The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

thecorner_editor

သတင်းသမားတို့ လုပ်ခလစာ

မြန်မာမှာ သတင်းစာဆရာတွေအကြောင်း ပြောရင် ဘိုးဝဇီရကိုပဲ ရှေးအကျဆုံး သတင်းစာဆရာဆိုပြီး ပြောကြ၊ ရေးကြရတယ်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ၁၈၇၅ ခုနှစ်မှာ ရတနာပုံနေပြည်တော်သတင်းစာ ထုတ်တော့ ဘိုးဝဇီရက သတင်းစာဆရာ လုပ်ခဲ့တာ။ ဒီ့မတိုင်မီမှာ မြန်မာသတင်းစာတွေဖြစ်ကြတဲ့ ဥပမာ ၁၈၇၁ ခုနှစ်က ရန်ကုန်မှာ ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ မြန်မာသံတော်ဆင့်သတင်းစာ၊ ဒီသတင်းစာကို ရေးသားတည်းဖြတ်ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ သတင်းစာဆရာ တွေဟာ ဘယ်သူဘယ်ဝါဆိုတဲ့ နာမည်တောင် မဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။ စုလို့ဆောင်းလို့ရတဲ့ အဲဒီခေတ်က သတင်းစာတွေ ဖတ်ကြည့်တော့ အယ်ဒီတာတွေဟာ သူ့ခေတ်နဲ့သူ ပညာဗဟုသုတ ကြွယ်ဝသူတွေ၊ အရေးအသားကောင်းသူတွေ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ တွေ့ရပေမယ့် သူတို့ ဘယ်သူတွေဆိုတာ မဖော်ထုတ် နိုင်ခဲ့ကြဘူး။ ဘိုးဝဇီရကိုတောင်မှ စာရေးဆရာ မဟာဆွေ ဖော်ထုတ် ရေးသားခဲ့လို့ နာမည်ရော သူ့အကြောင်းပါ ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်။ ဒါတောင်မှ […]

သတင်းသမားတို့ လုပ်ခလစာ Read More »

စစ်ကြီးအတွင်း ကျွန်မ ကဗျာဆရာ,မဖြစ်ချင်ဘူး

ကျုပ်တို့ ဂါဇာကလူတွေ အဆင်ပြေပါတယ်။ နို့ … ခင်ဗျားတို့ရော၊ ခင်ဗျားတို့ရဲ့လိပ်ပြာတွေ၊ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ တန်ဖိုးထားမှုတွေ အစစအရာရာ အဆင်ပြေကြရဲ့လား၊ ကျုပ်တို့က ခင်ဗျားတို့အတွက် စိတ်ပူနေတာ။ – ရီးမ်အဘူဂျာဘာ၊ ဂါဇာကမ်းမြောင်ရှိ ဒေးယားအယ်လ်-ဘာလာမြို့၌နေထိုင်သူ(ပြင်သစ်ရုပ်မြင်သံကြား၊ ၁၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ အင်တာဗျူး) တလောက စာရေးဆရာပေါင်း ၇၀ နီးပါးပါဝင်ရေးသားထားသည့် “ဂါဇာရဲ့ အရုဏ်ဦး” (Daybreak in Gaza) စာအုပ်ဖတ်ရသည်။  ပါလက်စတိုင်းယဉ်ကျေးမှု၊ သမိုင်းနှင့် လူမှုဘဝတို့ကို ဖော်ကျူးထားသည့် စာပေါင်းစု (Anthology) ဖြစ်ပြီး ဆောင်းပါး၊ အက်ဆေး၊ ကဗျာ၊ စစ်အတွင်းဒိုင်ယာရီ၊ လူတွေ့မေးမြန်းခန်း၊ ပါးစပ် ရာဇဝင်၊ ဓာတ်ပုံနှင့် ပန်းချီသရုပ်ဖော်ပုံများပါသည်။ ယင်းစာအုပ်ထဲမှ  ကဗျာဆရာမ ဟင်းဒ်ဂျူဒါ၏ “စစ်ကြီးအတွင်းမှာ” (In Times of

စစ်ကြီးအတွင်း ကျွန်မ ကဗျာဆရာ,မဖြစ်ချင်ဘူး Read More »

