The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

thecorner_editor

ဘောလုံးကလုံးတယ်၊ ပထဝီ နိုင်ငံရေးက ရှုပ်ထွေးတယ်၊ ကမ္ဘာ့ဖလားက…

၁၉၃၄ ခုနှစ်မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ အီတလီကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲရဲ့ ဆီမီးဖိုင်နယ်နဲ့ ဗိုလ်လုပွဲ နှစ်ပွဲစလုံးမှာ ဒိုင်လူကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့ ဆွီဒင်လူမျိုး လူငယ်ဟာ အီတလီ အာဏာရှင် မူဆိုလီနီနဲ့ ညစာအတူစားရင်း တကယ်ပဲ တွေ့ဆုံခဲ့တာလား။ ပြီးတော့ သူဟာ အိမ်ရှင်အသင်းဘက်ကနေ ဘက်လိုက်ပေးဖို့ သဘောတူပြီး အီတလီအသင်း ပြိုင်ပွဲမှာ အနိုင်ရဗိုလ်စွဲနိုင်အောင် လမ်းခင်းပေး ခဲ့တာလား။ ခိုင်လုံတဲ့ သက်သေအထောက်အထား မရှိသေးတဲ့ ကောလာဟလတွေဟာ ယနေ့ထက်တိုင် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသေးပါဘူး။ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲဟာ စတင်ပေါ်ပေါက်လာကတည်းက ပြဿနာတွေ၊ အရှုပ်တော်ပုံတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ ရတာပါ။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် ဥရုဂွေးနိုင်ငံမှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ပထမဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတုန်းက ဘောလုံးကွင်းကြီးဟာ ပြိုင်ပွဲဖွင့်ပွဲ ကျင်းပဖို့ အချိန်မီ အဆင်သင့် မဖြစ်ခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီပြိုင်ပွဲမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ သတ်မှတ်ခံထားရတဲ့ […]

ဘောလုံးကလုံးတယ်၊ ပထဝီ နိုင်ငံရေးက ရှုပ်ထွေးတယ်၊ ကမ္ဘာ့ဖလားက… Read More »

အီရန်ကို ‘ထရမ့်’ အရေးနိမ့်နေပြီလား

အမေရိကန်-အီရန်-အစ္စရေးတို့ အဓိက ပါဝင်ပတ်သက်နေသော အရှေ့အလယ်ပိုင် ပဋိပက္ခသည် ယခုအခါ အဖြေ ညှိ၍ မရနိုင်ဘဲ ‘ဂျာအေးသူ့အမေရိုက်’ဆိုသည့် ကိန်းဆိုက်နေလေပြီ။ အီရန်နှင့် သဘောတူညီချက်တစ်ခု ရလုနီးလာပြီဟု ထရမ့်က ဘယ်နှကြိမ် ပြောခဲ့ပြီးပြီလဲဆိုသည်ကိုပင် သေသေချာချာ မမှတ်မိကြတော့။ ထရမ့်က ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ၎င်းတို့ သည် “အလွန် အလှမ်းကွာနေသေးသော်လည်း သဘောတူညီချက် အပြီးသတ် ပြီးမြောက်ရေး အတွက် အချိန် နှစ်ပတ်လိုအပ်သည်” ဟု လူမှုမီဒီယာတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ထရမ့်သည် လူမှုမီဒီယာပို့စ်များ၊ အများပြည်သူရှေ့မှောက်နှင့် မီဒီယာများနှင့် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများအတွင်း သဘောတူညီချက်တစ်ခု နီးကပ်လာပြီ သို့မဟုတ် အီရန်သည် သဘောတူညီချက်ကို အလွန်အမင်း လိုလားနေကြောင်း တိုက်ရိုက်ပြောဆိုခဲ့သည့် အကြိမ်အရေအတွက် ၃၈ ကြိမ်ခန့် ရှိပြီဖြစ်သည်။ သမ္မတ

အီရန်ကို ‘ထရမ့်’ အရေးနိမ့်နေပြီလား Read More »

လူကြိုက်ပိုများလာတဲ့ အိန္ဒိယက ပိုးဟပ်ပါတီ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု

