The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

အာရှ

အင်ဒိုနီးရှား ရှစ်လေးလုံး

အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံတို့ရဲ့ ဇာတာစန်းလဂ်ဟာ တစ်ခုခုတော့ တိုက်ဆိုင်နေသလား မသိပါ။ အင်ဒိုနီးရှားမှာ အာဏာရှင် ဆူဟာတို နဲ့ ဆူကာနို လက်အောက်မှာ ခံခဲ့ကြရတဲ့ တစ်ချိန်တည်းမှာ  မြန်မာမှာလည်း အာဏာရှင်တွေရဲ့ အောက်မှာပါပဲ။ လွတ်ပြန်တော့လည်း အင်ဒိုနီးရှားမှာ လုပ်သလို ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း သော စစ်ဗိုလ်တွေက လွှတ်တော်ထဲမှာ ထိုင်နေကြပြန်ပါတယ်။ ၁၉၉၈ မှာ ဆူဟာတို ကျဆုံးသွားတဲ့အခါ တို့တော့ ဒီမိုကရေစီရပြီလို့ အင်ဒိုနီးရှားပြည်သူတွေ ထင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်းမှာ ဆူဟာတိုရဲ့ ဂိုဏ်းဝင်ဗိုလ်ချုပ်တွေက စစ်တပ်ရာထူး တွေစွန့်လွှတ်၊  ဒီမိုကရေစီ အရေခြုံပြီး အုပ်စုတွေ ပြန်ဖွဲ့၊ ပါတီတွေကို အုပ်စီးကာ သူတို့ရဲ့ ချမ်းသာမှုတွေအတွက် လုပ်ဆောင်လာကြပါတယ်။ သြဂုတ်လအတွင်းမှာ အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံအတွင်း မြန်မာတွေ ကြုံခဲ့ရတဲ့ အရေးအခင်းကြီးမျိုး […]

အင်ဒိုနီးရှား ရှစ်လေးလုံး Read More »

နိုင်ငံထက် ပိုပြီး အရေးကြီးတဲ့ ဓာတ်ပုံတစ်ပုံ 

အင်ဒိုနီးရှား သမ္မတ ပရာဘိုဝိုတစ်ယောက် တရုတ်နိုင်ငံသမ္မတ ရှီကျင့်ပင်၊ ရုရှား သမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်၊ မြောက်ကိုရီးယား ခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအန်တို့နဲ့အတူ တီယင်မင် ရင်ပြင်မှာ တွဲရိုက်ခဲ့တဲ့ ဓာတ်ပုံဟာ သူ့အတွက် ကမ္ဘာက အာရုံစိုက်စရာ တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ သုံးသပ်သူတွေရဲ့ အပြောအရ ကမ္ဘာ့ အင်အားကြီး နိုင်ငံများက ခေါင်းဆောင်များနဲ့ ရိုက်ခဲ့တဲ့ ဓာတ်ပုံဟာ အထိမ်းအမှတ် တစ်ခုဆိုတာထက်ပိုကာ မစ္စတာ ပရာဘိုဝိုတစ်ယောက် ဒီခေါင်းဆောင်များနဲ့ ပခုံးချင်း ယှဥ်နိုင်သွားပြီဆိုတဲ့ ပုံရိပ်တစ်ခု ဆိုလည်း မမှားပါဘူး။ စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့က ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း တရုတ်က ဂျပန်ကို နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့တဲ့ အနှစ် (၈၀) မြောက် အောင်ပွဲ အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြပွဲဟာ မစ္စတာ ရှီအတွက်

နိုင်ငံထက် ပိုပြီး အရေးကြီးတဲ့ ဓာတ်ပုံတစ်ပုံ  Read More »

နီပိုကစ် နဲ့ ဂျန်ဇီ

(Nepo Kid  & Gen Z) အခု နီပေါမှာ ဖြစ်သွားတဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေကို ဂျန်ဇီ ဆန္ဒပြပွဲလို့လည်း ခေါ်ကြတယ်။ (Gen Z protest)။ ဒီဆန္ဒပြပွဲကို အဓိက ဦးဆောင်သူတွေက အသက် ၂၀ကျော်အရွယ် လူငယ်တွေ။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်ဝန်းကျင်က မွေးဖွားလာတဲ့ လူငယ်အများစုဖြစ်တယ်။ ဒီဆန္ဒပြပွဲမတိုင်မီ Gen Z လှုပ်ရှားမှုလေးတွေ ဖြစ်နေတာတော့ အတော်ကြာပြီ။ အထူးသဖြင့်တော့ အင်တာနက် အွန်လိုင်းပေါ်မှာ။ အခြားသော နိုင်ငံများက လူငယ်တွေလိုပဲ နီပေါ Gen Z တွေလည်း Tiktok, Instergram, Facebook အစရှိတဲ့ ဆိုရှယ်မီဒီယာ အသုံးများကြတယ်။ လူဦးရေ သန်း ၃၀ ရှိတဲ့ နီပေါနိုင်ငံရဲ့ ၇၃% က မိုဘိုင်းဖုန်း

