The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

သူရေးတဲ့စာ

ဩစကာဝိုင်း၏ “ဘုရင်ကိုချစ်မိလို့”

“ဩစကာဝိုင်းနှင့် ဦးချန်ထွန်း” အမည်နှင့်ဆောင်းပါးတစ်စောင်ကို ၁၉၈၂ ခု စက်တင်ဘာစန္ဒာရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်းမှာ ဆရာတိုက်စိုးရေးဖူးသည်။ ဆရာ၏ “စာရေးစားပွဲပေါ်က ပုံရိပ်များ” ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ်ထဲ ယင်းဆောင်းပါးကို ထည့်သွင်းပုံနှိပ်ထား သည်။ (၂၀၀၅ ဩဂုတ်၊ စာအုပ်စျေး) ဩစကာဝိုင်းကွယ်လွန်ပြီးနှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်သည့်တိုင် တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခြင်းမပြုရသေးသည့်ပြဇာတ်တစ်ပုဒ်အကြောင်းရေးထားတဲ့ဆောင်းပါးဖြစ်သည်။ ဒီပြဇာတ်က ဗမာပြဇာတ်ဟုအမည်တပ်ထားသော်လည်း တကယ်ကရခိုင်နောက်ခံပြဇာတ်၊ ဇာတ်လမ်းကိုပြောပြသူက ရခိုင်အမျိုးသားဦးချန်ထွန်း။ ဩစကာဝိုင်းကွယ်လွန်ပြီး ကာလအတန်ကြာမှ ဒီပြဇာတ်စာမူကိုပုံနှိပ်ခွင့်ပြုခဲ့သူကလည်း ဦးချန်ထွန်း၏ဇနီးသည် အိုင်းရစ်လူမျိုးဝတ္ထုရေးဆရာမ။ ကမ္ဘာကျော် အင်္ဂလိပ်စာရေးဆရာ ဩစကာဝိုင်းလို ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်က အာရှအရှေ့ဖျား မြန်မာနိုင်ငံက ရခိုင်ဘုရင် တစ်ပါးရဲ့ အချစ်ဇာတ်လမ်းကို ပြဇာတ်အဖြစ် ရေးဖွဲ့တယ် ဆိုတာစိတ်ဝင်စားဖို့မကောင်းပေဘူးလားဗျာ။ ဩစကာဝိုင်း (၁၈၅၄-၁၉၀၀) နှင့် ဦးချန်ထွန်း / ဦးချန်ထွန်းဇနီးတို့ ဘယ်လိုဆက်စပ်ပတ်သက်ခဲ့ပါလိမ့်။ ဒီပြဇာတ်ကို သူသက်ရှိထင်ရှားရှိစဉ်က ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခြင်းမရှိဘဲ ဘာ့ကြောင့်သူသေမှပုံနှိပ်ခဲ့ပါလိမ့်။ ဆရာတိုက်စိုးဆောင်းပါး၌ […]

ဩစကာဝိုင်း၏ “ဘုရင်ကိုချစ်မိလို့” Read More »

ထိုင်ကူမှသည် စာပေသစ်ဆီသို့

တစ်နေ့က ကျွန်တော့်ကဗျာလေး တစ်ပုဒ်တွင် သူငယ်ချင်း တစ်ယောက်က မှတ်ချက် လာပေးသည်။ “ကဗျာဆရာ သတ်ပုံကျနေတယ်” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ မှန်ပါသည်။ ကျွန်တော့် ကဗျာတွင် “နှုတ်ဆက်” ဆိုသော စကားရပ်ကို “နှုတ်ဆတ်” ဟု ရေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်တော် စဉ်းစားသည်။ ”ဘာကြောင့် နှုတ်ဆတ်ဟု ရေးသည်ကို ရှင်းပြရကောင်းမည်လား သို့မဟုတ် ဒီအတိုင်းပဲ ထားလိုက်ရမလား“ဆိုတာကိုပဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း နှုတ်ဆက်ဆိုသည့် စကားလုံးအစား “ဆတ်” ဆိုသည့် နာကျင်သည့်စကားလုံးဖြင့် တွဲသုံး ဖြစ်ပုံကို ရှင်းပြမိသည်။ တစ်ဆက်တည်းမှာ ဆရာဒဂုန်တာရာကို သတိရမိသည်။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် ဆရာ ဒဂုန်တာရာသည် ဤသို့ စကားလုံးများကို ပေါရာဏထဲမှ သော်လည်းကောင်း ထိုပေါရာဏများကို မိမိ စိတ်ကူးအရ တီထွင်