ငွေပေးလို့မရ

ဦးသုခ သီဆိုသော ” ဂုဏ် ”  သီချင်းတွင် “ငွေကိုသာ ရေလိုသုံးရင် တစ်ပြည်လုံးမှာ လုပ်သမျှတင့်တယ်” ဆိုသော်လည်း ‌လောကတွင် ငွေပေး၍မရသော အရာများစွာ ရှိပါသည်။ နော်ဝေလူမျိုး ကဗျာဆရာ၊ ပြဇာတ်ရေးဆရာကြီး Henrik Ibsenက ငွေပေးလို့မရတာတွေကို ရေတွက်ပြထားသည်။ What money can buy 1. A bed, but not the sleep  ခုတင်တစ်လုံးကို ဝယ်ယူနိုင်သော်လည်း အိပ်ပျော်ခြင်းကို ဝယ်လို့မရနိုင်ပါ။2. Books, but not the wisdom စာအုပ်တွေကို ဝယ်ယူနိုင်သော်လည်း ဉာဏ်ပညာကို ဝယ်လို့မရနိုင်ပါ။3. Food, but not the appetite  အစားအစာကို ဝယ်ယူနိုင်သော်လည်း ခံတွင်းလိုက်တာကို ဝယ်လို့မရနိုင်ပါ။4.

ငွေပေးလို့မရ Read More »

အေအိုင်ဆိုတာ တကယ်တော့….

အခုခေတ်မှာ AI က လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ဘယ်လိုဇောက်ထိုးမိုးမျှော် ပြောင်းပစ်မလဲလို့ ဦးနှောက်ခြောက် နေတယ်ဆိုရင် ဟိုးအရင်တုန်းက နှစ်ပေါင်း ထောင်ချီကြာခဲ့စဥ်က လူသားတွေဟာ ဝံပုလွေ မျိုးစိတ် ထဲက လူထက်တောင် အာရုံခံကောင်းတဲ့ အဖော်တစ်ယောက် ပေးခဲ့ဖူးတဲ့ နည်းပညာကို စဉ်းစား ကြည့်ပါ—အဲဒါ “ခွေး” ပဲ။ ဝံပုလွေတွေကို နည်းနည်း ယဥ်ပါးလာအောင် သင်စရာရှိတာတွေ သင်ပေးပြီး အိမ်မွေး တိရစ္ဆာန် လုပ်လိုက်တာနဲ့ လူတွေဟာ အဝေးက သားကောင်နံ့ကို ကိုယ်တိုင် နှာခေါင်းနဲ့ ပင်ပင်ပန်းပန်း ခံစရာမလိုဘဲ သိနိုင်ပြီး ညဘက် ရန်သူချဉ်းကပ်လာသံကိုလည်း ကြားနိုင် လာတယ်။ ဒီလိုနဲ့ နီအန်ဒါသယ် ကမ္ဘာဦးလူသားတွေထက် အမဲလိုက်ကောင်း၊ တိုက်ခိုက်ရေးလည်း ကောင်းသွားပြီး ချောင်းတိုက်ဖို့ခက်၊ ထွက်ပြေးရင်တောင် လွတ်ဖို့လည်းခက်တဲ့ အဖွဲ့ဖြစ်လာတယ်။ မနုဿဗေဒ

အေအိုင်ဆိုတာ တကယ်တော့…. Read More »

စင်္ကာပူက အပြိုင်အဆိုင် လောင်းကစားရုံ နှစ်ရုံ

မလေးရှားရဲ့ Genting က သူ့ရဲ့ လောင်းကစားလိုင်စင် သက်တမ်းတိုးရမယ့်အချိန် နီးလာတာနဲ့အမျှ Las Vegas ပြိုင်ဘက်ဆီက ငွေကြေးအမြောက်အမြား လောင်းကစားသူတွေကို ဆွဲခေါ်နိုင်ဖို့ ဖိအားများနေပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးကို အစမှာ နောက်ခံအဖြစ် စာရှုသူကို သိစေချင်တာက စင်္ကာပူမှာ ကာစီနိုတွေ ဘယ်လို တရားဝင်လုပ်ကိုင်ခွင့်ရလာလဲဆိုတာ နည်းနည်း ပြောချင်ပါတယ်။ စင်္ကာပူအစိုးရက ခရီးသွားလုပ်ငန်းနဲ့ အပန်းဖြေလုပ်ငန်းတွေကို မြှင့်တင်ဖို့ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှာ ပေါင်းစပ်အပန်းဖြေစခန်းပုံစံ ကာစီနိုနှစ်ခု ဖွင့်မယ့်မူဝါဒကို ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ နောက်တစ်နှစ်မှာ Casino Control Act နဲ့ လိုင်စင်စနစ်ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ Genting Singapore ရဲ့ Resorts World Sentosa နဲ့ Las Vegas Sands ရဲ့ Marina Bay

စင်္ကာပူက အပြိုင်အဆိုင် လောင်းကစားရုံ နှစ်ရုံ Read More »

