The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

KIDD

KIDD

ကြီးမြတ်ခြင်းနှင့် သေးသိမ်ခြင်း

ချာလက်စတန်မြို့ဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံ တောင်ကာရိုလိုင်းနားပြည်နယ်မှာ လူဦးရေအထူ ထပ်ဆုံးမြို့လေးဖြစ်ပြီး ၁၆၇၀ ခုနှစ်မှာ အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတွေက စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီမြို့လေးမှာ Mother Emanuel A.M.E ဘုရားကျောင်း ကို ၁၈၁၇ ခုနှစ်မှာ စတင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၈၈၆ မှာ ငလျင်မိခဲ့ပေမယ့် ပြန်လည် တည်ဆောက်ခဲ့ကြပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀နှစ်က ချာလက်စတန်မြို့ရဲ့  စိုစိစိ ညနေခင်းမှာ ကိုးတန်းနဲ့ ကျောင်းထွက်ခဲ့ရပြီး ပန်းကန်လုံးပုံစံ ဆံပင်နဲ့ ဒိုင်လန်ရုဖ်ဆိုတဲ့ကောင်လေးဟာ A.M.E ဘုရားရှိခိုးကျောင်းထဲက သမ္မာကျမ်း စာ အတန်းထဲကို ဝင်လာပါတယ်။ အဲဒီနေရာက အစဉ်အလာအရ တောင်ကာရိုလိုင်းနား ပြည်နယ်မှာ လူမည်းတွေ သက်တမ်းအကြာဆုံး စုပေါင်း ဘုရားဝတ်တက်တဲ့ နေရာပါ။ အသက် ၂၁နှစ်အရွယ် ရုဖ်မှာ ဒသမ ၄၅ ပစ္စတို […]

ကြီးမြတ်ခြင်းနှင့် သေးသိမ်ခြင်း Read More »

HR = Human + Robot

၂၀၁၆ ခုနှစ်လောက်မှာ ဆီလီကွန် မိန်းမအရုပ်တွေ ကြော်ငြာအားကောင်းလာချိန် တစ်ယောက်က Facebook မှာ ဒီလို ရေးပါတယ်။ “အယုတ်မတွေကို အရုပ်မတွေနဲ့ အစားထိုးကြစို့” တဲ့။ ကိုယ့်အပေါ် မကောင်းတဲ့မိန်းမနဲ့ ပေါင်းမယ့်အစား ဆီလီကွန်အရုပ် ဝယ်သုံးရင်လည်း ကိုယ်လိုချင်တာ ရတာပါပဲ လို့ဆိုလိုပုံပါ။ နိုင်ငံရဲ့ စီမံကိန်းကိစ္စတွေမှာ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုတွေ မရှိအောင် စီမံခန့်ခွဲဖို့ AI အမျိုးသမီးစက်ရုပ်ကို ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်တယ်လို့ စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့က အယ်ဘေးနီးယား ဝန်ကြီးချုပ်က ကြေညာပါတယ်။  ဘာသာရေးမှာလည်း AI စက်ရုပ်ကို တရားတော်တွေ program နဲ့ သွင်းပေးထားလိုက်ရင် လူပုထုဇဉ် ရဟန်းတော်များလို  လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ မရှိတဲ့အတွက် သိက္ခာပုဒ်တွေ ချိုးဖောက်မှာ မစိုးရိမ်ရတော့ဘူးလို့ တချို့က ပြောဆိုလာ

HR = Human + Robot Read More »

