ကမ္ဘောဇတိုင်းစိုင်းစိုင်း

နှစ်ပေါင်းများစွာ ရှုပ်ထွေးခဲ့သည့် စာရေးစနစ် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းခြင်း ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ စာရေးစနစ်သည် သမိုင်းကြောင်းတစ်လျှောက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲများ နှင့်အတူ အဖန်တလဲလဲ ပြောင်းလဲခဲ့ရသည်။ ၁၉၂၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ မတိုင်မီက အာရပ်အက္ခရာကို အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် တူရကီဘာသာစကားများ၏ လက်တင်အက္ခရာ ကူးပြောင်းရေး လှုပ်ရှားမှုနှင့်အတူ ပထမအကြိမ် လက်တင် အက္ခရာသို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၄၀ ပြည့်လွန် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ ခေတ်တွင်မူ ဥဇဘက်ဘာသာစကားကို ဆီရီလစ် (Cyrillic) အက္ခရာစနစ်သို့ အဓမ္မပြောင်းလဲ အသုံးပြုစေခဲ့သည်။ ဆီရီလစ် (Cyrillic) အက္ခရာစနစ် ဆိုသည်မှာ အဓိကအားဖြင့် ဥရောပအရှေ့ပိုင်း၊ ဘော်လ်ကန်ဒေသနှင့် အာရှအလယ်ပိုင်းတို့တွင် နေထိုင်ကြသော ဆလဗ် (Slavic) လူမျိုးစုများ စတင် အသုံးပြုခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့အဓိက […]

မွေးနေ့ဖယောင်းတိုင် ၆၄ တိုင်၊ အကုသိုလ်ဆားတစ်ဆုပ်နှင့် ဂင်္ဂါမြစ်ပြင်ကျယ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကျွန်တော် အသက် (၆၄) နှစ် တင်းတင်းပြည့်ပါပြီ။ ဒီအရွယ်မှာ မွေးနေ့ ကိတ်မုန့်ပေါ်မှာ အသက်အလိုက် ဖယောင်းတိုင် ၆၄ တိုင်လုံး စိုက်ပြီး တစ်ခါတည်းနဲ့ အကုန်ငြိမ်းအောင် မှုတ်ဖို့ဆိုတာ တကယ်တော့ သက်လုံ သိပ်မကောင်းတော့ပါ။ ဖယောင်းတိုင်တွေ အကုန်ငြိမ်းအောင် အားရပါးရ မှုတ်လိုက်ခါမှ ကိတ်မုန့်ပေါ် သွားရည်တွေ စင်ကုန်မလား သို့မဟုတ် မွေးနေ့ရှင်ပါ လေဖြတ်မလား စိုးရိမ်ရသည့် အရွယ်မျိုး ဖြစ်နေပါပြီ။ သို့သော်လည်း ဤ ၆၄ နှစ်မြောက် မွေးနေ့သည် ကျွန်တော့်အတွက်တော့ အလွန် ပျော်ရွှင်စရာ ကောင်းသော နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်နေဆဲပါ။ လူ့ဘဝသည် ရုန်းကန်လှုပ်ရှားမှုများ၊

ဆရာကြီး မောင်ဝံသ (ဦးစိုးသိမ်း) သို့ အမှတ်တရ စာပေလောက၏ ကြယ်ပွင့်တစ်ပွင့်၊ သတင်းစာပညာ၏ လမ်းပြစံပြတစ်ဦးဖြစ်သူ ဆရာကြီး မောင်ဝံသ (ဦးစိုးသိမ်း) သည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်တွင် စာချစ်သူ ပြည်သူတို့၏ ရင်ထဲမှ အပြီးတိုင် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ ယခုဆိုလျှင် ဆရာကြီး ကျွန်တော်တို့ကို ကျောခိုင်းစွန့်ခွာသွားခဲ့သည်မှာ ၁၃ နှစ်တင်းတင်း ပြည့် မြောက်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သော်လည်း ဆရာကြီး၏ ထက်မြက် သွက်လက်သော မင်စက်များ၊ စာပေနှင့် သတင်းစာပညာအပေါ် ထားရှိခဲ့သော မြင့်မြတ်သည့် သစ္စာတရားတို့မှာမူ ကျွန်တော်တို့၏ နှလုံးသားတွင် အမြဲထာဝရ မညှိုးနွမ်းသော အမှတ်တရများအဖြစ် ပွင့်လန်းဆဲပင် ဖြစ်သည်။ ဆရာကြီး မောင်ဝံသသည် ဘဝအတွေ့အကြုံ၊ သမိုင်းမှတ်တမ်းနှင့် သင်ခန်းစာများ စီခြယ်ထားသည့် အတ္ထုပ္ပတ္တိများ၊

