The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အာဖရိက

ကျင့်ဝတ်အမှန်၊ မူဝါဒအလွဲ၊ ခြေလှမ်းအမှား

ဂါဇာရဲ့ အခြေအနေဟာ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုက သိသိသာသာ ဝါးမျိုစ ပြုလာတဲ့ အခြေအနေပါ။ ဒီအခြေအနေဟာ ဟားမတ်စ်ကပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ အစ္စရေးကပဲ ဖြစ်ဖြစ် အဆုံးသတ်ဖို့ အဆင်သင့် မဖြစ်သေးတဲ့ ရလဒ်မဲ့ စစ်ပွဲကာလအတွင်းမှာ ဖြစ်ပွားနေတာပါ။ ပါလက်စတိုင်းပြည်သူတွေရဲ့ အတိဒုက္ခကို အလေးအနက်ထား ဖော်ပြနိုင်ဖို့၊ စစ်ပွဲတွေ ရပ်ဆိုင်းနိုင်ဖို့၊ “လူမျိုးနှစ်မျိုး နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံ” ဆိုတဲ့ အတွေးအခေါ်တွေ ဆက်လက် ရှင်သန် နိုင်ဖို့ ဗြိတိန်နဲ့ ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့ဟာ မကြာမီ ရက်များအတွင်းက ပါလက်စတိုင်း နိုင်ငံတော် အသိအမှတ်ပြုရေးကို ဦးတည်ပြီး အရေးပါတဲ့ ခြေလှမ်း လှမ်းလာကြပါတယ်။ အီကောနောမစ် မဂ္ဂဇင်း အနေနဲ့ ဗြိတိန်နဲ့ ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့ရဲ့ ဦးတည်ချက်အပေါ် နှစ်နှစ်ကာကာ ထောက်ခံသဘောတူပေမယ့် ဒီလို အသိအမှတ်ပြုမှုက လက်တွေ့မှာ တစ်စုံတစ်ရာ အကျိုး […]

ကျင့်ဝတ်အမှန်၊ မူဝါဒအလွဲ၊ ခြေလှမ်းအမှား Read More »

ဂါဇာဒေသမှ စွန့်စွန့်စားစား သတင်းထောက်များ

ဂါဇာ မှာ သတင်းထောက်ပေါင်း ၂၀၀ လောက် သေဆုံးခဲ့ကြရပြီ “ဟေ့ကောင် အာနတ်စ် မင်းပါးစပ်ကို ပိတ်ထားစမ်း” လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတဲ့ အာရဗီ စကားနဲ့ အစ္စရေး သူလျှိုတွေက ဂါဇာက သတင်းထောက်တွေ ဆီကို ဖုန်းခေါ်လေ့ရှိတယ်။ ဂါဇာမှာရှိနေကြတဲ့ သတင်းထောက် တစ်ယောက်ယောက်ဟာ ဒီလို ဖုန်းမျိုး လက်ခံရပြီဆိုရင် နှုတ်ပိတ်ခံရဖို့ နီးစပ်လာပြီဆိုတာ သိကြလို့ ဂါဇာဒေသကနေ ရှောင်ထွက် သွားလေ့ ရှိကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အသက် ၂၈ နှစ်အရွယ် ပူလစ်ဇာဆုပိုင်ရှင် အာနက်စ် အယ်လ် ရှာရစ်ဖ် ကတော့ ထူးခြားပါတယ်။ သူက “ဂါဇာက ဖြစ်ပျက် နေတာတွေ ကမ္ဘာကသိအောင် လုပ်ပေးရမယ်” လို့ အမြဲပြောလေ့ရှိတယ်။ အာနက်စ်နဲ့ နဲ့  သူ့ရဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်

ဂါဇာဒေသမှ စွန့်စွန့်စားစား သတင်းထောက်များ Read More »

ကွန်ဂို နဲ့ ရဝမ်ဒါတို့ရဲ့ စာရွက်ပေါ်က ငြိမ်းချမ်းရေး

ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ကြိုဆိုကြရမည့် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူစာချုပ်တွင် အရေးကြီးသည့် အချက်အလက် အချို့တော့ ပါမလာ။ တွေ့မြင်လိုက်ရတဲ့မြင်ကွင်းကတော့ယုံရခက်ခက်အခြေအနေလို့ဆိုရ မှာပါ။ ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့က အိမ်ဖြူတော်က ဘဲဥပုံ ရုံးခန်းမှာ ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ နဲ့ ရဝမ်ဒါ နိုင်ငံတို့ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး နှစ်ယောက်ဟာ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ ဘေးမှာ ရပ်နေ ကြပါတယ်။ သူတို့နှစ်ယောက်ဟာ သမ္မတ ထရမ့်ရဲ့ ရှေ့မှောက်မှာပဲ နှစ်နိုင်ငံ ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ် ရေးထိုး ခဲ့ကြတာပါ။ သမ္မတ ထရမ့် က “ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ဟာ ကျက်သရေ မင်္ဂလာအပေါင်းနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ အောင်ပွဲတစ်ခုကို ကျင်းပဖို့ ရောက်ရှိ လာကြတာပါ။ အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ ဖျက်ဆီးမှုတွေ အဆုံးသတ် ခဲ့ပါပြီ။ ဒီဒေသကြီး