အင်ဒိုနီးရှား ရှစ်လေးလုံး

အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံတို့ရဲ့ ဇာတာစန်းလဂ်ဟာ တစ်ခုခုတော့ တိုက်ဆိုင်နေသလား မသိပါ။ အင်ဒိုနီးရှားမှာ အာဏာရှင် ဆူဟာတို နဲ့ ဆူကာနို လက်အောက်မှာ ခံခဲ့ကြရတဲ့ တစ်ချိန်တည်းမှာ  မြန်မာမှာလည်း အာဏာရှင်တွေရဲ့ အောက်မှာပါပဲ။ လွတ်ပြန်တော့လည်း အင်ဒိုနီးရှားမှာ လုပ်သလို ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း သော စစ်ဗိုလ်တွေက လွှတ်တော်ထဲမှာ ထိုင်နေကြပြန်ပါတယ်။ ၁၉၉၈ မှာ ဆူဟာတို ကျဆုံးသွားတဲ့အခါ တို့တော့ ဒီမိုကရေစီရပြီလို့ အင်ဒိုနီးရှားပြည်သူတွေ ထင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်းမှာ ဆူဟာတိုရဲ့ ဂိုဏ်းဝင်ဗိုလ်ချုပ်တွေက စစ်တပ်ရာထူး တွေစွန့်လွှတ်၊  ဒီမိုကရေစီ အရေခြုံပြီး အုပ်စုတွေ ပြန်ဖွဲ့၊ ပါတီတွေကို အုပ်စီးကာ သူတို့ရဲ့ ချမ်းသာမှုတွေအတွက် လုပ်ဆောင်လာကြပါတယ်။ သြဂုတ်လအတွင်းမှာ အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံအတွင်း မြန်မာတွေ ကြုံခဲ့ရတဲ့ အရေးအခင်းကြီးမျိုး

အင်ဒိုနီးရှား ရှစ်လေးလုံး Read More »

AIDS နဲ့ AID

ခုခံအားကျရောဂါ AIDS နဲ့ ဗိုင်းရပ်စ် HIV ကို တစ်ရံရောအခါက တစ်ကမ္ဘာလုံး ကြောက်ရွံ့ခဲ့ကြပါတယ်။ အာဖရိက တောင်ပိုင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ မိခင်ထက်ဝက်လောက်ဟာ နောင်နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း သေဆုံးကြ လိမ့်မယ်လို့ ကမ္ဘာပျက် ဟောကိန်းသမားတွေက ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှာ ခန့်မှန်းကြပါတယ်။ သိန်းပေါင်းများ စွာသော လူ့အသက်တွေ လာမယ့် ဆယ်စုနှစ်များ အတွင်း ဆုံးရှုံးရမယ်၊ စီးပွားရေးတွေ လည်း ကမောက်ကမတွေဖြစ်ကုန်ကြမှာပါ။ သို့သော်ငြားလည်း အထိရောက်ဆုံး နိုင်ငံခြားအကူအညီလို့ ပြောရမယ့် အစီအစဉ်တစ်ခုကို သမ္မတ ဘုရှ်က ၂၀၀၃ခုနှစ်မှာ စတင်ခဲ့ပါတယ်။ AIDS လျှော့ချရေး သမ္မတ၏ အရေးပေါ် အစီအစဉ်  (PEPFAR – President’s Emergency Plan for AIDS Relief) ဟာ ရောဂါကူးစက်ခံနေရသူ တွေကို

AIDS နဲ့ AID Read More »

နစ်ဆင်နှင့်စ၍ ထရမ့်နှင့် ဆုံးမည်လား

မကြာခင် အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် နှင့် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်တို့ တွေ့ဆုံကြမည်ဟု ဆိုသည်။ အမေရိကန် နှင့် တရုတ် ပထမဆုံး သမ္မတအဆင့် ခရီးစဉ်မှာ ၁၉၇၂ခုနှစ် တွင် သမ္မတ နစ်ဆင် နှင့် မော်စီတုန်း၊ ချူအင်လိုင်း တို့ လက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ အောက်ပါ ဆောင်းပါးမှာ တရုတ်ပြည်သို့ ပထမဆုံးခရီးစဉ်တွင် မော်စီတုန်း၊ ချူအင်လိုင်း တို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ရသည်တို့ကို သမ္မတ (ဟောင်း) နစ်ဆင်က သူ၏ ကိုယ်တိုင်ရေးမှတ်တမ်း In The Arena စာအုပ်တွင် ဖော်ပြထားသည်ကို ပြန်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။  KIDD ဘာသာပြန်သူ ~~~~~~~~~~~~~~~ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ရက်၊ ဘေဂျင်း လေဆိပ်မှ အစိုးရဧည့်ဂေဟာသို့ အသွားလမ်းမှာ ရင်ဖိုစရာ ဖြစ်သည်။ ဒု