ထိုင်ကူမှသည် စာပေသစ်ဆီသို့ Read More »

အင်္ဂါဂြိုဟ်ကို ရွှေ့ပြောင်းနေသင့်သလား

ကမ္ဘာမြေကြီးက တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အတော်ကလေး ကြပ်ညပ်လာပါပြီ။ တစ်နေ့မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်ကို ပြောင်း‌ရွှေ့ အခြေချချင်သူ တွေအတွက် ကြော်ငြာတစ်ခုကို ခင်ဗျားတွေ့တယ်။ ခရီးစရိတ်ကလည်း အခမဲ့ပါတဲ့။ ကမ္ဘာသားဘဝကို စွန့်လွှတ် နိုင်မယ့် သူတွေအတွက် မြေယာအဆောက်အအုံ ပိုင်ဆိုင်မှု နဲ့ အလုပ်အကိုင်ကောင်းကောင်းလည်း ရမယ်။ ဂြိုဟ်ပေါ်မှာ အခုဆိုရင် ကိုလိုနီတစ်ခု ထူထောင်ပြီးသွားပြီ။ အခုအချိန် အဲဒီမှာ အင်မတန်လိုအပ်နေတဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုက ခင်ဗျားဆီမှာ ရှိတယ်။ “ဘာလို့ မသွားရမှာလဲ” ခင်ဗျား ကောက်ချက်ချလိုက်တယ်။ အဲဒီနောက် အိပ်မက်ကင်းမဲ့တဲ့ စံလွန်အိပ်စက်ခြင်းတစ်ခု ကြာပြီးတဲ့အခါ အင်္ဂါဂြိုဟ်ကို ခင်ဗျား ‌ရောက်သွားပါတော့တယ်။ အင်္ဂါဂြိုဟ်က ခင်ဗျား မျှော်လင့်ထားတာထက် စိမ်းစိုနေပြီး ခင်ဗျားရဲ့ မြေယာအသစ်ကလည်း အင်မတန်လှပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရာအားလုံးက မြင်နေရတဲ့အတိုင်း မဟုတ်ဘူး။ ကမ္ဘာမှာကျန်ခဲ့တဲ့

အင်္ဂါဂြိုဟ်ကို ရွှေ့ပြောင်းနေသင့်သလား Read More »