အချည်းနှီးဖြစ်သွားသည့် ညှိနှိုင်းခြင်းက ရလိုက်သည့် သင်ခန်းစာ

စကားဖြင့် အပြန်အလှန် အနိုင်ယူကြသည်။ စီးပွားရေးအခြေခံ တောင့်တင်းသည့်နိုင်ငံများပီပီ မဟာဗျူဟာကျသည့် ကုန်သွယ်မှုကို သေးသိမ်အောင် ပြုလုပ်ကြရင်း အချင်းချင်း မသင့်မြတ်ကြ။ နောက်ဆုံးတွင် ညှိနှိုင်းရေး ပျက်ပြားသွားပြီး အားလုံးအချည်းနှီး ဖြစ်ကြရလေပြီ။ လတ်တလော ကနေဒါနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအကြား ကုန်သွယ်ရေးညှိနှိုင်းမှုများ ဆိုးရွားစွာ ပျက်ပြားသွားခြင်းသည် ထရမ့် ဦးဆောင်နေသည့် အမေရိကန်အစိုးရနှင့် မည်သည့်နည်း ပုံစံဖြင့်မဆို ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် မဆွေးနွေးခင် ကတည်းက မအောင်မြင်နိုင်ကြောင်း ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ နိုင်ငံများကို သတိပေးချက် တစ်ရပ်အဖြစ် သင်ခန်းစာတစ်ခု အဖြစ် လေ့လာ သင့်ပေသည်။ ဤမကြာသေးမီက အိမ်နီးချင်းနှစ်နိုင်ငံ၏ ဖြစ်ရပ်က မျှတသော သဘောတူညီချက် တစ်ရပ် ရှာဖွေခြင်းသည် အချည်းနှီးဖြစ်ကြောင်း ပြသနေသည်ဟု လေ့လာသူများက ဆိုကြသည်။ အွန်တေးရီယိုရှိ မက်ခ်မတ်စတာတက္ကသိုလ်၏ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ တွဲဖက်ပါမောက္ခ

အချည်းနှီးဖြစ်သွားသည့် ညှိနှိုင်းခြင်းက ရလိုက်သည့် သင်ခန်းစာ Read More »

မဟာမိတ် တောင်ကိုရီးယားနှင့်စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကို ရုတ်ခြည်း လျော့ချလိုက်တဲ့ ဒေါ်နယ်ထရမ့်

ထိုသို့ လုပ်ဆောင်ခြင်းက အမေရိကန်၏ မဟာမိတ်နိုင်ငံများကိုယုံကြည်မှုကို ပိုမိုလျော့ကျသွားစေခဲ့ သည်။ အူလ်ချီ ဖရီးဒမ်းရှီးလ်ဒ် (Ulchi Freedom Shield) ဟုနာမည်ပေးထားသော နှစ်ပတ်လည်စစ်ရေး လေ့ ကျင့်မှု တစ်ရပ်မှာ အမေရိကန်နှင့်တောင်ကိုရီးယား တပ်ဖွဲ့ဝင် ထောင်သောင်းချီပါဝင်ပြီး မြောက်ကိုရီး ယား၏ ခြိမ်း‌ခြောက်မှုအန္တရာယ်ကိုလက်တုံ့ပြန်ရန် ပူးတွဲလေ့ကျင့်မှုဖြစ်သည်။ ယခုနှစ်နွေရာသီ၏ပုံမှန် ဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ်ကို ဩဂုတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ဒရုန်းစစ်ပွဲ ကဲ့သို့ ယူကရိန်းနှင့် ရုရှားစစ်ပွဲတွင် တိုက်ခိုက်မှုများ ကို မြောက်ကိုရီးယားစစ်သည်များ လေ့ကျင့်ဆည်းပူး ရယူနိုင်သည့် စစ် ရေး စွမ်းရည်သစ်များကို တုံပြန့်ရန် မဟာမိတ်နှစ်နိုင်ငံက စီစဉ်ထားခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုစစ်ရေးလေ့ကျင့် မှုမစတင်မီညမှာပင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု ကုန်ကျစရိတ်များ၊ အီရန်စစ်ပွဲတွင် တောင်ကိုရီးယားက ကူညီပံ့ပိုးရန်

မဟာမိတ် တောင်ကိုရီးယားနှင့်စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကို ရုတ်ခြည်း လျော့ချလိုက်တဲ့ ဒေါ်နယ်ထရမ့် Read More »