နစ်ဆင်နှင့်စ၍ ထရမ့်နှင့် ဆုံးမည်လား Read More »

တိုက်တန်းနစ် ကုလသမဂ္ဂ

ဤဆောင်းပါးမှာ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ၂၀၀၇ မှ ၂၀၁၆ အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည့်ဘန်ကီမွန်းနှင့် UNDP အကြီးအကဲအဖြစ် ၂၀၀၉ မှ ၂၀၁၇ အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ဟယ်လင်ကလာ့ခ် တို့ ရေးသားသည့်ဆောင်းပါးဖြစ်သည်။ ဘန်ကီမွန်းနှင့် ဟယ်လင် ကလာ့ခ် တို့သည် တောင်အာဖရိက လူမည်းသမ္မတ နယ်လ်ဆင် မန်ဒဲလား တည်ထောင်ခဲ့သည့် ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆုရသူအများအပြား ပါဝင်သည့် The Elders အဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ၁၉၆၂ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်၊ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၊ ကျူးဘားတို့အကြား ဝက်ပင်လယ်အော်အရေး အခင်းကိုအောင်မြင်စွာ စေ့စပ်ဖြေရှင်းပေးခဲ့သူ ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ဟောင်း ဦးသန့်က ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူး ချုပ်အလုပ်ဆိုတာ တကယ်တော့ ကမ္ဘာ့ရုံးစာရေးကြီးအလုပ်ပါ ဟု ပြောခဲ့ဖူးသည်။ နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များကို ပြောနိုင် ဆိုနိုင် အကြံပြုနိုင်သော်လည်း လိုက်ကိုလိုက်နာရမည် ဟူသည့် သြဇာအာဏာ မရှိခြင်းကို ဆိုလိုပုံရပါသည်။ လက်ရှိ ကာလတွင်မည်သည့် အရေးအခင်းကိုမှ မဖြေရှင်းနိုင်သူ အန်တိုနီယို ဂူတားရက် လက်ထက်မှာတော့ ဆနွင်းမကင်းတွေ (စိုးရိမ်မကင်း) ပဲ ဖုတ်နေသည်ဟု လှောင်ပြောင် ကြသည်။ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က (WHO) မှ ထွက်လိုက် ပြီးနောက်တွင် ကုလသမဂ္ဂမှလည်း ထွက်မည်လားဟု ထင်မြင်ခဲ့ကြသည်။ ကုလသမဂ္ဂ၏ ဒုတိယမြောက် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး ချုပ် ဒက် ဟမ်းမားရှိုးက “ကုလသမဂ္ဂကို ဖွဲ့စည်းတာ (နိုင်ငံအားလုံး) နတ်ပြည်တက်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ ငရဲပြည်မကျဖို့ပါ” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၈၀ ဤသီတင်းပတ်မှာပင် စာချုပ်ကြီးကို လက်မှတ်ထိုးခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန် သမ္မတ ထရူးမင်းက စာချုပ်ကြီး၏ တန်ဖိုးမှာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက မည်မျှ လိုက်နာ ကျင့်သုံးကြမည်ဟူ သည့် စိတ်ဆန္ဒပေါ်တွင်မူတည်ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကိုယ်ကျင့် တရားနဲ့ စရိုက် လက္ခဏာတွေ အပေါ် ဒီအလုပ်ကြီးက တောင်းဆိုမှု တွေ အရမ်းများမှာပဲ” ဟု သူကဆိုသည်။ ဤအချက်မှာ ၁၉၄၅ခုနှစ်တုန်းက ပိုမိုထင်ရှားမည် ဖြစ်သော်လည်း ယနေ့အခါတွင်မူ နိုင်ငံ ပေါင်းစုံပါဝင် သည့်အဖွဲ့ကြီး ကောင်းစွာလည်ပတ်ရန် မည်သည့်အရာများလိုအပ်သည်နှင့် မည်သည့် အတွက် လိုအပ်သည်တို့ကို ကမ္ဘာကြီးကမေ့သွားလေပြီ။ စစ်ပွဲအစား ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရွေးခဲ့ သည်ကတော့ ထင်ရှားသည်။ သို့ရာတွင် ငြိမ်းချမ်း ရေး ကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် သဘောတူညီချက်ရရန် ကမ္ဘာစစ် ကြီးနှစ်ခု၏ ကြောက်မက်ဖွယ်တို့ကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့ ရသည်။  ကမ္ဘာကြီးသည် အထိန်း အကွပ်မဲ့ အာဏာ၊ မကြုံဖူး သည့် ပဋိပက္ခများ၊ စီးပွားရေး ကပ်၊ ရောဂါများ၊ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှု၊ ဆင်းရဲ မွဲတေမှု များပြည့်နေသည့် အန္တရာယ်တွင်း ထဲသို့ စစ်ပြီးခေတ်တွင် ပိုမိုကောင်းမွန်ကျယ်ပြန့်သည့် ငြိမ်းချမ်းရေး၊ သာယာ၀ပြောရေးနှင့် လူ့အခွင့် အရေး အပေါ်လေးစားလိုက်နာမှုရှိသည့် ကမ္ဘာကြီးကို အတူတကွ တည်ဆောက်ရန် ၎င်းတို့၏ စိတ်ခွန် အားများကို နိုင်ငံအများကအနည်းနှင့်အများ ပါဝင်စိုက်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ပြီးပြည့်စုံမှု မရှိသေး