စာရေးဆရာကြီး ကျွန်တော်ရဲ့ စာပေဗျူဟာ အပြောင်းအလဲ ဒီခေတ်မှာ ဘယ်နားသွားသွား၊ ဘယ်သူ့ဆီကပဲကြားကြား “ဗျူဟာ၊ ဗျူဟာ” နဲ့ ဗျူဟာသံတွေ ညံလို့နေတာ တောမင်္ဂလာဆောင်မှာ  ကာလသားတွေ အရက်မူးပြီး   အသံပြဲကြီးတွေနဲ့သီချင်းဆိုကြလို့ပေါ်ထွက်လာတဲ့ လော်စပီကာသံထက်တောင် ကျယ်လောင်လို့နေပါသေးတယ်။ လမ်းထိပ်ကကွမ်းယာဆိုင်ကစလို့ Facebookပေါ်က “အောင်မြင်ရေးဆရာကြီး”တွေအထိ နှုတ်ခမ်းမွေး တလှုပ်လှုပ်နဲ့  ဗျူဟာ အကြောင်း  စကားဖောင်ဖွဲ့နေကြတာပါ။ ဒီမနက် လမ်းထိပ်က ဒေါ်လေးစိန် မုန့်ဟင်းခါးဆိုင်သွားပြီး စာနာစိတ်အပြည့်နဲ့ မုန့်ဟင်းခါးပွဲကို ကြည့်လိုက်မိတယ်။ ပြီးတော့… “ဒီနေ့တော့ ငါးဖယ်တုံးတွေက တော်တော်လေး စိတ်မကောင်းစရာ ဖြစ်နေတယ် ဒေါ်လေးစိန်ရေ၊ ကြည့်ရတာ အာဟာရ ချို့တဲ့နေတဲ့ ပုံပဲ” လို့ ကျွန်တော် ပေါ့ပေါ့ပါးပါး စလိုက်တဲ့အခါ… ဒေါ်လေးစိန်က ယောက်မကြီးကို ဓားပြတိုက်မယ့် ဓားမြှောင်လို ခပ်တင်းတင်းကိုင်၊ မျက်မှောင်ကြီးကြုတ်ပြီး ချက်ချင်းဆိုသလို

တိုတိုထွာထွာ မှတ်စရာ (၃၂) စာရေးဆရာတစ်ယောက်ရဲ့ ကျင့်ဝတ်နဲ့ သမိုင်းပေးတာဝန် ဆရာကြီး ဒေါင်းနွယ်ဆွေရဲ့ “စာဆိုဟူသည်ကား” ကဗျာဟာ စာရေးဆရာတစ်ယောက်ရဲ့ ကျင့်ဝတ်နဲ့ သမိုင်းပေးတာဝန်ကို အလွန်လေးနက်စွာ မီးမောင်းထိုးပြထားတဲ့ ဂန္ထဝင်ကဗျာတစ်ပုဒ် ဖြစ်ပါတယ်။ စာဆိုဟူသည်ကားကညစ်တစ်လက်ပေတစ်ရွက်ဖြင့်အသက်စတေးခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းပေးတာဝန်မြတ်ကျေပွန်သည်လူချွန်စာဆိုတော်ပေတကား။ ကလောင်တစ်လက်မင်တစ်စက်ဖြင့်စာဖျက်ပေဖျက်အဆိပ်တက်၏။ သမိုင်းပေးတာဝန်မကျေပွန်ကလူလွန်လူညံ့သာတကား။ ဒေါင်းနွယ်ဆွေ မျက်ရည်၊ သွေး နှင့် ကညစ်ရာဇဝင် ရှေးခေတ်က ကဗျာဆရာ၊ စာဆိုတော်ကြီးတွေဆိုတာ အခုခေတ်လို လေအေးပေးစက်တဖြူးဖြူး၊ ကော်ဖီမွှေးမွှေး တစ်ခွက်နဲ့ လက်တော့ပ် (Laptop) ကီးဘုတ်ကို သာသာယာယာ နှိပ်ရိုက်ပြီး စာထိုင်ရေးခဲ့ကြတာ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ခေတ်က စာရေးခြင်းအတတ်ပညာဆိုတာ သက်သောင့်သက်သာရှိတဲ့ အလုပ်တစ်ခုမဟုတ်ဘဲ ခန္ဓာကိုယ်ရော စိတ်ဝိညာဉ်ပါ ရင်းနှီးပေးဆပ်ရတဲ့ ကျောက်မီးသွေးတွင်းတူးရသလို ပင်ပန်းလွန်းတဲ့ အလုပ်တစ်ခုပါ။ မှောင်ပျပျ ဆီမီးအလင်းရောင်အောက်မှာ ပေရွက်ချောချောပေါ် ကညစ်ချွန်ချွန်နဲ့ အားရပါးရ