ခံစားခွင့်

လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်စီမံခန့်ခွဲမှုသဘောတရားကိုလေ့လာတဲ့အခါ ခံစားခွင့်တွေအကြောင်းက ချန်ထားခဲ့လို့မရတဲ့ အဓိက အကြောင်းအရာတစ်ခုပေါ့။ လုပ်ခလစာဆိုတာ လူတစ်ယောက်အပေါ်မှာ စီးပွားရေး အရရော၊ လူမှုရေးအရရော၊ စိတ်ပိုင်း ဆိုင်ရာ အရပါ သက်ရောက်မှုရှိတတ်ပါတယ်။ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအနေနဲ့ ဝန်ထမ်းတွေဆီကနေ အဖွဲ့အစည်းရဲ့ရည်မှန်းချက်တွေအောင်မြင် လာအောင် တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ပင်ကိုအရည်အချင်းတွေ၊ ကျွမ်းကျင်မှုတွေ၊ အတွေ့အကြုံတွေ၊ လုပ်ငန်း စွမ်းဆောင်ရည်တွေကို ထိထိရောက်ရောက်အသုံးချပြီး ချမှတ်ထားတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေနဲ့အညီ ကြိုးပမ်း အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ စတဲ့စတဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေရှိပါတယ်။ အဖွဲ့အစည်းတွေ အနေနဲ့ ကိုယ့်ဝန်ထမ်းတွေဘက်က အများကြီးကြိုးစားပေးဖို့မျှော်လင့်ပိုင်ခွင့်ရှိသလိုပဲ ဝန်ထမ်းတွေအနေနဲ့လည်း အဖွဲ့အစည်း ဘက်က သင့်တင့်မျှတတဲ့လုပ်ခလစာပေးဖို့၊ ခံစားခွင့်တွေပေးဖို့ မျှော်လင့်ပိုင်ခွင့်ရှိပါတယ်။ တချို့ကကျတော့လည်း လစာတွေ အများကြီးပေးထားပေမယ့် အလုပ်ကျတော့ သိပ်မလုပ်ချင်ဘူးဆိုတဲ့ အမြင်မျိုးလည်းရှိတတ်ပြန်တယ်။ အခြားတစ်ဖက်မှာ ကျတော့လည်း လစာကသာတိုးမလာ၊ အလုပ် ဝန်တွေကပိပိလာတယ်လို့ မြင်လာတတ်တဲ့သဘောရှိတယ်။ လူတိုင်း ကျေနပ်တဲ့

ခံစားခွင့် Read More »

ကမ္ဘာကြီးရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် အစွန်း နှစ်နေရာ

မကြာသေးမီ လပိုင်းတွေ အတွင်းမှာ ကျွန်တော်မှတ်တမ်းတင်ကာ သိမ်းထားတဲ့ သတင်းအချက်အလက် စာအုပ်ကလေးကို ကျွန်တော် လှန်လှောကြည့်နေမိတယ်။ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး ထိပ်တန်းဘီလျံနာကြီးတွေနဲ့ ပိုင်ဆိုင်တဲ့ ဓနဥစ္စာ တန်ဖိုးစာရင်းကို ပထမဆုံးတွေ့ရတယ်။ အီလွန်မက်စ်က ဒေါ်လာ ၃၄၂ ဘီလီယံ၊ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် တည်ထောင်သူ မတ်ဇူကာဘတ်က ဒေါ်လာ ၂၁၆ ဘီလီယံ၊ အမေဇုံ (Amazon) ပိုင်ရှင် ဂျက်ဖ်ဘီဇော့က ဒေါ်လာ ၂၁၅ ဘီလီယံ၊ Tech Giant ကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူ လာရီ အယ်လီဆန်ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု တန်ဖိုးက ဒေါ်လာ ၁၉၂ ဘီလီယံ၊ LVMH ဇိမ်ခံ ကုန်ပစ္စည်းတွေ ထုတ်လုပ် ရောင်းချတဲ့ လုပ်ငန်းကြီးကို ပိုင်ဆိုင်တဲ့ ဘားနတ် အာနိုးနဲ့ မိသားစုရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတန်ဖိုးက ဒေါ်လာ

ကမ္ဘာကြီးရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် အစွန်း နှစ်နေရာ Read More »

ဒူးနေရာဒူး တော်နေရာတော်

The right man in the right place ဆိုသော စကားကို ငယ်ငယ်ကတည်းက ကျွန်တော်တို့ ကြားခဲ့ ပြောခဲ့ ဖူးပါသည်။ လူမှန် နေရာမှန်ဟု အဓိပ္ပာယ်ထွက်သော ထိုစကားမှာ အင်္ဂလိပ်စကားဖြစ်မည် ထင်ပါသည်။ မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ အောင်မြင်သော ဘောလုံးအသင်း တစ်သင်းအတွက် ထိုစကားမှာ သွေးထွက်အောင် မှန်ကန်လှ ပါသည်။ ဘောလုံးအသင်းမှ ကစားသူများကို သူတို့ ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်သော နေရာများတွင် ချထားပေးပြီး ကစားခိုင်းရပါသည်။ ရှေ့တန်း ကစားသမား၊ အလယ်တန်း ကစားသမား နှင့် နောက်တန်း ကစားသမား၊ ထို့နောက် ဂိုးသမားတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ရှေ့တန်းကို ကျွမ်းကျင် ပိုင်နိုင်စွာ ကစားနိုင်သော ဘောလုံးသမား ကို ရှေ့တန်းတွင်သာ ကစားခိုင်းမှ လူမှန်