တိုက်တန်းနစ် ကုလသမဂ္ဂ Read More »

အစ်ပစတိန်း ဆောင်ကြာမြိုင်မှတ်တမ်း – KIDD

မင်းတုန်းမင်းကြီးလက်ထက် မိဖုရားတွေထဲက သစ်ဆိမ့်မိဖုရားက လူပျိုတော်တစ်ယောက်နဲ့ ချိန်းတွေ့ တဲ့ အရေးအခင်း ပြီးတဲ့နောက် မင်းတရားကြီးက မိဖုရားတွေ ရဲ့အဆောင်တော်တွေကို မင်းတရားကြီး ဘယ်နေ့ ဘယ်အချိန် ကူးတယ် ဆိုတဲ့မှတ်တမ်းကို အတိအကျ ပြုစုရမယ်လို့ အမိန့်တော်မှတ်ကြောင်း ပါးစပ်ရာဇဝင်တွေက ဆိုပါတယ်။ အဲဒီ ဆောင်ကြာမြိုင်မှတ်တမ်းကို ပြုစုထိန်းသိမ်းရမယ့်သူက ပင်းတလဲ မြို့စား ဦးရွှေမောင် ပါ။ ဦးရွှေမောင်ဟာ မင်းမျိုး မင်းနွယ် မဟုတ်သော်လည်း မင်းတုန်း၊ ကနောင် ညီနောင် နှစ်ပါးလုံးက ယုံကြည်အားကိုးတော်မူတဲ့အတွက် နန်းတွင်းမှာ ဩဇာ အလွန် ညောင်းသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ပါးစပ်ရာဇဝင်တွေအရ (ပါးစပ်ရာဇဝင်ပါနော်) ညီနောင် နှစ်ပါး တစ်လှည့်စီ မြို့ပြင်ထွက်ပြီး အပျော်ရှာချင်ရင် ဦးရွှေမောင်ပဲ နောက်တော်ပါးက လိုက်ပြီး အလိုပြည့်အောင် စီမံရပါတယ်တဲ့။ ပျော်ပါးဖို့

အစ်ပစတိန်း ဆောင်ကြာမြိုင်မှတ်တမ်း – KIDD Read More »