တိုတိုထွာထွာ မှတ်စရာ (၂၄) ဘောလိဝုဒ်ရုပ်ရှင်လောကတွင် စက်ရုပ်ဆင်များ အစားထိုးလာခြင်း ဘောလိဝုဒ် အက်ရှင်ကားတွေကို အပတ်စဉ်ကြည့်ပြီး “CGI သဘာဝကျရဲ့လား” ဆိုတာ ငြင်းခုံနေကြချိန်မှာ… တိုက်ကြီးမြို့နယ်၊ လိမ္မော်ခြံ ကျေးရွာရဲ့ စိုက်ခင်း တွေ အနားမှာတော့ တကယ့် သည်းထိတ်ရင်ဖို အသက်လုပွဲ ရုပ်ရှင်အစစ်ကြီး ရိုက်ကူးနေရပါတယ်။  ပဲခူးရိုးမ တိုက်ကြီးနဲ့ လှည်းကူးဒေသတစ်ဝိုက်က တောထဲမှာ တောဆင်ရိုင်း အကောင် ၃၀ ခန့် ကျက်စားနေကြပါတယ်။ တောဆင်ရိုင်းတွေက တောထဲမှာ အစာနဲ့ ရေ ရှားလာလို့ ရွာနားက စိုက်ခင်းတွေထဲ ဝင်ဝင်မွှေနေကြတာပါ။ ဆင်အုပ်ကြီးတွေ ဝင်လာပြီး စပါးတွေ၊ ကြံတွေ၊ ငှက်ပျောပင်တွေကို စားသောက် ဖျက်ဆီးပစ်တော့ စိုက်ခင်းတွေလည်း ပျက်စီးကုန်တာပေါ့။ ဒီလိုမျိုး အစာလာရှာရင်း ရွာသားတွေနဲ့ ထိပ်တိုက်တိုးမိတော့ နှစ်တိုင်း

စာရေးကောင်းရင် နိုဗယ်ဆုတောင် ရနိုင်တာမို့ …. ဒီတစ်ပတ်ရဲ့ စာပေကဏ္ဍမှာတော့ “ကီးဘုတ်ပေါ်က စာပေကလောင်ရှင်လောင်းလျာများ” အတွက် ထူးထူးခြားခြား ဖြစ်ရပ်မှန်လေး တစ်ခု တင်ဆက်ပေးချင်ပါတယ်။ အကြောင်းအရာကတော့ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရဲ့ ဂုဏ်ဆောင်၊ ကမ္ဘာ့စာပေနိုဗယ်ဆုရှင် ဟန်ဂန် (Han Kang) အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့လို နိုဗယ်ဆုရဖို့ဆိုတာကတော့ “မဖြစ်နိုင်ဘူး” လို့ မပြောရက်ပေမယ့် “တော်တော်လေးတော့ ဝေးဦးမယ်” လို့ ရိုးရိုးသားသား ဝန်ခံပါရစေ။ ဒါပေမဲ့ စိတ်မပျက်ပါနဲ့ဦး။ နိုဗယ်ဆု မမှန်းခင် Facebook ပေါ်မှာ Like လေးတွေ တရုန်းရုန်းနဲ့ အဆဲမခံရဘဲ “စာရေးဆရာ ပေါက်စ” ဘဝကနေ အောင်အောင်မြင်မြင် စတင်နိုင်ဖို့ “ဟန်ဂန် စတိုင် (သို့မဟုတ်) အွန်လိုင်းစတိုင် စာရေးနည်း” လမ်းညွှန်ချက်တွေကို ချဲ့ထွင် မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။