အစိုးရကတော့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ အပိုင်တွက်ထားတယ် ကော့ခရို့ချ်ဂျန်တာပါတီ (The Cockroach Janta Party – CJP) ကို တည်ထောင်တဲ့ အဘီဂျီးသ် ဒစ်ပ်ကေး (Abhijeet Dipke) က သူ နယူးဒေလီလေဆိပ်ကို ရောက်လာတာနဲ့ အဖမ်းခံရလိမ့်မယ်၊ ဒါ့အပြင် သူစီစဉ်ထားတဲ့ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲကိုလည်း တားမြစ်ပိတ်ပင်ခံရလိမ့်မယ်လို့ ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ်ထားခဲ့တယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်လလောက်ကတင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဘော့စတွန်မြို့က သူ့အိမ်မှာနေပြီး အင်တာနက် ကနေ လှောင်ပြောင်တဲ့ပုံနဲ့ စာသား (memes) တွေကို တင်နေတဲ့သူတစ်ယောက်အတွက် နည်းနည်း ပုံကြီးချဲ့သလို ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မစ္စတာဒစ်ပ်ကေးဟာ မမျှော်လင့်ထားဘဲနဲ့ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ်အတွက် ခေါင်းဆောင်နေရာ ရောက်သွားရတာကို သူကိုယ်သူ သိသွားတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံက အလုပ်လက်မဲ့လူငယ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခုနှစ် မေလအလယ်ပိုင်းတုန်းက အိန္ဒိယ

လူကြိုက်ပိုများလာတဲ့ အိန္ဒိယက ပိုးဟပ်ပါတီ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု Read More »

အာရှ မဟာမိတ်များနဲ့ အမေရိကန်

The Economist magazine ပါ “America’s secretary of war pulls his punches on China” ဆောင်းပါးကို ပြန်ဆိုသည်။ စင်္ကာပူမှာ နှစ်စဉ်ကျင်းပတဲ့ ရှန်ဂရီလာ ဆွေးနွေးပွဲမှာ နိုင်ငံတကာက ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူ တွေ၊ အကဲဖြတ်သူတွေ တွေ့ဆုံလေ့ရှိရာမှာ အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးတွေကလဲ တက်ရောက် ပြီး အမေရိကန်ရဲ့ အာရှ မူဝါဒ ကိုတင်ပြခဲ့တာ နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော် ကြာခဲ့ပါပြီ။ မနှစ်က ဆွေးနွေးပွဲကို တက်ရောက် စကားပြောခဲ့တုန်းက အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပူပူနွေးနွေး ပိ ဟက်ဆက်ရဲ့ လုပ်သက် က ၄ လ စွန်းစွန်းပဲ ရှိပါသေးတယ်။ ထရမ့်အစိုးရရဲ့ စိတ်ကူး စိတ်သန်းတွေကို

အာရှ မဟာမိတ်များနဲ့ အမေရိကန် Read More »

ကာရန်မညီ တေးမပီလည်း ဤစာကို ရေးချင်လို့

တိုတိုထွာထွာ မှတ်စရာ (၂၀) ဂျက်ဇ်သီချင်းနားထောင်၊ ကြောင်နဲ့စကားပြောပြီး မူရာကာမိလို စာရေးကြမယ် ဟာရူကီ မူရာကာမိ (Haruki Murakami) ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားသည့် ဂျပန်စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ စာအုပ်များကို ဘာသာစကားပေါင်း (၅၀) ကျော်အထိ ပြန်ဆိုထားရပြီး အုပ်ရေ သန်းပေါင်းများစွာ ရောင်းချခဲ့ရသည်။ ၎င်းသည် ခေတ်ပေါ်စာပေ လောကတွင် အလွန်ဩဇာညောင်းသူဖြစ်သလို နှစ်စဉ်လည်း နိုဘယ်လ်စာပေဆု (Nobel Prize in Literature) ရရှိရန် အမြဲတမ်း ရေပန်းစားနေတတ်သူလည်း ဖြစ်သည်။ သူ ဘာကြောင့် ဒီလောက်တောင် နာမည်ကြီးပြီး လူကြိုက်များရသလဲဆိုတော့ ထူးခြားဆန်းပြားသည့် အရေးအသားစတိုင် (Magical Realism) က ထူးခြားသည့် ၎င်း၏ ရေးဟန် ဖြစ်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ စာအုပ်များသည် သာမန်လက်တွေ့ဘဝနှင့် မကိုက်ညီဘဲ

ကာရန်မညီ တေးမပီလည်း ဤစာကို ရေးချင်လို့ Read More »