မစ္စတာ ပူတင် ဘာလိုချင်… KIDD

မေလ (၉) ရက်နေ့တွင် နာဇီဂျာမဏီကို အနိုင်ရသည့် အထိမ်းအမှတ် အောင်ပွဲကို ရင်ပြင်နီတွင် သမ္မတ ပူတင် ကျင်းပသည်။ ရုရှား၏ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက မဟာမိတ်များ တက်ရောက် ဆင်နွှဲလေ့ရှိ သော အခမ်းအနား ဖြစ်၏။ ယခုအခါ သမယတွင် ပူတင် ပစ်မှတ်ထားသည်က ယူကရိန်းအစိုးရသည် နာဇီလက် သစ် အစိုးရဟု ရက်ရက်စက်စက် စွပ်စွဲရန် ဖြစ်လေသည်။ အနောက်နိုင်ငံများကို ရုရှား တူးတူးခါးခါးဆန့် ကျင်ရခြင်းအကြောင်းရင်းကို ပြသခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥရောပ နိုင်ငံများ အားလုံးအတွက် စိုးရိမ်ပူပန်ဖွယ် ဖြစ်ပါသည်။         ယူကရိန်းတွင် သေဆုံးမှုများ မြင့်တက်လာနေချိန်တွင် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ဆုံးရှုံးရမှုများအတွက် တရားမျှတ ကြောင်း ပြသရန် အထိ

မစ္စတာ ပူတင် ဘာလိုချင်… KIDD Read More »

တရားအားမထုတ်တော့သည့် အိန္ဒိယ – KIDD

သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ သွင်းကုန်ခွန် အပြန်အလှန် တိုးမြှင့်ခြင်းတွင် အိန္ဒိယအား သွင်းကုန်ခွန် လျှော့ချပေးသည်။ အတုံ့အပြန်သဘောဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံအား နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေးမှ “ပ”ထုတ်ထားရန် အခြားနိုင်ငံများအား တွန်းအားပေးမည့် အမေရိကန်၏ ဗျူဟာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အဖြစ် ဒု-သမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ် သည် ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဒေလီသို့ ဆိုက်ရောက်လာသည်။ အိန္ဒိယအပေါ် ၂၆% စည်းကြပ်မှု ပါဝင်သည့် ယင်း သွင်းကုန်ခွန်များမှာ နိုင်ငံ အများစု အပေါ် ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့အထိ ၁၀% တွင် တန့်နေသည်။ အိန္ဒိယ အစိုးရမှာ အမေရိကန်၊ EU အပြင် အခြား နိုင်ငံများနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ အပြေး အလွှား လုပ်ရ တော့သည်။

တရားအားမထုတ်တော့သည့် အိန္ဒိယ – KIDD Read More »

ပျော်ပါတယ် ရေနီမြောင်း – KIDD

၇.၇ ရစ်ချတာစကေး ငလျင် သို့မဟုတ် မိုင် ၃၀၀၀ ကျော်ရှည်သည့် နဂါးကြီးမှာ မန္တလေး ရေနီမြောင်းကို လက်မှိုင်ချရသည်။ ၁၉၀၂ ခုနှစ်မှ စတင်စီးဆင်းနေသည့် ရေနီမြောင်းမှာ အစီးမပျက်၊ မြောင်းဘေး နံရံ အုတ်လေး တချပ်ပင် ပဲ့သွားခြင်းမရှိသလို နောက်ကျိ ညစ်ပတ်နံစော်နေသည့် ရေကွာလတီလည်း ပြောင်းလဲသွားခြင်း မရှိပါ။ ဆည်တော်ကြီးမှ ရေများကို လယ်ကွင်းများအတွင်းသို့ ပေးပို့ရန် အင်္ဂလိပ် အစိုးရလက်ထက် တွင် ဖောက်လုပ်ခဲ့သည့် ရေနီမြောင်းသည် သာယာလှပ သန့်ရှင်းစွာ ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတိုင်မီအထိ စီးဆင်းခဲ့သည်ဟု ဆိုပါသည်။ ဆူးနှင့် ဩဘာရေးဖွဲ့ပြီး လွှမ်းမိုးသီဆိုသော “သတိတရ နန်းတော်ရှေ့” သီချင်းမှာ “ရေနီမြောင်း အချစ်အကြောင်းတို့ဖွဲ့ရာမြေ” ဟု ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပုဂံလမ်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြသွားသည်။ ဂျူး

ပျော်ပါတယ် ရေနီမြောင်း – KIDD Read More »