thecorner_editor, Author at The Corner

ပေါ်သစ်၊ ခင်ဝမ်းနှင့် ဂါးနီးကား

သူရေးတဲ့စာ, အတွဲ (၂၅) / thecorner_editor

ဂွာရာနီကာလား၊ ဂွာယာနီးကားလား၊ ဂါးနီးကားလား စပိန်လူမျိုး ကမ္ဘာကျော်ပန်းချီဆရာကြီး ပတ်ဘလိုပီကာဆိုအကြောင်းပြောလျှင် ဂွာရာနီကာနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးချိုးဖြူငှက်အကြောင်းက အမြဲလိုလိုပါသည်။ တစ်ခုက စစ်ဆန့်ကျင်ရေးပန်းချီကား၊ တစ်ခုက ငြိမ်းချမ်းရေးသရုပ်ဖော်ပန်းချီ။ စပိန်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဂွာရာနီကာရွာ၏အဖြစ်အပျက်ကို ဖတ်ရှုခံစားပြီး ခြယ်မှုန်းထားသည့်အတွက် ဒီပန်းချီကားက ဂွာရာနီကာအမည်တွင်သွားတာ ဖြစ်သည်။ စပိန်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်အစပ်တွင် ဘတ်စ်ခ် (Basque) လူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာ Basque Country (ဘတ်စ်ခ်နယ်မြေ) ရှိသည်။ ဂွာရာနီကာက ထိုနယ်ထဲက တောမကမြို့မကျ မြို့ငယ်လေး။ စစ်ရေးအရ မည်သို့မျှအရေးပါအရာရောက်သည့်ရွာ မဟုတ်လေ။ Guernica ကို ဂွာရာနီကာ / ဂွာယာနီးကားဟု ရေးကြ၊ ဖတ်ကြတာများသည်။ ဒီနာမည်ကို ဘတ်စ်ခ် (Basque) လို၊ စပိန်လို ဘယ်လိုအသံထွက်သလဲ။ သူတို့အသံထွက်ကို မိမိနားထောင်ကြည့်သော်လည်း အသံကိုသေချာဖမ်း၍မရ။ အင်္ဂလိပ်အသံထွက်ကတော့ လွယ်သည်။ ဂါးနီးကား / ဂဲရ်နီးကား […]

ပေါ်သစ်၊ ခင်ဝမ်းနှင့် ဂါးနီးကား Read More »

ပျားအုပ်ပုံ ဒရုန်းအုပ်စု စစ်ဗျူဟာ

နည်းပညာ, အတွဲ (၂၅) / thecorner_editor

ဒရုန်း (Drones) များသည် စစ်ပွဲ၏ စံနှုန်းမီလက်နက်များ ဖြစ်လာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ လက်တလောတွင် ယူကရိန်း စစ်မြေပြင်၌ အသေးစား ကွာ့ဒ်ကော့ပတာ (Quadcopters) ဒရုန်းများသည် ထိခိုက်သေဆုံးမှု အများဆုံးဖြစ်စေသည့် အဓိကလက်နက်များ ဖြစ်နေပြီး မကြာသေးခင် သီတင်းပတ်များအတွင်းကလည်း အီရန်နိုင်ငံသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ မြို့ကြီးများ၊ လေဆိပ်များနှင့် ရေနံ ထုတ်လုပ်ရေး အဆောက်အအုံများပေါ်သို့ ပိုမိုကြီးမားသည့် ဒရုန်း ထောင်ပေါင်း များစွာကို မိုးရွာသကဲ့သို့ ကျရောက်စေခဲ့သည်။ သို့သော် ဒရုန်းများစွာနှင့် ၎င်းတို့၏ ဖျက်ဆီးနိုင်စွမ်း အလားအလာ မည်မျှပင်ကြီးမားစေကာမူ အသုံးပြုရန်အတွက် လူအင်အား အမြောက်အမြား လိုအပ်ပါသည်။ ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းအတိုင်း ပျံသန်းခြင်းမျိုး မဟုတ်ပါက အသေးဆုံးဒရုန်းတစ်စင်းကိုပင် ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် လူခြောက်ဦးအထိ လိုအပ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ ထိုအချိုးအစားကို ပြောင်းပြန်လှန်လိုက်နိုင်လျှင် —ဆိုလိုသည်မှာ လူတစ်ဦးတည်းက ဒရုန်းအများအပြားကို တစ်ပြိုင်နက် ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဒရုန်းတစ်စင်းချင်းစီကလည်း ပစ်မှတ်တစ်ခုတည်းကို တိုက်ခိုက်ရန်