ကွန်ဂို နဲ့ ရဝမ်ဒါတို့ရဲ့ စာရွက်ပေါ်က ငြိမ်းချမ်းရေး Read More »

ထရာအိုရေးနဲ့ ဘူကီနာဖာဆိုနိုင်ငံရေး

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း လေးဆယ် လောက်တုန်းက ဘူကီနာဖာဆို နိုင်ငံရဲ့ ကြည်းတပ်က အသက် ၃၄  နှစ် အရွယ် လောက်ပဲရှိသေးတဲ့ ဗိုလ်ကြီးတစ်ယောက်ဟာ ကုသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံရဲ့ ရှေ့မှောက်မှာ မိန့်ခွန်းပြောကြားရင်း ကမ္ဘာ့ စနစ်သစ်တစ်ရပ် (A New World Order) ကို ဖော်ဆောင်ဖို့ တောင်းဆို ခဲ့တယ်။ အနောက် အာဖရိက တစ်ဝန်းက လူငယ်လူရွယ်တွေ အားတက်သရော စောင့်ကြည့် နားထောင်ခဲ့ကြတဲ့ ဒီမိန့်ခွန်းဟာ ” အာဖရိက တိုက်ကြီးက ချေဂွေ ဗားရား ” လို့ တင်စားခေါ်ဆို အမွှမ်း တင်ခံခဲ့ရတဲ့ တော်လှန်ရေးသမားတစ်ယောက် မွေးဖွားလာတာကို မော်ကွန်း မှတ်တမ်း တင်ခဲ့တယ်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်မှာ အောင်မြင်တဲ့ အာဏာသိမ်းမှုနဲ့ သောမတ်စ် ဆန်ခါရာ (Thomas Sankara) အာဏာရ လာခဲ့တယ်။  သူက တစ်မျိုးသားလုံးကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးရေး အစီအစဉ်ကို စတင်

ထရာအိုရေးနဲ့ ဘူကီနာဖာဆိုနိုင်ငံရေး Read More »

အစ္စရေး-ပါလက်စတိုင်းထောင်ချောက် ထွက်ပေါက်ရှိသလား – ဒေါက်တာ အောင်ကြီး

ယူဗဲလ်နိုအာဟရားရီ (သမိုင်းဆရာ၊ ဒဿနဆရာ၊ စာရေးဆရာ)။ မတ် ၁၅။ ၂၀၂၄ဘာသာပြန်သူ။ ဒေါက်တာအောင်ကြီး အစ္စရေး-ပါလက်စတိုင်း ပဋိပက္ခကို မီးထိုးပေးနေတဲ့ လက်သည်က မိမိတို့မျိုးပြုန်းမယ့် အရေး နှစ်ဖက်စလုံးက အပြန်အလှန်ကြောက် လန့်နေကြခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဟိုဘက်က လူတွေက ငါတို့ကိုသတ်ပစ်မှာ၊ နှင်ထုတ်ပစ်မှာ၊ ငါတို့ရဲ့အမျိုးဇာတိတည်ရှိမှုကိုအဆုံး သတ်ပစ်မှာ … ဒါကိုနှစ်ဖက်စလုံးကကြောက်နေကြတာ။ ဒါတွေက သူတစ်ထူး အပေါ် ယုံမှား သံသယ လွန်ကဲမှု ကနေထွက်ပေါ်လာတဲ့ အခြေအမြစ် မရှိတဲ့ အကြောက်တရားတွေ မဟုတ်ဘူး။ လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့သမိုင်းကြောင်းတွေ၊ တစ်ဖက် ရန်သူရဲ့ ရည်မှန်းချက်ကို စေ့စေ့စပ်စပ် အကဲဖြတ် ရာကနေ ပေါ်ထွက်လာတဲ့ ကြောင်းကျိုး ဆီလျော်တဲ့ အကြောက်တရား တွေဖြစ်ပါတယ်။ ခေတ်သစ် ပါလက်စတိုင်း ဇာတိရုပ် အခြေစတည်ခဲ့တဲ့ဖြစ်ရပ်က ပါလက်စတိုင်း တွေက နက်ခ်ဘာ

အစ္စရေး-ပါလက်စတိုင်းထောင်ချောက် ထွက်ပေါက်ရှိသလား – ဒေါက်တာ အောင်ကြီး Read More »