ဒူးနေရာဒူး တော်နေရာတော် Read More »

သိန်းဖေမြင့်၊ အက်ဂါစနိုး၊ ဂျော့အော်ဝဲလ်

(၁) ဆရာသိန်းဖေမြင့်က “စစ်အတွင်းခရီးသည်” (၁၉၅၃၊ ရှုမဝစာအုပ်တိုက်) ထဲ၌ အိန္ဒိယတွင် သူ အင်္ဂလိပ် ဘာသာနှင့် ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော What happened in Burma စာအုပ်အကြောင်း ဤသို့ ရေးသည်။ ပန်ဂျပ်ဟိုတယ်တွင် အကျယ်ချုပ်နှင့် နေရသော ထိုအချိန်တွင်ပင် ကျွန်တော်တို့သည် “What happened in Burma” (ဗမာပြည်မှာ ဘာဖြစ်ခဲ့သလဲ) ဆိုသော စာအုပ်ငယ်ကို ရေးလေ၏။ ယခင်က အင်္ဂလိပ်လို ဆောင်းပါးကိုပင် မရေးဖူးချေ။ သို့ရာတွင် အရေးကြုံတော့ အင်္ဂလိပ်လို မရေးဘဲ မဖြစ်တော့ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ပင် ရေးချလိုက်သည်။ ၁၃၀၀ ပြည့်အရေးတော်ပုံနှင့်အစပျိုးသည်။ အင်္ဂလိပ်တွေ ဖိနှိပ်ပုံ၊ အင်္ဂလိပ်ကို ဒေါသူပုန် ထပုံ၊ ဂျပန် သူလျှိုများ ဝင်၍ ငါးစာပစ်ပုံ၊

သိန်းဖေမြင့်၊ အက်ဂါစနိုး၊ ဂျော့အော်ဝဲလ် Read More »

နောင် ဒိုင်း အသံလေးရပ်နေတော့

ကျွန်တော် အမှတ်တမဲ့ နေခဲ့တဲ့အကြောင်းအရာလေး မကြာခင်ကပြန်ဖတ်မိတော့စဉ်းစားစရာတစ်ခုဖြစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့ မြန်မာမှာအချိန်သတ်မှတ်ပုံက နာရီ ၆၀ ရှိတယ်ဆိုတဲ့အကြောင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာ ရေနာရီပါ။ တစ်နေ့ကို နာရီ ၆၀ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ လက်ရှိသုံးနေတဲ့နာရီက ၂၄ နာရီရှိ တယ်ဆိုတာ လူတိုင်း လက်ခံ ထားပြီးသား ဖြစ်သလို မြန်မာတွေ လူငယ်ဘ၀ စာစသင်ပြီဆိုကတည်းက ဒီ ၂၄ နာရီရှိ တဲ့နာရီကို ကြည့်တတ်ဖို့ သင်ကြားခဲ့ရတာပဲဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်ဆို ကျွန်တော်တို့တစ်တွေက မြန်မာတွေ မဟုတ်ဘူးလား။ ဘာဖြစ်လို့ သူများနာရီကို ယူငင် သုံးစွဲခဲ့ရတာလဲ။ ဒီမေးခွန်းရဲ့ အဖြေကို ကျွန်တော် မသိပါဘူး။ ကျွန်တော့်အထင် လွယ်ကူ အဆင်ပြေတဲ့အရာ မို့လို့ သုံးစွဲခဲ့တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ယနေ့ထိ လူတိုင်းရဲ့