ပျားအုပ်ပုံ ဒရုန်းအုပ်စု စစ်ဗျူဟာ Read More »

ညောင်ဦးကမ်းပါးပြို၊ စမ္ပာနဂိုရ်က နွားမပေါင်ကျိုး

Feature, အတွဲ (၂၅), အာရှ / thecorner_editor

လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်လလောက်က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဂါဇီပူရ် (Gazipur) ခရိုင်၊ ကာလီယာကဲလ် (Kaliakair) မြို့နယ်ထဲက ဘာမွန်ဂိုနာ (Bamonghona) ကျေးရွာရဲ့ လယ်ကွင်းပြင်တွေမှာ စပါးစိုက်တဲ့ အလုပ်တွေ ပြီးစီးသွားခဲ့ပါပြီ။ ဒီကျေးရွာဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မြို့တော် ဒါကာ (Dhaka) နဲ့ အကွာအဝေးအရ ကြည့်ရင် သိပ်မဝေးလှဘူး ဆိုပေမဲ့ ကဏ္ဍတော်တော်များများမှာတော့ နိုင်ငံရဲ့ အခြေခံ အဆောက်အအုံပိုင်းဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့တွေနဲ့ အလှမ်းဝေးနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျေးရွာကနေ ဒေသတွင်းစျေးကို ဆက်သွယ်ပေးမယ့် ကောင်းမွန်တဲ့ ကတ္တရာလမ်း ဒါမှမဟုတ် အခိုင်အမာခင်းထားတဲ့ လမ်းမျိုးတောင် အခုထက်ထိ မရှိသေးပါဘူး။ ဒါကြောင့် ရွာကလူတွေ အနေနဲ့ ဆေးကုသခွင့်ရဖို့၊ ပညာရေးနဲ့ တခြားမရှိမဖြစ် လိုအပ်တဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေကို ရယူဖို့အတွက် ခက်ခဲနေရပြီး အထူးသဖြင့် မိုးရာသီဆိုရင် ပိုပြီးတော့တောင် ဒုက္ခရောက်ကြရပါတယ်။ အခုအချိန်မှာတော့ လယ်ကွင်းပြင်နဲ့ ခြံတွေထဲမှာ

ညောင်ဦးကမ်းပါးပြို၊ စမ္ပာနဂိုရ်က နွားမပေါင်ကျိုး Read More »

ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ ထိုင်ခုံကို ကိုင်လှုပ်နေတဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ

အတွဲ (၂၅) / thecorner_editor

လူကြိုက်မများတဲ့ စစ်ပွဲနဲ့ တရိပ်ရိပ်တက်လာတဲ့ လောင်စာဆီစျေးနှုန်းတွေက သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ နောင် အနာဂတ်ကို ကိုင်လှုပ်နေပါပြီ။ ထရမ့်က ရီပတ်ဘလစ်ကန်တွေ “ဘယ်တော့မှ မထိတ်လန့်ကြနဲ့ (NOPANICANS!)” လို့ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့က တွစ်တာမှာ ရေးသားခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်နေတဲ့ လက္ခဏာတွေကို ရီပတ်ဘလစ်ကင်တွေမှာ မြင်တွေ့နေရဆဲပါ။ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က သူဟာ “အီရန်ရဲ့ စစ်ရေးစွမ်းဆောင်ရည် ၁၀၀% စလုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်လိုက်ပြီ” လို့ ပြောဆိုထားပေမဲ့ ကျန်ရှိနေသေးတဲ့ ၀% ဟာ ကမ္ဘာ့ရေနံထောက်ပံ့မှုရဲ့ ၁၀-၁၅% ခန့်ကို ပိတ်ဆို့ဖြတ်တောက်ပြီး ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို ကမောက်ကမ ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ ထရန့် ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်ခဲ့တဲ့ ဒီစစ်ပွဲဟာ မကြာသေးခင်က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ပဋိက္ခတွေထက် အမေရိကန်မဲဆန္ဒရှင်တွေကြားမှာ ပိုပြီး လူကြိုက်နည်းနေပြီး နိုဝင်ဘာလ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန်တွေ အကြီးအကျယ်

ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ ထိုင်ခုံကို ကိုင်လှုပ်နေတဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ Read More »

အမေရိကန်နဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ အချိန်တိုတိုနဲ့ ပြီးနိုင်မယ်ထင်သလား

အတွဲ (၂၅), အမေရိကန် / thecorner_editor

လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အမေရိကန်-အီရန်စစ်ပွဲဟာ မတ်လကုန်ရင် တစ်လပြည့်မှာဖြစ်တယ်။ အခု ရက်သုံးဆယ် မပြည့်ခင်မှာပဲ စစ်ရပ်စဲရေး ကြိုးပမ်းမှုမှန်သမျှ သဲထဲရေသွန်ဖြစ်နေတာ တွေ့ရတယ်။ တကယ်တော့ ဒီစစ်ပွဲဟာ ရှောင်ရှားနိုင်ပါလျက်နဲ့ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ အာဃာတတွေ၊ မာနတွေကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုနိုင်တယ်။ စစ်ပွဲကို ဖန်တီးသူတွေက နိုင်ငံခေါင်းဆောင်ဆိုတဲ့ လူကြီးတွေ ဖြစ်ပေမဲ့ တကယ်တမ်း စစ်ပွဲမှာ ပါဝင် တိုက်ခိုက် သေဆုံးကြရသူတွေက အိပ်မက်တွေ ကိုယ်စီရှိကြတဲ့ လူငယ်တွေ ဖြစ်နေတယ်။ ဒီအပြင် နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးနဲ့ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေ အဟောသိကံ ဖြစ်ကြရတယ်။ လတ်တလော ရက်သုံးဆယ် မပြည့်ခင်မှာပဲ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနဲ့ အီရန်အပါအဝင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံတွေမှာ စစ်ပွဲရဲ့ ဆိုးကျိုး သက်ရောက်မှုတွေ ခံနေကြရပြီဖြစ်ရုံမက မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအနှံ့ ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှုဒဏ် ခံနေကြရပြီဖြစ်တယ်။ ရေနံပြဿနာကြောင့် စစ်ပွဲကြာလာတာနဲ့အမျှ နိုင်ငံတကာ

အမေရိကန်နဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ အချိန်တိုတိုနဲ့ ပြီးနိုင်မယ်ထင်သလား Read More »

အီရန်ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များကိုလုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်းရဲ့ အကျိုးဆက်များ

အတွဲ (၂၅), အမေရိကန် / thecorner_editor

အီရန်အစိုးရ၏ အလားအလာကို ခန့်မှန်းရ ပိုမိုခက်ခဲလာခြင်း အီရန်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းမှ ဝါရင့်ထိပ်တန်းပုဂ္ဂိုလ်များ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာနေသည်။ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပထမညမှာပင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအတော်များများ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးနှင့် နိုင်ငံ၏ အဓိပတိခေါင်းဆောင်ကြီး အယာတိုလာ အလီခါမေနီတို့ အားလုံး သတ်ဖြတ်ခံလိုက်ရသည်။ ယခုရက်သတ္တပတ် အတွင်း၌လည်း အဆိုပါ ကနဦး လေကြောင်းအလုံးအရင်းနှင့် တိုက်ခိုက်ခံရမှု နောက်ပိုင်းတွင် အီရန်နိုင်ငံကို ဦးစီးဦးကိုင်ပြုနေသူဟု ယူဆရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သော အလီလာရီဂျာနီသည်လည်း အလားတူအခြေအနေမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့ရပြီး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ပြည်တွင်းအတိုက်အခံများကို နှိမ်နင်းရာတွင် အသုံးချသည့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ ‘ဘာဆစ်ဂျ်’ (Basij) ကို ဦးဆောင်နေသူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှစ်ဦးနှင့် ထောက်လှမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးတို့သည်လည်း ထိုနည်းတူပင် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ အီရန်နိုင်ငံ၏ အဓိပတိခေါင်းဆောင်သစ် (ယခင်အဓိပတိကြီး၏သား) မော့ဂျ်တာဘာ ခါမေနီ သည်လည်း လူမြင်ကွင်းသို့ ထွက်ပေါ်လာခြင်း မရှိသေးပေ။ ၎င်းအား တာဝန်အပ်နှင်းချိန်မှစ၍