အီရန်-အမေရိကန်ဆက်ဆံရေး ပိုမိုကောင်းမွန်လာမှာလား – မင်းရဲဒီပ

ရောမမြို့မှာရှိတဲ့ အိုမန်နိုင်ငံသံရုံးဟာ ရှေးဟောင်းမြို့ကြီးဆီကို လာရောက် လည်ပတ်ကြသူ တွေရဲ့ ကြည်နူး ဆွတ်ပျံ့ဖွယ် ခရီးစဉ်အတွက် တစ်ထောက်နားရာမြို့တော့ မဟုတ်ပါဘူး။ သို့ပေမယ့် ဒီမြို့ဟာ အီရန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး အက်ဘတ်(စ)အာရာခီနဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းသံတမန် စတိဖ်ဝစ်ကော့(ဖ်)တို့ကို သူ့ရဲ့ ပဉ္စလက် ပညာနဲ့ ဖမ်းစားထားပုံရပါတယ်။ ၄င်းတို့ နှစ်ဦးဟာ ဧပြီလ ၁၉ ရက်က ရောမမှာ နျူကလီးယားနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆွေးနွေးပွဲတွေကို ဒုတိယအကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့တယ်။ ထိုဆွေးနွေးပွဲဟာ စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ကောင်းတဲ့ ထုတ်ပြန် ကြေညာချက်တွေနဲ့ အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး တတိယအကြိမ် တွေ့ဆုံဦးမယ်လို့ ကတိပြုခဲ့ကြပါတယ်။             မစ္စတာအာရာခီက ထိုဆွေးနွေးပွဲဟာ “အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အငွေ့အသက်နဲ့ ပြည့်နှက် နေခဲ့ပါတယ်” လို့ ချီးကျူးပြောဆိုခဲ့တယ်။ တစ်ခါတစ်ရံမှာ “အမေရိကန်နိုင်ငံ ကျဆုံးပါစေ”လို့

အီရန်-အမေရိကန်ဆက်ဆံရေး ပိုမိုကောင်းမွန်လာမှာလား – မင်းရဲဒီပ Read More »

ဆူဒန်နိုင်ငံက ပြည်တွင်းစစ်ရဲ့ အပြောင်းအလဲများ – မောင်လူထွန်း

ဗိုလ်ချုပ် အက်ဘ်ဒဲလ် ဖက်တာ အယ်လ် ဘာဟန် ဦးဆောင်တဲ့ ဆူဒန် တပ်မတော် (Sudanese Armed Forces – SAF) ဟာ ကမ်းရိုးတန်းဘက်က ပို့တ်ဆူဒန် ဘက်ဆီကို ဆုတ်ခွာပေးလိုက်ရပြီးတဲ့နောက် နှစ်နှစ် လောက်ကြာတဲ့ ယခု အချိန်မှာတော့ မြို့တော် ခါတွန်ကို အောင်မြင်စွာ ပြန်လည် ရယူနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ မြို့တော်ရဲ့ တောင်ဘက်ပိုင်းနဲ့ နိုင်းမြစ် အနောက်ကမ်းဘက်ဆီက အွမ်ဒါမာန် ဒေသဘက် ကနေ ပြန်ခုခံတာတွေ တစ်ခါတစ်ရံ ရှိနေဆဲပါ။ သို့သော်လည်း မြို့တော်ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဟာ လူပေါင်း ၁၂ သန်းလောက် အိုးအိမ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးရတာ၊ ရာ ထောင် ချီပြီး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းကြာ ပြည်တွင်းစစ် အတွက် အပြောင်းအလဲ တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး စကားပြောဖို့

ဆူဒန်နိုင်ငံက ပြည်တွင်းစစ်ရဲ့ အပြောင်းအလဲများ – မောင်လူထွန်း Read More »

နိုင်သူ…အရှုံး၊ ရှုံးသူ…မျှော်လင့်ချက်

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ(၇)က ဟားမတ်စ် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုဟာ အစ္စရေး ပြည်သူတွေတင် မကပါဘူး။ ကမ္ဘာ့ပြည်သူတွေကိုပါ အံ့သြချောက်ချား တုန်လှုပ်စေခဲ့ပါတယ်။ အစ္စရေးနယ်မြေပေါ် ဟားမတ်စ်အကြမ်းဖက်သမားတွေ ခြေချနိုင်လိမ့်မယ်လို့ လုံးဝ တွေးထင်မထားတဲ့ အစ္စရေး ပြည်သူတွေဟာ ဟားမတ်စ်အကြမ်းဖက်သမားက သူတို့နေအိမ်တွေထဲ အထိ ဝင်ရောက် သတ်ဖြတ်ခဲ့ တာကို ခံခဲ့ရပါတယ်။ အစ္စရေးပြည်သူ (၁,၁၃၉)ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး (၈,၇၃၀)ဦး ဒဏ်ရာ ရခဲ့ပါတယ်။ ဟားမတ်စ်အကြမ်းဖက်အဖွဲ့က ဓားစာခံအဖြစ် (၂၅၀)ကျော် ဖမ်းဆီးသွားတာကိုလည်း ခံခဲ့ရပါတယ်။  ဟားမတ်စ်အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုအပေါ်တုံ့ပြန်တဲ့ အစ္စရေးစစ်ဆင်ရေးဟာ တရားဝင် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ရခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၁၉)ရက်နေ့အထိ (၁၅)လကျော် ကြာမြင့်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီစစ်ပွဲအတွင်း အနည်းဆုံး ဂါဇာပြည်သူ (၆၁,၇၀၉) ဦး သေဆုံး