သေမင်းသခင် သွေးနတ်ဝင်သည် … 

Historian Roger Spiller (1944-2017) declared that “the most frightening lesson” he has learned from military history is that “ordinary” people are capable of heinous crimes in the right circumstances. စစ်နှင့်လုလင် ဆရာဇော်ဂျီ (၁၉၀၇-၁၉၉၀) ၏ကဗျာတိုထွာတွေဖတ်တိုင်း ရင်ထဲဆွေးသလိုလို၊ တစ်စုံတစ်ခုကိုဆုံးရှုံးသွားသလိုလို ခံစားရတဲ့ကဗျာက “စစ်နှင့်လုလင်” (၁၉၅၁) ကဗျာ။ ကဗျာသုံးပိုဒ်ထဲက နောက်ဆုံးအပိုဒ်ဖတ်ရတိုင်း ကျွန်တော့်ရင်ထဲတလှပ်လှပ်။ လွတ်လပ်ရေးဟုယေးဘိတ်ကုန်စင်၊ ချင်းတွင်းဝင်သည်လုလင် တိုက်ပွဲဆိုင်ခဲ့၏။ တော်လှန်ရေးဟုရန်ကြွေးဆပ်ချင်၊ တောခိုဝင်သည်လုလင် သေနတ်ကိုင်ခဲ့၏။ ပွဲတခုတွင်၊ တိုက်ကင်းပြင်သော်အရှင်လှလှ၊ ရန်ဓားပြကိုလက်ရဖမ်းလေ၊ မှာလိုက်ချေလည်းသေမင်းသခင်၊ သွေးနတ်ဝင်သည်လုလင် မထိန်းနိုင်ခဲ့ပြီ။             ဆရာဦးခင်ဇော် (ကေ)နှင့် တက္ကသိုလ်ညိုမေ ဆရာဦးခင်ဇော် (၁၉၀၅-၁၉၈၉) က ဆရာဇော်ဂျီ့ကဗျာကို War and Youth ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ ယင်း    ကဗျာကိုပင် တက္ကသိုလ်ညိုမေက Youth and War ဟုပြန်ဆိုခဲ့ပြီး ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္က     သိုလ်ကလောင်အသင်းက ထုတ်ဝေခဲ့သော “စစ်မုန်းသူကဗျာများ” (The Songs of Peace) မြန်မာ-    အင်္ဂလိပ်စာအုပ်၌ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဆရာတို့နှစ်ဦး၏ဘာသာပြန်ကို မူရင်းကဗျာနှင့်တိုက်ပြီး တစ်ပိုဒ်ချင်း ဆွေးနွေးသွားပါမည်။ လွတ်လပ်ရေးဟုယေးဘိတ်ကုန်စင်၊ ချင်းတွင်းဝင်သည်လုလင် တိုက်ပွဲဆိုင်ခဲ့၏။ ဦးခင်ဇော် (ကေ)  For freedom’s cause He marches up from Mergui, Ye, Even up to

သေမင်းသခင် သွေးနတ်ဝင်သည် …  Read More »

ဟန်တာဗိုင်းရပ်က စိုးရိမ်စရာကောင်းလား 

ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး တစ်မျိုးက လူတွေကြားထဲမှာ ဘယ်လိုပျံ့နှံ့သွားလဲဆိုတာကို ရှာဖွေ ဖော်ထုတ်ဖို့ဆိုတာ စုံထောက်တစ်ယောက်လို အလုပ်လုပ် ရတာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်သူက ဘယ်သူ့ကို ကူးခဲ့တာလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ကူးသွားခဲ့တာလဲဆိုတာကို သိဖို့အတွက် လူနာတွေ ဖျားနာခြင်း လက္ခဏာတွေ ဝင်မလာခင် ရက်သတ္တပတ်တွေအတွင်း ဘယ်သွားခဲ့လဲ၊ ဘာတွေလုပ်ခဲ့လဲဆိုတဲ့ အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ သွားလာ လှုပ်ရှားမှုတွေကို သေသေချာချာ စစ်ဆေး သုံးသပ်ရပါတယ်။ ဒီလို စုံစမ်းလေ့လာရာမှာ အပြင်လောကနဲ့ အထိအတွေ့ပြတ်နေတဲ့ လူအုပ်စုဖြစ်လေလေ၊ အချက်အလက်တွေက ပိုပြီးတိကျလေလေ ဖြစ်ပါတယ်။ အပြင်လောကနဲ့ တွေ့ထိမှု မရှိတဲ့ လူအုပ်စု (သင်္ဘောပေါ်ကလူတွေ) ကတော့ လူဝင်လူထွက် အကန့်အသတ်ရှိပြီး လူနာတွေရဲ့ သွားလာလှုပ်ရှားမှုကို အတိအကျနီးပါး ပြန်လည်ခြေရာခံနိုင်တဲ့အတွက် ရောဂါပိုးဟာ ဘယ်သူ့ဆီကနေ ဘယ်လိုစတင်ကူးစက်ပြီး ဘယ်လိုပျံ့နှံ့သွားခဲ့လဲဆိုတဲ့ ကွင်းဆက်ကို