အီရန်ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များကိုလုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်းရဲ့ အကျိုးဆက်များ Read More »

ကာရန်မညီ တေးမပီလည်း ဤစာကို ရေးချင်လို့

တိုတိုထွာထွာ မှတ်စရာ, အတွဲ (၂၄) / thecorner_editor

တိုတိုထွာထွာ မှတ်စရာ (၆)“မုတမပါ လင်္ကာမချော”“Without real experience, the prose does not flow.” ပါဠိစကားလုံး “မုတ” (muta) ဆိုတာ “ကိုယ်တိုင်သိတာ” ဒါမှမဟုတ် “ကိုယ်တိုင်ထိတွေ့ခံစားမိတာ” ကို ပြောတာပါခင်ဗျာ။ အာရုံတွေကို ကိုယ်တိုင်ထိတွေ့ခံစားမိတဲ့အခါ ဒီ “မုတ” ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို စာပေကျမ်းဂန်တွေမှာ သုံးလေ့ရှိပါတယ်။ ကဲ… ခေတ်အဆက်ဆက် နားလည်မှုလွဲနေကြတဲ့ “စကားပုံပြင်ဆင်ချက်” လေးတစ်ခုအကြောင်း ပြောပြမယ်။ အားလုံးကြားဖူးနေကြတာက “မုသားမပါ လင်္ကာမချော” ဆိုတာပဲမဟုတ်လား? “လိမ်ပြောမှ စာက ဖတ်လို့ကောင်းမှာ၊ စကားက ချောမှာ” ဆိုပြီး အလွဲသုံးစားလုပ်နေကြတာ။ တကယ်တော့ အရင်းအမြစ်အမှန်က “မုတမပါ လင်္ကာမချော” ပါ။ “မုသား” (လိမ်ညာခြင်း) မဟုတ်ဘဲ “မုတ” (ကိုယ်တွေ့အတွေ့အကြုံ)

ကာရန်မညီ တေးမပီလည်း ဤစာကို ရေးချင်လို့ Read More »

ရာဇဝင်လမ်းမပေါ်မှာ သင်းပျံ့နေသောချစ်ခြင်း

ဝတ္ထု, အတွဲ (၂၄) / thecorner_editor

“စဘိုင်ဒီကျော့မောင်ရေ…” “သန်း စဘိုင်ဒီ…” ကိုကျော့မောင်တစ်ယောက် အိမ်ရှေ့အထွက်တွင် ရုံးစာရေးကြီး သူရိန်က လှမ်းနှုတ်ဆက်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး လက်အုပ်ကလေးချီလျက်။ ကိုကျော့မောင်၏ လက်အုပ်ကလေးက နှုတ်ခမ်းနားတွင်ရှိပြီး ရုံးစာရေးကြီး လက်အုပ်က မေးစေ့နားတွင် ရှိနေလေသည်။ ကိုကျော့မောင်က ဈေးရောင်းသူဖြစ်သဖြင့် ရုံးစာရေးကြီးက လက်အုပ်ကို မေးစေ့နားတွင် ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရုံးစာရေးကြီးမှာ ရာထူးအရာခံနှင့် ဖြစ်၍ ကိုကျော့မောင်၏ လက်အုပ်မှာ နှုတ်ခမ်းနားသို့ ကပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသည်က သူတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံပင် ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ထက် ရာထူးအရာခံ ကြီးသူများဆိုလျှင် နှုတ်ခမ်းနားတွင် လက်အုပ်ကို ကပ်လျက်ဖြင့် နှုတ်ဆက်လေ့ရှိကြသည်။ ကိုယ်ထက်ငယ်သူများဆိုလျှင် မေးစေ့နားတွင် ထားကြသည်။ ကိုကျော့မောင်တို့ ကိုးကွယ်သည့် သံဃာတော်များအတွက်မူ နှာခေါင်းနားတွင် ထားကြရသည်။ ထုံးစံအရဆိုလျှင် ကိုကျော့မောင်ကသာ ရုံးစာရေးကြီးကို အလျင်ဦးဆုံး နှုတ်ဆက်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း