နီပိုကစ် နဲ့ ဂျန်ဇီ Read More »

အပြောလွယ်ပေမယ့် အလုပ်ခက်တဲ့ တရုတ် နဲ့ ထိုင်ဝမ်တို့ရဲ့ စနစ် နှစ်ရပ်ပေါင်းစည်းရေး

၂၀၂၅ ဇွန်လ ၄ရက်နေ့က တရုတ် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ‘လင်ကျန့်’ က ပုံမှန် သတင်းစာ ရှင်းလင်း ပွဲကို ကြီးမှူး ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီပွဲမှာ သတင်းထောက်တစ်ဦးက မကြာသေးမီက (၂၀၂၅ မေလ ၃၁ ရက်နေ့ ) စင်္ကာပူမှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ Shangri-la ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း ဥရောပနိုင်ငံ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးက ‘ထိုင်ဝမ် ပြဿနာ’ နဲ့  ‘ယူကရိန်း ပြဿနာ’ ကို နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုခဲ့မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းခဲ့ပါတယ်။ အဆိုပါ မေးမြန်းချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ‘လင်ကျန့်’ က “မိမိတို့သည် သက်ဆိုင်ရာ ပြောဆိုချက် အပေါ် ခိုင်မာပြတ်သားစွာ ဆန့်ကျင်ကြောင်း၊ ‘ထိုင်ဝမ်’ သည် တရုတ် ပိုင်နက်နယ်မြေ၏ ခွဲမရသော အစိတ်အပိုင်း

အပြောလွယ်ပေမယ့် အလုပ်ခက်တဲ့ တရုတ် နဲ့ ထိုင်ဝမ်တို့ရဲ့ စနစ် နှစ်ရပ်ပေါင်းစည်းရေး Read More »

တရုတ်ဖြူ နဲ့ တရုတ်နီ…

ငယ်ငယ်တုန်းကတော့ ” တရုတ်ဖြူ” ” တရုတ်နီ” လို့ လူတွေ ပြောကြတဲ့အခါ၊ သမိုင်းစာအုပ်တွေထဲ ဖတ်ရတဲ့အခါ သိပ်သဘောမပေါက်ခဲ့ဘူး။ နားလည်း မလည်ခဲ့ခဲ့ဘူး။ “တရုတ်ဖြူ”ဆိုတာ အသားဖြူတဲ့ တရုတ်ကို ပြောတာနေမှာလို့ ထင်ခဲ့သလို “တရုတ်နီ” ဆိုတာလည်း အသားနီတဲ့ တရုတ်ကို ပြောတာဖြစ်မယ် ထင်ခဲ့တယ်။ တကယ်တော့ တရုတ်လူမျိုးက အသားဖြူတာ တစ်မျိုးပဲ တွေ့ဖူးတယ်။ နည်းနည်း အရွယ် ရောက်လာပြီး စာဖတ်သက်လည်း ရလာတော့မှ “တရုတ်ဖြူ” ဆိုတာ ထိုင်ဝမ်ကို ပြောတာဖြစ်ပြီး “တရုတ်နီ” ဆိုတာ ပြည်မတရုတ် (တစ်နည်း) ပြည်ကြီးတရုတ် (Mainland China) ကိုခေါ်မှန်း သိရတော့တယ်။ တကယ်က တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ အလံအရောင်ကို အစွဲပြုပြီး ပြည်မ တရုတ်ကို “တရုတ်နီ”၊ ချန်ကေရှိတ်ဦးဆောင်တဲ့

တရုတ်ဖြူ နဲ့ တရုတ်နီ… Read More »

ဂျပန် နဲ့ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသ တည်ငြိမ်ရေး ရုရှား၊ တရုတ်နဲ့ မြောက်ကိုးရီးယားတို့က ခြိမ်းခြောက်နေပြီလား