ကမ္ဘာအနှံ့ ခြေဆန့်လာတဲ့ တရုတ်ကုမ္ပဏီများ

(တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ Belt and Road Initiative (BRI) စီမံကိန်းဆိုတာ တရုတ်နိုင်ငံ နဲ့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ အများအပြားကြား ကုန်သွယ်ရေး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး နဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ ကွန်ရက်ကြီးပဲ ဖြစ်တယ်။ “ရပ်ဝန်း နဲ့ ပိုးလမ်းမ” လို့ ခေါ်တွင်တဲ့ တရုတ်စီမံကိန်း တွေဟာ ခုဆိုရင် ကမ္ဘာအနှံ့ကို ဖြန့်ကြက်နေပါပြီ။ BRI စီမံကိန်းနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး မြန်မာ နဲ့ တရုတ်ကြားမှာ (CMEC)လို့ ခေါ်တဲ့ တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံန် စီမံကိန်းလည်း ရှိနေတယ်။ ဒါကတော့ အားလုံး သိကြပြီးဖြစ်တဲ့ ကျောက်ဖြူ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း စီမံကိန်း၊ မူဆယ်-မန္တလေး-ကျောက်ဖြူ ရထားလမ်း စီမံကိန်း နဲ့ ရန်ကုန်မြို့သစ်စီမံကိန်း အပါအဝင် အခြား စီမံကိန်းတွေပဲ

ကမ္ဘာအနှံ့ ခြေဆန့်လာတဲ့ တရုတ်ကုမ္ပဏီများ Read More »

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ပြန်လာပြီ

၂၀၂၆ ဩဂုတ်လထုတ် The Economist magazine ပါ A military junta is consolidating power in Iran ကို ပြန်ဆိုသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ အီရန်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် အယာတိုလာခါမေနီကို အမေရိကန်က ဗုံးကျဲသတ်ဖြတ်ပြီးတဲ့နောက် ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းအတွင်း တီဟီရန်မြို့တော်မှာ အီရန်ကို အုပ်စိုးခဲ့ကြတဲ့ အာဏာရှင် ခုနစ်ဦးရဲ့ ပုံတွေနဲ့ ကြော်ငြာဘုတ်ကြီးတွေ ထွက်လာပါတယ်။ ထူးဆန်းတာကတော့ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံပြီးတဲ့အချိန်ကစလို့ လူတွေကြား ပေါ်ထွက်မလာခဲ့တဲ့ မိုတာဘာခါမေနီရဲ့ ပုံ မပါဝင်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဘာသာရေးအစဉ်အလာ အနီနဲ့ အနက်ရောင် အလံတွေမပါသလို ခုနစ်ဦးထဲမှာ တစ်ဦးသာလျှင် ဘာသာရေးဦးပေါင်းကို ပေါင်းထားပါတယ်။ ကြော်ငြာဘုတ်ကြီးတွေဟာ အာဏာကို ထိန်းသိမ်းခဲ့တဲ့ အစ္စလာမ္မစ် တော်လှန်ရေးတပ်မတော်က ထုတ်ပြန်တဲ့

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ပြန်လာပြီ Read More »

သမ္မတ ထရမ့် လက်မှိုင်ချနေရပြီဖြစ်တဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ — နိုင်သူမရှိ၊ ရှုံးသူသာရှိ

နိုင်သူမရှိတဲ့ စစ်ပွဲ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသက အီရန်စစ်ပွဲမှာ ဘယ်သူအနိုင်ရနေသလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းကို အဖြေအမျိုးမျိုး ပေးနေကြတယ်။ အချိန်ကာလနဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေအရ ဆန်းစစ်ရင် အမေရိကန် အရှုံးပေါ်နေပြီလို့ ဆိုသူတွေရှိသလို၊ ‘ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား’ ကို လက်ရှိအချိန်အထိ အဓိကအားဖြင့် ပိတ်ဆို့ထိန်းချုပ်ထားနိုင်တဲ့အတွက် အီရန်ဘက်က အသာစီးရနေတယ်လို့ သုံးသပ်ချက်တွေလည်း ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လက်တွေ့မြေပြင်ပေါ်က ရလဒ်တွေကို ကြည့်ရင်တော့ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်စလုံး အရှုံးပေါ်နေကြပြီလို့ ဆိုနိုင်တယ်။ အဓိက ဆုံးရှုံးနစ်နာသူတွေကတော့ အရပ်သူအရပ်သား ပြည်သူပြည်သားတွေဖြစ်ကြောင်း ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့နေရတယ်။ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနဲ့ စွမ်းအင်ကဏ္ဍကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်ခဲ့တာလည်း တွေ့ရတယ်။ ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုန်သွယ်မှု သိသိသာသာ ပြတ်တောက် ခဲ့ခြင်းကြောင့် ရေနံစျေးနှုန်းတွေ မတည်မငြိမ်ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။ ရေနံ စွမ်းအင်တင်သွင်းရတဲ့ အာရှနိုင်ငံအများစုမှာလည်း ရေနံပြတ်လပ်မှု

သမ္မတ ထရမ့် လက်မှိုင်ချနေရပြီဖြစ်တဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ — နိုင်သူမရှိ၊ ရှုံးသူသာရှိ Read More »