ရာဇဝင်လမ်းမပေါ်မှာ သင်းပျံ့နေသောချစ်ခြင်း Read More »

ပညာစမ်းရေ

သူရေးတဲ့စာ, အတွဲ (၂၄) / thecorner_editor

ကျင်လည်ရတဲ့ အဝန်းအဝိုင်းအတွင်းမှာ မသေချာမရေရာမှုတွေက အမြဲမင်းမူနေတယ်။ အခြေအနေတွေက အမြဲပြောင်းနေတယ်။ နည်းပညာတွေကလည်း တိုးတက်လာတယ်။ ပြိုင်ဘက်တွေကလည်း ပိုပိုများလာတယ်။ ဒီအခြေအနေမျိုးမှာ အသိပညာဗဟုသုတ အမြဲရှာမှီးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ရလာတဲ့ အသိပညာတွေကို ကိုယ့်အဖွဲ့အစည်းအတွင်းမှာ ပျံ့ပွားအောင်ပြုနိုင်တဲ့သူတွေ၊ ဒီပညာတွေကို ကိုယ်ထုတ်မယ့် ထုတ်ကုန်၊ ကိုယ်ပေးမယ့် ဝန်ဆောင်မှုတွေအတွက် ထိထိမိမိ အသုံးချပေးနိုင်တဲ့သူတွေကသာ ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ကြမှာပါ (Nonaka & Takeuchi, 2007)။ ရှာမှီးထားတဲ့၊ ရရှိထားတဲ့ အသိပညာဗဟုသုတတွေကို တစ်ယောက်ကနေ တစ်ယောက်၊ တစ်ဖွဲ့ကနေ တစ်ဖွဲ့၊ ဌာနခွဲတစ်ခုကနေ နောက်တစ်ခု အချင်းချင်း စီးဆင့်ပျံ့ပွားအောင် လုပ်နိုင်တဲ့ အဖွဲ့အစည်း၊ ဒီစနစ်မျိုး အားကောင်းအောင် တည်ဆောက်ထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကသာ ကိုယ့်ရည်မှန်းချက်၊ ဦးတည်ချက်တွေကို ထိထိရောက်ရောက် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ပြီး ဒီစနစ်မျိုးမရှိတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေထက်စာရင် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်စွမ်း ပိုမြင့်တာကိုလည်း

ပညာစမ်းရေ Read More »

သူက ယင်တစ်ကောင်တောင် သတ်မယ့်ကောင်မဟုတ်ဘူး

သူရေးတဲ့စာ, အတွဲ (၂၄) / thecorner_editor

ဆလာဗင်ဒါ ဒရာကူလစ်ချ် (၁၉၄၉- ) ဂိုရန်ယဲလ်လီဆစ်ချ် – အေးဆေးတည်ငြိမ်သော ငါးမျှားသမားနှင့် စစ်ရာဇဝတ်သား ဘော့စနီးယားနိုင်ငံ၊ ဘီယဲလ်ယင်းနားမြို့ဇာတိ ဆာ့ဗ်လူမျိုး ဂိုရန်ယဲလ်လီဆစ်ချ် (Goran Jelisić) ကို ၁၉၉၂ ခုနှစ် မေလအတွင်း အကျဉ်းသား ၁၃ ယောက်ကို သတ်ဖြတ်မှုဖြင့် သည်ဟိဂ်အခြေစိုက် “ယခင်ယူဂိုဆလားဗီးယားအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး” (International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia – ICTY) က ထောင်ဒဏ် အနှစ် ၄၀ ချမှတ်ခဲ့သည်။ ဘော့စနီးယားနိုင်ငံ ဘာ့ဂျ်ကောရဲစခန်းနှင့် ဘာ့ဂျ်ကောအနီးရှိ လုခါအကျဉ်းစခန်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လူသတ်ပွဲအတွက် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။ အသတ်ခံရသူ အရေအတွက်က တကယ်တမ်း တစ်ရာကျော်ကျော် ရှိသည်ဟု ယူဆရသည်။ အကျဉ်းသားအများစုက

သူက ယင်တစ်ကောင်တောင် သတ်မယ့်ကောင်မဟုတ်ဘူး Read More »