နိုင်ငံတကာလူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ ခေတ်သစ်ကပ်ဘေးဆိုးကာလကြီး တစ်ခုထဲကို တိုးဝင်နေပြီ ဖြစ်တယ်လို့ ၂၀၂၅ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့ထုတ် “ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာ” မှာ ဖော်ပြထားတယ်။ အစီရင်ခံစာအရ တရုတ်နိုင်ငံဟာ ဂျပန်အတွက် “အကြီးမားဆုံး မဟာဗျူဟာမြောက် စိန်ခေါ်မှု” ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုထားတယ်။ အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရမ့် ရဲ့ မူဝါဒတွေဟာ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသအပေါ် ထိရောက်တဲ့ သြဇာသက်ရောက်မှုတွေ ဖြစ်လာ မယ်လို့ မျှော်လင့်ကြောင်း အစီရင်ခံစာက ဆိုတယ်။ ဂျပန်ရဲ့ အဆိုပါ နှစ်ပတ်လည် ကာကွယ်ရေးအစီရင်ခံစာကို ဇူလိုင် ၁၅ ရက်နေ့ က ပြုလုပ်တဲ့ ဝန်ကြီးအဖွဲ့ အစည်းအဝေးမှာ အတည်ပြုခဲ့တာဖြစ်တယ်။ အစီရင်ခံစာမှာ ဂျပန်နိုင်ငံရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ဒေသဆိုင်ရာ လုံခြုံရေး ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ ခက်ခဲတဲ့

ဂျပန် နဲ့ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသ တည်ငြိမ်ရေး ရုရှား၊ တရုတ်နဲ့ မြောက်ကိုးရီးယားတို့က ခြိမ်းခြောက်နေပြီလား Read More »

မလေးရှားနိုင်ငံကိုပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့တဲ့မဟာသီယာ အသက် ၁ဝဝ ပြည့်ပြီ

မလေးရှားနိုင်ငံအတွက် သူ့ရဲ့အမြော်အမြင်ကတော့ ကံကောင်းထောက်မလို့ လက်တွေ့ဖြစ် မလာသေးပါဘူး ၁၉၈၁ ခုနှစ် ကနေ ၂ဝဝ၃ခုနှစ် အထိ တစ်ကြိမ်၊ နောက်တစ်ခါ ၂ဝ၁၈ကနေ ၂ဝ၂၂ ခုနစ်အထိ တစ်ကြိမ် မလေးရှားနိုင်ငံရဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ မဟာသီယာ မိုဟာမက်ဟာ ၁၉၈ဝ ပြည့်လွန်နှစ်တွေ ကာလ တုန်းက သူတရင်းတနှီး နေခဲ့တဲ့ ရိုနယ်ရေဂင်၊ မာဂရက်သက်ချာ၊ လီကွမ်ယူနဲ့ တိန့်ရှောင်ဖိန် တို့လို အခြား နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ခပ်ဆင်ဆင်ပါပဲ။ သူတို့အားလုံးမှာ ထူးခြား ထင်ရှားတဲ့ နိုင်ငံရေး မူဝါဒတွေ ရှိတယ်။ သူတို့ အားလုံး စီးပွားရေး ပြုပြင် ပြောင်းလဲမှုတွေကို ကမကထ လုပ်ခဲ့ကြတယ်။ သူတို့အားလုံးဟာ ဝင့်ဝါတယ်၊ ဩဇာ တိက္ကမ ကြီးတယ်၊ အများတကာထက် ထူးခြားပြီး

မလေးရှားနိုင်ငံကိုပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့တဲ့မဟာသီယာ အသက် ၁ဝဝ ပြည့်ပြီ Read More »

တော်လှန်ရေးသမားဘ၀မှ လူအစုလိုက် အပြုံလိုက်သတ်သူဖြစ်သွားတဲ့ ပိုလ်ပေါ့

၁၉၇၅-၁၉၇၉ ခုနှစ် ကာလတွေအတွင်းမှာ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရဲ့ အာဏာရှင်ဟောင်း ပိုလ်ပေါ့ဟာ မိမိနိုင်ငံသား တစ်သန်းကျော်ကို လူသတ်ကွင်းမှာ ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်။ သူဟာ ထိုလူသတ်မှုတွေအတွက် တာဝန်အရှိဆုံးသူ ဖြစ်တယ်။ သူဟာ မိမိကိုယ်တိုင် တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ မိမိရဲ့ နိုင်ငံရေးပုံရိပ်ကို မိမိဘာသာ ဖျက်ဆီးခဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုလ်ပေါ့ဟာ ၁၉၂၅ ခုနှစ်မှာ ကွန်ပွမ်သွမ်ပြည်နယ်၊ ပရက်စတောရွာမှာ ချမ်းသာတဲ့ လယ်သမား မိသားစုမှာ မွေးဖွားခဲ့တယ်။ မူလတန်းကျောင်းသားအရွယ်က သူဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းမှာ စာစတင်သင်ခဲ့တယ်။ ဒီနောက် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှာ ပြင်သစ်တွေ ဖွင့်လှစ်ထားတဲ့ကျောင်းမှာ ဆက်လက်ပညာသင်ခဲ့တယ်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှာ ပညာသင်ဆုရပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံကို သွားရောက်ကာ ပညာ သင်ခဲ့တယ်။ သူဟာ ပြင်သစ်နိုင်ငံမှာ ကျောင်းတက်နေစဉ်မှာ လက်ဝဲနိုင်ငံရေးနဲ့ ပထမဆုံးထိတွေ့ခဲ့ရတယ်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံရောက် ကမ္ဘောဒီးယားကျောင်းသား