နောင် ဒိုင်း အသံလေးရပ်နေတော့ Read More »

ကျွန်တော့်ဘဝရဲ့ မွေးနေ့မှတ်တိုင်အသစ်

ကျွန်တော်ဟာ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်နေ့မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း နိုင်ငံတော်အာဏာသိမ်းပြီး (၁၇၇) ရက်အကြာ ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့မှာ မွေးဖွားခဲ့တာပါ။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့မှာတော့ ကျွန်တော့်ဘဝရဲ့ မွေးနေ့မှတ်တိုင်အသစ်တစ်ခု ရောက်လာပြန်ပါပြီ။ ဒီနေ့မှာပဲ ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းတဲ့ လူငယ်လေး တစ်ဦးဆီကနေ ရိုးရှင်းပေမယ့် အဓိပ္ပာယ်နက်ရှိုင်းတဲ့ မွေးနေ့ဆုတောင်း စာတိုလေးတစ်စောင်ကို လက်ခံရရှိခဲ့ပါတယ်။ စာက တိုတိုလေးပဲ၊ ပင်လယ်ထဲက ရေခဲတောင်ထိပ်ဖျားလေးလိုပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဓိပ္ပာယ်က  ရေခဲတောင်ထိပ်ဖျား အောက်ဘက်မှာ မမြင်နိုင်တဲ့ ထုထည်က ကြီးလှပါတယ်။ “Do not count the candles but see the light they give. Do not

ကျွန်တော့်ဘဝရဲ့ မွေးနေ့မှတ်တိုင်အသစ် Read More »

မျက်လှည့်ပြခြင်း

ပြကွက်ကို ဘူတာရုံမှာပင် ပြသည်။ ပွဲကြည့်ပရိသတ်ကလည်း ဘူတာရုံသို့ တစ်အုပ်တစ်မကြီး သွားရောက်ကြည့်ရှုကြပါသည်။ ဘူတာရုံ လမ်းပေါ်တွင် ခရီးသည်တင် မီးရထားကြီးတစ်စင်း ရပ်နေ၏။ရထားမှာ အရုပ်မဟုတ်၊ ပုံကားချပ်လည်း မဟုတ်ဘဲ တကယ့် ရထား အစစ်ကြီး ဖြစ်သည်။ ရထားအစစ် ဟုတ်မဟုတ်ကို ပရိသတ်ထဲကတချို့ကို စစ်ဆေးကြည့်ရှုခွင့်ပေးသည်။ ခရီးသည်တင် ရထားကြီးဖြစ်ကြောင်း ပရိသတ်က အတည်ပြုပေးပြီးနောက် ရထားတစ်စင်းလုံးပေါ် တာလပတ်ကြီးဖြင့် အုပ်မိုးလိုက်ပါသည်။ ထို့နောက် ကြိမ်တုတ်ကလေး တဝင့်ဝင့်နှင့် ဒေးဗစ်ကော့ပါးဖီးလ်က ထိုရထားကြီးကို ပျောက်ကွယ်သွားအောင် သူလုပ်ပြပါမည်ဟု ပရိသတ်ကိုပြောကာ တုတ်ကို အပေါ်ဘက် ဝင့်ပြလိုက်သည်နှင့် တာလပတ်အုပ်ထားသော ရထားကြီးအပေါ်သို့ တဖြည်းဖြည်း မြောက်တက်ကာ နောက်ဆုံးကောင်းကင်ပေါ် တွင် ပျောက်ကွယ်သွားပါတော့သည်။ ထို့နောက် ဒေးဗစ်ကော့ပါးဖီးလ်က ကြိမ်တုတ်လေးကို အောက်ဘက်သို့ ဆွဲချပြလိုက်သောအခါ တာလပတ်ကြီးမှာ အောက်သို့

မျက်လှည့်ပြခြင်း Read More »