နိုင်သူ…အရှုံး၊ ရှုံးသူ…မျှော်လင့်ချက် Read More »

လမ်းသစ်ရွေးရမယ့် ဟားမတ်စ်

[ဟားမာ့စ်အဖွဲ့ဟာ ပျောက်သွားမှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး ဒါပေမဲ့ သူတို့ လမ်းသစ်ကို ရွေးကြရမယ်]  တိုက်ပွဲတွေ မရပ်ခင် ကတည်းကကိုပဲ ဟားမာ့စ်အဖွဲ့ဟာ သူတို့ ရှင်သန်နေတဲ့ အကြောင်းကို ဖော်ပြဖို့ အင်မတန်ကို စိတ်အားထက်သန် နေကြပါတယ်။ အစ္စလာမ်မစ် ဝါဒီအုပ်စု တွေက အစ္စရေးတပ်တွေနဲ့ အပစ်အခတ် ရပ်စဲဖို့ သဘောတူညီချက် ရပြီးတဲ့နောက်မှာ စစ်ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားတဲ့ ဟားမာ့စ် တိုက်ခိုက်ရေး သမားတွေဟာ နာရီပေါင်း များစွာ ပုန်းအောင်းနေရာက နေထွက်လာ ကြပါတယ်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲတာ စတင်ချိန်ကတည်းက ဟားမာ့စ်တွေက လမ်းတွေပေါ်မှာ ရဲအဖွဲ့ဝင်တွေကို ချက်ချင်းပဲ တပ်ချ ထားလိုက် ကြတယ်။ ပြီးတော့ လက်နက်ကိုင်တွေကို ထောက်ပံ့ရေး ယာဉ်တန်းတွေကို စောင့်ရှောက်ဖို့နေရာ ယူထား စေတယ်။ အစ္စရေး ဓားစာခံတွေနဲ့ အကျဉ်းသား

လမ်းသစ်ရွေးရမယ့် ဟားမတ်စ် Read More »

လှမ်းလာမယ့် ခြေလှမ်းသစ်များ

ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်။ ဒမတ်စကတ်မြို့မှာရှိတဲ့ ကော်ဖီဆိုင်အားလုံးမှာ ဆိုင်ထိုင်သူတွေနဲ့ ပြည့်နေပါတယ်။ ဆိုင်ထိုင်နေကြတဲ့ ဆီးရီးယားပြည်သူတွေထဲမှာ တူရကီနဲ့ ဥရောပကို တိမ်းရှောင် နေရာကနေ ဆီးရီးယားကို ပြန်ရောက်လာ ကြတဲ့သူတွေပါသလို ဘာရှာအယ်လ်အာဆတ်ဒ် (Bashar al – Assad)  လက်အောက်၊ ဆီးရီးယားနိုင်ငံတွင်းမှာ ဆက်နေထိုင် ကြတဲ့သူတွေလည်း ပါပါတယ်။ ဘာရှာအယ်လ်အာဆတ်ဒ်ကတော့ သက်တမ်းရှည်ကြာ အာဏာရှင်တစ်ယောက်ပါ။ ဆီးရီးယား ပြည်သူတွေ ဒီလိုစုဝေးနေထိုင်ကြတာဟာ အာမက်အယ်လ်ရှာရာ (Ahmar al – Sharaa)  ရဲ့မိန့်ခွန်းကို နားထောင် ကြဖို့ပါ။ အာမက်အယ်လ်ရှာရာဟာ အာဆတ်ဒ်ကို ဖယ်ရှားအပြီး ဆီးရီးယားနိုင်ငံကို လက်တွေ့အုပ်ချုပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပါ။ ဆိုင်ထိုင်နေကြသူတွေထဲ တချို့က ခေါင်းစည်းပဝါတွေ ခြုံပတ် ထားကြပါတယ်။ တချို့ကျတော့လည်း ဘီယာသောက်နေ ကြပါတယ်။ သူတို့အားလုံးဟာ

လှမ်းလာမယ့် ခြေလှမ်းသစ်များ Read More »