တော်လှန်ရေးသမားဘ၀မှ လူအစုလိုက် အပြုံလိုက်သတ်သူဖြစ်သွားတဲ့ ပိုလ်ပေါ့ Read More »

အာဏာရှင်တွေဟာ ရူးသွပ်ကြတယ်..

(ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နယ်စပ် စစ်ပွဲ အထူး သုံးသပ်ချက်) ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက အင်ဒိုချိုင်းနား (အာဆီယံမဖြစ်သေး) အခင်းအကျင်းကို ကြည့်ရင် အနိဋ္ဌာရုံ အတော်ပေါများပြီး စစ်ပွဲတွေ၊ ဒုက္ခသည်တွေ၊ ဆင်းရဲခြင်းတွေနဲ့ တင်းကြမ်းပြည့်နေတဲ့ မြင်ကွင်းတွေကို မြင်ကြရမှာပါ။ အင်ဒိုချိုင်းနားဆိုတာ တောင်/မြောက် ဗီယက်နမ်၊ ကမ်ပူးချား၊ လာအိုတို့ကိုပြောတာပါ။ ဗီယက်နမ်မှာ တောင်ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်ပြောက်ကျား ဗီယက်ကောင်းတွေက အမေရိကန်နဲ့ တောင်ဗီယက်နမ် ရုပ်သေး အစိုးရကို ဖြုတ်ချလိုက်တဲ့အခါ ဒီနေ့ ဟိုချီမင်းလို့ အမည် တွင်နေတဲ့ ဆိုင်ဂုံမြို့ပေါ်က ထွက်ပြေးကြရတဲ့ ဗီယက်နမ် လှေစီး ဒုက္ခသည်တွေဟာ တောင်တရုတ်ပင်လယ်မှာ ရေမျော ကမ်းတင်ပါ။ ဆိုင်ဂုံကျဆုံးရှုံးခြင်း (fall of Saigon) နဲ့အတူ ဗီယက်နမ်နှစ်နိုင်ငံ ပေါင်းစည်းသွားပေမယ့် ဗီယက်နမ်ရဲ့ ဆင်းရဲ မွဲတေမှုဟာ မြန်မာထက်တောင်

အာဏာရှင်တွေဟာ ရူးသွပ်ကြတယ်.. Read More »

ပိုပြီးပြောင်းလဲရဦးမယ့်ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသစ်ကို ပြဿနာဟောင်းတွေက ခြောက်လှန့်နေတယ် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံကို အာဏာရှင်ဆန်ဆန် အုပ်ချုပ်ခဲ့သူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ရှိတ်ဟာဆီနာကို ဖြုတ်ချခဲ့တဲ့ လူထု အုံကြွမှုကြီး  ပေါ်ပေါက်ခဲ့တာ  အခုဆို တစ်နှစ်နီးပါး ကြာခဲ့ပါပြီ။ ရက်သတ္တပတ်အတန်ကြာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဒီလူထု အုံကြွမှုကြီးမှာ လူပေါင်း တစ်ထောင် ကျော် သေဆုံးခဲ့ရတယ်။ လူအတော် များများ ထိခိုက် ဒဏ်ရာ ရခဲ့ကြတယ်။ ဖြုတ်ချ ခံလိုက်ရတဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်ဟာ ၂ဝ၂၄ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံကို ထွက်ပြေး လွတ်မြောက် သွားခဲ့ပြီးတဲ့ နောက်မကြာခင်မှာဘဲ  နိုဘယ် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆုရှင် မိုဟာမက်ယူနွတ် ဦးဆောင်တဲ့ ယာယီအစိုးရ နိုင်ငံ့ တာဝန်ကို ယူပြီး ထိန်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ခဲ့တယ်။ ယာယီအစိုးရက နိုင်ငံတော် တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ ဖြုတ်ချ

ပိုပြီးပြောင်းလဲရဦးမယ့်ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် Read More »