ဟန်တာဗိုင်းရပ်က စိုးရိမ်စရာကောင်းလား  Read More »

ကင်မ်ဂျုံအန် ဘာကိုကြောက်သလဲ

ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ဘေးရောဂါကြီး နောက်ပိုင်း မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် သေဒဏ်ပေးလောက်သည့် ပြစ်မှုများမှာ လူသတ်မှုကဲ့သို့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သည့် မှုခင်းကြီးများသာမကတော့ဘဲ ပြည်ပမှ သတင်းများ စီးဆင်းမှု၊ ဘာသာရေး အယူအဆနှင့် နိုင်ငံရေး အမြင်ကွဲလွဲမှု စသည်တို့ကို တားမြစ်ထားရာမှ ပေါ်ပေါက်လာသည့် အချက်များကိုပါ သေဒဏ်ပေးလောက်သည့် အပြစ်များအဖြစ် ထပ်တိုးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ တကယ်တော့ မြောက်ကိုရီးယားတွင် ပြစ်မှုကျူးလွန်သည်ဟု သတ်မှတ်ပြီး သေဒဏ်ချမှတ်ခြင်း၊ စီရင်ခြင်းများမှာ အဆန်းတကြယ် ကိစ္စတော့မဟုတ်ပေ။ လူရှေ့သူရှေ့တွင် သေဒဏ်စီရင်ခြင်းကို အာဏာရှင်များက ပြည်သူများ ကြောက်ရွံ့သွားစေရန် လုပ်ဆောင်သည့် နည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်မှာ ကြာလှပြီ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယခုဆောင်းပါးသည် သေဒဏ်စီရင်ခြင်း အကြောင်းကိုသာ ပြောလိုရင်း မဟုတ်ဘဲ ဘာကြောင့် သေဒဏ်ပေးရသလဲဆိုသည့် အခြေခံအချက်များ ပြောင်းလဲလာပုံကို ပြောပြချင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဆိုးလ်မြို့တွင်

ကင်မ်ဂျုံအန် ဘာကိုကြောက်သလဲ Read More »

ဆာရာ ဒူတာတေးနဲ့ မားကို့စ် ဂျူနီယာတို့ရဲ့ ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံရေး ဇာတ်ခုံ

မေလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ဖိလစ်ပိုင် ဒုသမ္မတ ဆာရာ ဒူတာတေးအပေါ် အယုံအကြည်မရှိအဆို တင်သွင်းခံလိုက်ရပြီးတဲ့နောက် မြို့တော် မနီလာမှာ ဇာတ်ရှိန်တွေ မြင့်တက်လာပါတယ်။ ဒီအခြေအနေတွေဟာ မေလ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ပိုမိုပြင်းထန်လာပြီး ဒူတာတေးကို လိုလားတဲ့ အထက် လွှတ်တော် (ဆီးနိတ်) အမတ်တွေက လွှတ်တော်အဆောက်အအုံကို အစိုးရအာဏာပိုင်တွေက အကြမ်းဖက်နည်းနဲ့ ဝင်သိမ်းတော့မယ်ဆိုကာ လွှတ်တော်ထဲကနေ မထွက်ကြတော့ပါဘူး။ ဒီလို အဖြစ်အပျက်တွေနဲ့ မစိမ်းတဲ့ ဖိလစ်ပိုင်ဟာ ဒီလို ဗရုတ်ဗရက် အခြေအနေတွေကြောင့် လာမယ့် ၂၀၂၈ ခုနှစ်မှာ ဘယ်လို ခေါင်းဆောင်မျိုးက နိုင်ငံကို ဦးဆောင်မယ်ဆိုတာ အရေးတကြီး ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်လာနေပါပြီ။ လူကြမ်းသမ္မတကြီး ရိုဒရီဂို ဒူတာတေးရဲ့ သမီးဖြစ်သူ မစ္စ ဒူတာတေးဟာ ဖိလစ်ပိုင်ရဲ့ နိုင်ငံရေး အာဏာအရှိဆုံး

ဆာရာ ဒူတာတေးနဲ့ မားကို့စ် ဂျူနီယာတို့ရဲ့ ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံရေး ဇာတ်ခုံ Read More »