်း ခပ်ဆန်းဆန်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ အသက် ၅၆ နှစ်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ မိုဂျ်တာဘာကို သူ့ဖခင်ဖြစ်သူ အီရန်ရဲ့ အမြင့်ဆုံး ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ အာယာတိုလာရဲ့ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံနိုင်မည့်သူ ဖြစ်နိုင်ကြောင်းကို အီရန်ပြည်သူတွေက နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက ခန့်မှန်းခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်လည်း ဒီကိစ္စကို လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်နှစ်ကျော်ခန့်အကြာကတည်းက တီဟီရန်မြို့က

(သား) ခါမေနီဟာ ဘယ်လို လူမျိုးလဲ Read More »

စစ်ဝဲဂယက်အတွင်းက ချားလ်စ် ဘုရင်ရဲ့ အမေရိကန် ခရီးစဥ်

၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတုန်းက အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ သမ္မတကတော် မယ်လန်နီယာတို့ကို ချားလ်စ် ဘုရင်နဲ့ မိဖုရား ကင်မလာတို့က ဝင်ဆာရဲတိုက်မှာ ခမ်းနားထည်ဝါစွာ ဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲနဲ့ ဧည့်ခံခဲ့ပါတယ်။ လာမယ့် ဧပြီလမှာ စီစဉ်ထားတဲ့ ချားလ်စ် ဘုရင် (King Charles) ရဲ့ အမေရိကန်ကို လာရောက် လည်ပတ်မယ့် နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းသင့်သလား?။ ဖျက်သိမ်းသင့်တယ်လို့ ယူဆရမယ့် အကြောင်းရင်းတွေက တော်တော်လေးကို ခိုင်လုံနေပါတယ်။ လက်ရှိအခြေအနေမှာ အမေရိကန်ဟာ ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက် ရေရေရာရာ မရှိဘဲ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲဆင်နွှဲနေပြီး အပြစ်မဲ့ ပြည်သူ ၁,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရပြီးပါပြီ။ ဒီစစ်ပွဲကြောင့် ဗြိတိန်အပါအဝင် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအပေါ် ထိခိုက်မှုတွေကလည်း အကြီးအကျယ် ဖြစ်လာနေပါတယ်။ အမေရိကန်

စစ်ဝဲဂယက်အတွင်းက ချားလ်စ် ဘုရင်ရဲ့ အမေရိကန် ခရီးစဥ် Read More »

အာဏာရဲ့ မောက်မာမှုက တွန်းပို့လိုက်တဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ

(စစ်ပွဲအစမှာ အီရန်စစ်ပွဲက ပြီးသလောက်ဖြစ်သွားပါပြီ။ သူတို့မှာ ခေါင်းဆောင်လည်း မရှိတော့ဘူး။ ဘာမှ မကျန်တော့ဘူး၊ မကြာခင် စစ်ပွဲပြီးဆုံးတော့မယ်လို့ ပြောခဲ့တဲ့ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အခုတော့ အီရန်စစ်ကို အဆုံးမသတ်နိုင်သေးဘဲ ဆက်တိုက်နေရတုန်းပါ။ ထရမ့် စတင်လိုက်တဲ့ စစ်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်လို့ နယူးယောက်တိုင်းမ်သတင်းစာက ဆောင်းပါးရှင် NICHOLAS KRISTOF ရဲ့ The ‘Arrogance of Power’ Drives War in Iran ဝေဖန်ချက်ကို ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်) “အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဟာ မိုက်မဲတဲ့လုပ်ရပ်ပဲ” လို့ ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ဝေဖန်ရေးဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ရေးပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ ဒေသတွင်းအခြေအနေကို ကျွန်တော့်ထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုနားလည်တဲ့ အီရန်နိုင်ငံသားတချို့ဆီကနေ ကန့်ကွက်တဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ရရှိခဲ့တယ်။ “ဒါကို ကျွန်တော်တို့ အီရန်နိုင်ငံသားတွေ ကိုယ်တိုင်က

အာဏာရဲ့ မောက်မာမှုက တွန်းပို့လိုက်တဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ Read More »

ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ ရည်မှန်းချက် ဝေဝါးတဲ့စစ်ပွဲ

သူ့ရဲ့ အဆင်ခြင်နည်းမှုကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ ပဋိပက္ခဟာ ဖရိုဖရဲ ပရမ်းပတာ အခြေအနေအဆင့်ကို သက်ဆင်းတော့မည့် ဘေးကြုံနေရသည်။ အစိုးရအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ရဲ့ အကြီးအကဲတစ်ယောက်က တခြားအစိုးရအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ရဲ့ အကြီးအကဲ တစ်ယောက်ကို သေမိန့်ပေးတာဟာ အတော်ကို ရှားပါးတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။ အခု ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့ကတော့ အမေရိကန်သမ္မတနဲ့ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်တို့က အဲဒီအတိုင်း လုပ်ခဲ့ကြပြီး အီရန်နိုင်ငံရဲ့ အသက် ၈၆ နှစ်အရွယ်ရှိ နိုင်ငံ့အကြီးအကဲချုပ် ခေါင်းဆောင်ကြီး အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြတယ်။ အီရန်အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ထိပ်ဆုံးခေါင်းဆောင်ကြီးကို သုတ်သင်လိုက်တာဟာ “Operation Epic Fury” (ကြီးကျယ်လှတဲ့ ဒေါသမာန် စစ်ဆင်ရေး) ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုအမျိုးမျိုးကို ထင်ဟပ်ဖော်ပြပါတယ်။ မစ္စတာခါမေနီရဲ့ နေရာကို သုံးဦးတွဲဖက် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က

ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ ရည်မှန်းချက် ဝေဝါးတဲ့စစ်ပွဲ Read More »

ဦးတိုး – ဦးမိုး လက်ဖက်ရည်ဝိုင်း (၁၀)

မစားကောင်းတဲ့ အသီး ဦးမိုး – ခင်ဗျား ဒီနေ့ နောက်ကျပါလားဗျ။ ဘာအလုပ်တွေများ ရှုပ်နေလို့တုန်း။ ဦးတိုး – ဟုတ်တယ်ဗျာ။ အိမ်မှာ ဟိုကိစ္စ ဒီကိစ္စ လိုရင်သုံးဖို့ ကားလေး ဝယ်ထားတာ။ ဒီကားအတွက် ဓာတ်ဆီလိုက်ဖြည့်နေတာဗျို့။ အိမ်ကကားက မ နံပါတ်ဆိုတော့ စုံရက်မှာ ထွက်လို့မရ၊ ဆီလည်း ဖြည့်လို့မရတော့ ဒီနေ့ မရက်မှာ စောစောထပြီး လုပ်စရာရှိတာတွေ လုပ်ပြီးမှ ကားပြန်ထားပြီး ထွက်လာတာ။ ဒါကြောင့် နောက်ကျနေတာပါ။ ဦးမိုး – ဟား ဟား.. ခင်ဗျားတို့ကိုကြည့်ပြီး ကားပိုင်မရှိတဲ့ ကိုယ့်ဘဝကိုယ် အားကျမိတယ်။ တယ်လည်း လွတ်လပ်ပါလားလို့။ ဦးတိုး – မထင်နဲ့ မထင်နဲ့ဗျ။ အခုခင်ဗျား ဟိုနား ဒီနားသွားရင် စီးတဲ့ တက်စီ

ဦးတိုး – ဦးမိုး လက်ဖက်ရည်ဝိုင်း (၁၀) Read More »